Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam. 17 maart 1944. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch-en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (namens de Gemeente Amsterdam). De Directeur van den Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. [Stempel linksboven:] No 20/21/1
[Stempel midden boven:] M. 1944 8/3

Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon 43130, 43321

Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Aan den Heer Directeur van den
Dienst van het Marktwezen,
Amsterdam.

Afd. L.M. No. 23/2 Bijlagen Uw brief: Datum: 17 Maart 1944.
-1944-

[Handgeschreven:] spoed
[Handgeschreven:] ni. Dw.

Onderwerp:

Reeds eenige malen trof ik in de dagbladen een berichtje aan over schoenmakers, die op de algemeene dag- en weekmarkten hun beroep zouden uitoefenen en waartegen door de prijsbeheersching was opgetreden. Gaarne zou ik van U vernemen, of die berichten juist zijn en zoo ja, of het U bekend is, dat schoenmakers op voornoemde markten hun beroep uitoefenen.

* Art. 8 van de Verordening op den Dienst van het Marktwezen bepaalt in de tweede alinea, dat de voornoemde markten bestemd zijn voor den verkoop van alle artikelen, die in winkels ten verkoop worden aangeboden, met uitzonderingen van honden en katten en geneesmiddelen. Het uitoefenen van een handwerk op de markten is op grond van dit artikel niet mogelijk.

Ik zal gaarne van U vernemen, op grond van welke overweging U eventueel schoenlappen op de markt toestaat.

HD

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch-en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,

[Handtekening]

Model G.A. 5
Stadsdrukkerij Amsterdam
20826 10-42-5000

[Handgeschreven rechtsonder:] 20 * Kern van de correspondentie: De Wethouder vraagt om opheldering over het feit dat er schoenmakers (schoenlappers) actief zijn op de Amsterdamse dag- en weekmarkten. Hij wijst de Directeur van het Marktwezen terecht op basis van de geldende regelgeving.
* Juridische argumentatie: De wethouder citeert Artikel 8 van de 'Verordening op den Dienst van het Marktwezen'. Volgens dit artikel is de markt uitsluitend bedoeld voor de verkoop van goederen (zoals in winkels), en niet voor het uitoefenen van een "handwerk" (ambachtelijke diensten). Het ter plekke repareren van schoenen is volgens de letter van de wet dus verboden.
* Handhaving en controle: De aanleiding voor de brief is tweeledig: enerzijds mediaberichten in dagbladen en anderzijds het feit dat de "prijsbeheersching" (de instantie die toezag op eerlijke prijzen tijdens de oorlog) al is opgetreden tegen deze schoenmakers.
* Toon: De brief is formeel en licht dwingend. De handgeschreven toevoeging "spoed" onderstreept de urgentie die de wethouder aan deze kwestie geeft. * Historische context: Het document dateert van maart 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en reparatie: In deze fase van de oorlog was er een enorm tekort aan materialen, waaronder leer en nieuwe schoenen. Het laten repareren (lappen) van oude schoenen was bittere noodzaak. Dat dit op de markt gebeurde, wijst op een informele economie die ontstond door de schaarste.
* Bestuur onder bezetting: De wethouders in 1944 maakten deel uit van het collaborerende gemeentebestuur (onder toezicht van de bezetter). De afkorting "L.M." staat voor Levensmiddelen, een cruciaal departement in een tijd van rantsoenering en schaarste.
* Prijsbeheersing: De genoemde "prijsbeheersing" verwijst naar de Gemachtigde voor de Prijzen. Tijdens de bezetting was er een streng prijsbeleid om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. Dat zij optraden tegen schoenmakers op de markt suggereert dat deze vaklieden ofwel illegaal werkten, ofwel te hoge prijzen vroegen voor hun schaarse diensten. L.M. No O.Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam Marktwezen