Dagrapport van de Dienst der Markten (Marktwezen Amsterdam). Vrijdag 21 april 1944. In duplo

MARKTWEZEN AMSTERDAM
CONTRÔLEUR Reynger . 55.
DAGRAPPORT van Vrijdag 21 April 1944.

[In de tabel staan diverse categorieën die met schuine strepen zijn doorgehaald, wat aangeeft dat de standaard urenregistratie niet van toepassing is op dit specifieke verslag.]

In opdr. van den Inspecteur visch gewogen Dapperstraat.

J. Molenaar (lijst). toew. 80 p. bot + 80 KG. schol.
gew. bot 40 KG + 84 1/2 KG. schol. overwicht 4 1/2 KG.

B. Steur toew. 80 Kg. schol af toestemming Hr. Stam, voor
pastorie Ambonplein 5 Kg
" Wittenb. str. 5 " gew. 73 Kg., overw. 3 Kg.
Tot. 10 "

Schenkenberg toew. 80 Kg. schol af toestemm. Hr. Stam drietjes
voor "Artis" 2 Kg., gew. 86 1/2 Kg. overwicht 8 1/2 Kg.

H. J. Looijen toew. 80 Kg schol Totaal 160 Kg gew. 163 Kg overw 3 Kg.
J. J. Looijen " 80 " "

F. Ossendorp. toew. 80 Kg. schol.
K. Ossendorp. " 39 " bot.
F. Ossendorp. " 4 " "
H. F. Ossendorp. " 80 " "
Totaal 203. "
tot. gew. 203 Kg. overw. 6 Kg op 4 partijen.

51736 [blauw potlood]

[Onderaan in rood/blauw potlood geschreven:]
Wordt gecontroleerd dat inderdaad aan Artis wordt afgeleverd.
[Paraaf: Z.] * Administratieve nauwkeurigheid: Het document toont de strikte controle op voedseldistributie tijdens de bezettingsjaren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de 'toewijzing' (toew.) en het werkelijk 'gewogen gewicht' (gew.). Elk "overwicht" (extra gewicht boven de toewijzing) wordt tot op de halve kilo naukeurig genoteerd.
* Terminologie:
* Toew.: Toewijzing (de officiële hoeveelheid die men mocht ontvangen).
* Bot en Schol: De vissoorten die op dat moment beschikbaar waren.
* Hr. Stam: Waarschijnlijk een ambtenaar bij de Voedselvoorziening of het Marktwezen die speciale toestemming gaf voor afwijkingen.
* Bestemmingen: Opvallend is dat vis niet alleen naar handelaren gaat, maar ook naar specifieke instellingen zoals een pastorie (Ambonplein/Wittenburgerstraat) en de dierentuin Artis.
* Controlemechanisme: De handgeschreven notitie onderaan is cruciaal. Het suggereert dat de autoriteiten toezagen op het voorkomen van fraude of zwarte handel: men wilde zeker weten dat de 2 kg vis die voor Artis bestemd was, ook daadwerkelijk daar aankwam. Dit document stamt uit april 1944, de late fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De voedselsituatie was op dat moment zeer precair, hoewel de grote Hongerwinter pas later dat jaar (na september 1944) zou toeslaan.

Vis was een belangrijke eiwitbron, maar de visserij op de Noordzee was door de Duitse bezetter grotendeels aan banden gelegd (vanwege mijnen en angst voor oversteken naar Engeland). De distributie van vis werd daarom centraal geregeld door de overheid via het Marktwezen. Dat er ambtenaren aan te pas kwamen om toewijzingen van enkele kilo's voor een dierentuin of een pastorie te controleren, onderstreept de schaarste en de bureaucratische controle op elke gram voedsel in bezet Amsterdam.