Handgeschreven rapport/proces-verbaal op een los blad. 29 september 1944. 29/9/’44

Hr. Inspecteur

Rapport

Aangetroffen in de Rombout-Hoogerbeetsstr:
om 16,15 uur twee kooplieden zijnde J. Kraan en
F.G. Vogelaar met valappelen welke voor f 1,25
per KG. werden verkocht.
Deze appelen hebben wij in beslag
genomen en daarna uitverkocht tegen 19 cent
per KG. Deze twee kooplieden hebben wij een
ernstige waarschuwing gegeven.

[Links onder, diagonaal geschreven:]
Gezien 3-10-’44
de Haan

[Rechts onder, handtekeningen:]
J.J.M. Bekkerij
[onleesbare krabbel]
E.L.J. LAK. * Vorm: Het document is een kort, zakelijk verslag van een opsporingsambtenaar aan zijn meerdere. Het handschrift is goed leesbaar en typisch voor de administratieve stijl van het midden van de 20e eeuw.
* Inhoud: De kern van het rapport is een handhavingsactie tegen woekerprijzen. De genoemde "valappelen" (appels die van de boom zijn gevallen en vaak van mindere kwaliteit zijn) werden verkocht voor f 1,25 per kilo, terwijl de officiële prijs blijkbaar rond de 19 cent lag.
* Sanctie: De ambtenaren kozen voor een directe interventie: de handelswaar werd geconfisqueerd en ter plekke voor de maximumprijs aan het publiek verkocht. De handelaren kwamen er met een "ernstige waarschuwing" vanaf, wat duidt op een relatief lichte afhandeling in vergelijking met zwaardere straffen die voor zwarte handel konden worden opgelegd.
* Authenticatie: Het document bevat een visum ("Gezien") door een superieur (de Haan) enkele dagen na het incident, wat de officiële aard van de vastlegging bevestigt. Dit document stamt uit september 1944, een cruciale periode in de Nederlandse geschiedenis. Na de invasie van de geallieerden in Normandië en de bevrijding van Zuid-Nederland, nam de schaarste in het bezette noorden en westen (zoals Amsterdam) drastisch toe.

Om te voorkomen dat handelaren misbruik maakten van de tekorten door "woekerprijzen" te vragen, hielden de politie en de Crisis Controle Dienst (CCD) scherp toezicht op de prijsbeheersing. Het prijsverschil in dit rapport (f 1,25 t.o.v. 19 cent) is een treffend voorbeeld van de enorme inflatie en de bloei van de zwarte markt vlak voor het aanbreken van de Hongerwinter. De Rombout Hogerbeetsstraat ligt in de Staatsliedenbuurt in Amsterdam-West, een wijk die in die tijd zwaar te lijden had onder de voedseltekorten.