Officieel rapport van controleurs. Amsterdam, 14 oktober 1944. Rapport

Op Vrydag den 13 October 1944 bevonden wy ons op den Amsteldyk
ter hoogte van de Tolstraat en zagen, dat aldaar een schuit
gemeerd lag. Op deze schuit ontdekten wy een partytje groente.
De schipper van dit schuitje, P.A.van Rooyen te Mydrecht E.73.
verklaarde, dat dit partytje groente bestond uit totaal 57 kisten.
die door een hem onbekend persoon aan boord waren gebracht
en hier in Amsterdam door dezen persoon weer zouden worden
gehaald. De lading van dit schuitje bestond overigens uit wat
planken, stroomatrassen e.d. van de Wehrmacht.en moest worden
gelost aan de Conradstraat.
Wy hebben deze groente in beslag genomen en aangezien er geen
gelegenheid bestond naar de Centrale Markt te varen, omdat deze
schuit niet over een motor beschikt en zoo spoedig mogelyk
voor de Wehrmacht moest lossen, hebben wy deze groente verkocht
aan het personeel van de Amst. Huiden Club, Muiderschans 48.
De opbrengst van deze groente, totaal Fl.85.95 wordt door den
Administrateur van de Amst.HuidenClub gestort op rekening by
het Gem.Girokantoor No.74-. ten name van de Centrale Markt.

Amsterdam 14 October 1944
De Controleurs,
[Handtekening: C.A. Engels]
[Handtekening: J. Verwey]

Den Heer Inspecteur
~~der Centrale Markt.~~
't Marktwezen

[Handgeschreven:]
Gezien 18/10 '44
[Paraaf: de Kok] Het document is een zakelijk verslag van een inbeslagname tijdens de bezettingsjaren. Opvallend is de pragmatische afhandeling door de controleurs. Omdat de schuit (een houten vaartuig zonder motor) onderdeel uitmaakte van een transport voor de Duitse Wehrmacht, had de aflevering van die goederen (planken en matrassen) prioriteit.

De aangetroffen groente werd beschouwd als illegale handel (zwarte markt), omdat de schipper de herkomst niet kon verklaren. In plaats van de groente naar de Centrale Markt te vervoeren — wat logistiek onmogelijk was op dat moment — werd besloten de waar direct te verkopen aan het personeel van de nabijgelegen Amst. Huiden Club. De opbrengst van 85,95 gulden werd wel officieel geadministreerd en gestort op de rekening van de Centrale Markt, wat wijst op een behoefte aan een sluitende boekhouding, ondanks de chaotische oorlogsomstandigheden. Dit rapport dateert van oktober 1944, de beginperiode van de beruchte Hongerwinter in Nederland. Na de spoorwegstaking in september 1944 en de geallieerde opmars in het zuiden raakte het westen van Nederland geïsoleerd. Voedseltransporten werden streng gecontroleerd door de crisiscontrolediensten.

Er was een enorme schaarste aan voedsel en brandstof, waardoor de zwarte markt bloeide. Ambtenaren en controleurs stonden vaak voor het dilemma tussen strikte handhaving en het praktisch oplossen van voedseldistributie. De verkoop van in beslag genomen groente direct aan personeel van een bedrijf (in dit geval een huidenverwerkingsbedrijf aan de Muiderschans, de huidige Sarphatistraat) was een manier om het voedsel snel bij de consument te krijgen voordat het zou bederven, terwijl de overheid via de opbrengst toch de controle behield. P.A. van Rooyen (schipper uit Mijdrecht) de Controleurs (C.A. Engels en J. Verwey?) de Inspecteur van 't Marktwezen. Marktwezen Wehrmacht