Handgeschreven rapportage. 6 en 7 november 1944. Rapport
~~

Op 6 en 7 nov. 1944 hebben ondergeteekenden
gesurveilleerd op de markten Ten Katestraat
en Jan Evertsenstraat, speciaal voor het
verwijderen van zwarte handel. Het is ons
opgevallen dat er in de zijstraten van de Jan
Evertsenstraat vele karretjes met appelen
uien, bieten etc tegen fancy prijzen worden
verkocht. De politie aldaar treedt tegen deze
personen niet op. Van de markt Jan Evertsen
straat hebben wij enkele personen verwijderd,
die clandestien snoepgoed en cigarette-
papier verkochten. Zij hadden slechts zeer
weinig voorraad bij zich.

Ten aanzien van de Ten Katestraat rapporteren
wij het navolgende:
Ook daar zwermt het van de zwarte han-
delaren met als centrum het kruispunt
Kinkerstraat - Ten Katestraat. Ter plaatse
drentelen honderden personen rond die
van alles (b.v. cigarettepapier, sacharine,
sigaretten, zoute vischjes, snoepgoed etc)
te koop aan bieden. Ook zij hebben zeer

[In de linker marge in rode inkt:]
betrapt! * Onderwerp: De tekst is een verslag van surveillance door een opsporings- of controledienst (mogelijk de Landwacht of een specifieke economische controledienst) gericht op het bestrijden van de zwarte handel tijdens de Duitse bezetting.
* Observaties: De rapporteurs merken op dat er op en rond de Amsterdamse markten massaal gehandeld wordt in schaarse goederen tegen woekerprijzen ("fancy prijzen").
* Kritiek op autoriteiten: Er wordt expliciet vermeld dat de reguliere politie niet optreedt tegen de handelaren in de zijstraten, wat duidt op een zekere mate van corruptie, onmacht of oogluikende toelating door de lokale politiekorpsen.
* Handelswaar: De genoemde producten (appels, uien, bieten, vloeitjes, sacharine, sigaretten, zoute vis) zijn typerend voor de tekorten in de laatste oorlogsjaren. Sacharine diende als vervanger voor de vrijwel onverkrijgbare suiker.
* Marge-notitie: Het woord "betrapt!" in rode inkt suggereert dat dit rapport later is ingezien of gebruikt als bewijsstuk bij een arrestatie of dossieropbouw. Dit document stamt uit november 1944, de periode die bekendstaat als het begin van de Hongerwinter in het bezette West-Nederland. Door de spoorwegstaking en de daaropvolgende Duitse blokkade van voedseltransporten ontstonden extreme tekorten.

De zwarte handel was voor velen de enige manier om aan extra calorieën of genotmiddelen te komen, maar de prijzen waren voor de gemiddelde burger onbetaalbaar. De Ten Katemarkt en de omliggende Kinkerbuurt stonden in die tijd bekend als brandpunten van clandestiene handel. Het rapport illustreert de spanning tussen de verschillende controlerende instanties en de wanhopige pogingen van de bevolking om te overleven of te profiteren van de schaarste. De term "fancy prijzen" was een gangbare uitdrukking voor de exorbitante bedragen die op de zwarte markt werden gevraagd.