Bestelbon voor groenten (distributiebon).
Origineel
Bestelbon voor groenten (distributiebon). [Linkerzijde]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 082776
GEZINSKAART No. ..........................................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .................................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ...........................................................................
[Rechterzijde]
............ pond roode kool
............ ,, savoye kool
............ ,, uien
............ ,, wortelen
............ ,, koolrapen
............ ,, bieten (rauw)
............ ,, zuurkool
Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f...............
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Doel: Dit formulier diende als officieel bestelbewijs voor groenten binnen het gemeentelijke distributiesysteem. Het koppelt de toewijzing van schaarse levensmiddelen aan de officiële 'gezinskaart'.
* Inhoud: De lijst aan de rechterkant toont de beschikbare groenten, voornamelijk houdbare winterkost: rode kool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, rauwe bieten en zuurkool.
* Logistiek: De tekst benadrukt de strikte procedure: men moet de bon én een strook van de gezinskaart inleveren. Er is een duidelijke tijdspanne gedefinieerd: de bon is pas geldig in de week na de bestelling.
* Prijsstelling: Onderaan staat een opmerkelijke berekening: "pond à 3 cent per kg". In het Nederlandse metrieke stelsel is een pond 500 gram, wat betekent dat de prijs 1,5 cent per pond bedroeg.
* Fysieke staat: De zwarte kruisjes (XXX) linksboven en de geperforeerde randen duiden op een bon die uit een groter vel of boekje gescheurd kon worden. Dit document is een direct overblijfsel van de distributie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de Duitse bezetting en de daarmee gepaard gaande schaarste werden bijna alle primaire levensbehoeften 'op de bon' gezet om een eerlijke verdeling te garanderen en zwarte handel tegen te gaan.
De "Gemeentelijke Distributie van Groenten" wijst op de rol van de lokale overheid in de uitvoering van het Rijksbeleid. Groenten waren vaak nog relatief lang beschikbaar vergeleken met vlees of vetten, maar ook hierbij was planning essentieel, zoals blijkt uit de regel dat men een week van tevoren moest bestellen. Dergelijke documenten geven historici inzicht in het dagelijks leven, het dieet en de bureaucratische controle tijdens de oorlogsjaren.