Bestelbon voor groenten (distributiebon). [Linkerkolom]
X
X
X Gemeentelijke Distributie van Groenten
======================================
Bestelbon A № 054114
GEZINSKAART No. ....................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ........................................................

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ...........................................................

[Rechterkolom]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool

Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f ..........

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) Dit document is een ongebruikte bestelbon voor de distributie van groenten. De bon fungeerde als een officieel bewijs binnen het rantsoeneringssysteem.

• Administratieve controle: De bon is gekoppeld aan een 'gezinskaart', wat aanduidt dat voedseltoewijzing gebaseerd was op de samenstelling van het huishouden. Er is strikte regelgeving: de bon is slechts één week geldig na de besteldatum en verloren bonnen worden niet vervangen.
• Producten: De lijst bevat voornamelijk houdbare wintergroenten (koolsoorten, uien, wortelen, bieten en zuurkool), wat typerend is voor de schaarste-economie waarbij de focus lag op basisbehoeften en producten van eigen bodem.
• Prijsstelling: De vermelde prijs van "3 cent per kg" is opvallend laag, wat duidt op gesubsidieerde prijzen of streng gereguleerde maximumprijzen om de basisvoedselvoorziening voor de bevolking betaalbaar te houden tijdens de bezettingsjaren.
• Symboliek: De drie 'X'-tekens aan de linkerkant zijn zeer waarschijnlijk de Andreas-kruisen uit het wapen van Amsterdam, wat zou betekenen dat dit formulier specifiek voor de Amsterdamse gemeentelijke distributie werd gebruikt. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstond al snel een tekort aan diverse goederen. Om een eerlijke verdeling te garanderen en zwarte handel tegen te gaan, voerde de overheid een distributiesysteem in. Burgers kregen distributiestamkaarten en bonkaarten waarmee ze hun rantsoen konden claimen.

Groenten waren niet vanaf het begin van de oorlog op de bon, maar naarmate de oorlog vorderde en de tekorten toenamen, werden ook deze schaarse producten via een centraal gemeentelijk systeem verdeeld. Dit specifieke formulier toont de logistieke kant van deze distributie: het proces van bestellen (op vertoon van de gezinskaart), de beperkte afhaaltijden en de registratie van de transactie. De nadruk op 'rauwe bieten' en 'zuurkool' illustreert het dieet van de Nederlandse bevolking in die tijd, waarbij men sterk afhankelijk was van wat de lokale landbouw kon leveren onder beperkende omstandigheden.