Ambtelijk rapport/dienstverslag.
Origineel
Ambtelijk rapport/dienstverslag. 16 oktober 1944. De Inspecteur van het Marktwezen. Dienst van het Marktwezen
te Amsterdam.
Rapport.
Wij ondergetekenden, J. P. W. Boon en J. Th.
de Frebber, ambtenaren bij het Marktwezen,
rapporteeren U het navolgende:
In de week van 9 tot en met 14 October 1944
is door ons controle gehouden in het
stadsdeel Oost. Wij hebben verschillende
personen, die appelen of peren te koop
aanboden, tegen te hooge prijs laten
uitverkoopen, en hen medegedeeld, inge-
val zij weer door ons werden betrapt,
dat door ons inbeslagname zou plaats vinden
en proces verbaal zou worden opgemaakt.
Tevens is door ons alle dagen controle
gehouden op schuiten met fruit.
Bij Duivendrecht, in 't dorp Diemen en
in Diemen bij het Merwede kanaal, worden
regelmatig alle dagen schuiten met appelen
of peren aan het publiek verkocht.
Zij nog vermeld, dat aan één persoon
slechts één kist wordt afgeleverd.
Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.
Amsterdam 16 October 1944
Controleurs
J. P. W. Boon
J. Th. de Frebber
[Marginaal onderaan links:]
Gezien
18/10 '44
de Haan [handtekening] * Handhaving van de distributie: Het document toont de actieve handhaving op prijsbeheersing tijdens de Tweede Wereldoorlog. De controleurs treden op tegen woekerprijzen door verkopers te dwingen hun waar ter plekke tegen een lagere prijs "uit te verkopen" (gedwongen verkoop).
* Waarschuwing versus straf: Er wordt gekozen voor een waarschuwingsbeleid; bij een eerste overtreding volgt geen directe inbeslagname, maar de dreiging daarmee (en een proces-verbaal) bij recidive.
* Logistiek van voedsel: De schuiten bij Duivendrecht en het Merwedekanaal (nu het Amsterdam-Rijnkanaal) waren cruciale aanvoerlijnen voor de stad. De controle op deze plekken was essentieel om de zwarte markt in te dammen.
* Rationering: De laatste opmerking ("slechts één kist") duidt op een poging om de schaarse voorraden zo breed mogelijk over de bevolking te verspreiden en handel door tussenpersonen te voorkomen. Dit rapport is geschreven in oktober 1944, de beginperiode van de beruchte Hongerwinter in West-Nederland. Na de spoorwegstaking van september 1944 en de Duitse blokkades ontstonden er enorme voedseltekorten. De "Dienst van het Marktwezen" probeerde onder uiterst moeilijke omstandigheden de eerlijke verdeling van voedsel te reguleren en prijsopdrijving tegen te gaan. De genoemde locaties (Diemen, Merwedekanaal) waren bekende plekken waar Amsterdammers heen trokken in de hoop direct van de boten wat voedsel te kunnen bemachtigen.