Archiefdocument
Origineel
Donderdag 20 april 1944 [Gedrukt formulier met handgeschreven invulling]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
CONTRÔLEUR: Pruijmga 55
No. 984
In duplo
DAGRAPPORT van Do. dag 20 Apr. 1944
[De tabellen voor urenregistratie en statistieken zijn grotendeels oningevuld gelaten. In de marge staan codes als V.A. = Verkeerd artikel, V.W. = Verkeerde wijk, B.V.K. = bediende vaste klanten, ST. = Standplaats.]
[Handgeschreven tekst in het hoofdvak:]
In opdracht van den Inspecteur visch wegen Noordermarkt.
| Naam | Artikel | Bevindingen / Opmerkingen |
|---|---|---|
| G. Hendriks | 2 ktn. garnalen | 30 KG. (gewogen 30 KG.) |
| Hengeveld | 2 " " | 30 " ( " 30 " ) |
| H. Platte | 1 " " | 15 " ( " 15 " ) |
| D. v. Schaik | toew. 80 KG. schol | (gew. 60 + 27 ½ = 87 ½ KG.) overwicht 7 ½ KG. |
| A. v. Schaik | toew. 80 KG. schol | (gew. 78 KG) Had er 2 KG eigen rantsoen af. |
| P. de Ruijter | toew. 80 KG. schol | + 40 KG. schol (gew. 70 + 50 ½ = 120 ½ KG. |
| J. Dombroek | toew. 2 ktn 30 KG. garnalen | (geschat 30 KG.) |
| A. Dombroek | toew. 3 ktn garn. | (geschat 45 KG) |
| G. Schouten | toew. 80 KG. schol | } totaal gew. 60 ½ + 60 ½ + 39 ½ = 160 ½ KG. |
| P. Schouten | " 80 " | } |
| [Marge: overloop] A.J. Tasma | toew. 100 KG. schol | (gew. 40 + 58 KG = 98 KG) af 2 KG eigen rantsoen |
| Starreveld | toew. 40 KG. wijting | + 40 KG. schol (totaal gew. 81 KG.) |
| E. Smit (vrij) | toew. 80 KG. schol | (gew. 40 ½ + 40 ½ = 81 KG.) |
--- Dit document is een officieel inspectierapport van het Amsterdamse Marktwezen uit de Tweede Wereldoorlog. De kern van het rapport betreft de controle op de gewichten van vis (voornamelijk schol en garnalen) die aan verschillende handelaren zijn toegewezen.
Belangrijke observaties:
* Nauwkeurigheid: De contrôleur vergelijkt de "toewijzing" (de hoeveelheid die de handelaar officieel mocht ontvangen) met het werkelijk gewogen gewicht.
* Discrepanties: Bij D. v. Schaik wordt een "overwicht" van 7,5 kg geconstateerd. Bij anderen, zoals A. v. Schaik en A.J. Tasma, wordt genoteerd dat er een deel ("2 KG") werd afgetrokken als "eigen rantsoen".
* Terminologie: "ktn." staat voor kisten. "Toew." staat voor toegewezen.
* Rantsoenering: Het feit dat er gesproken wordt over "toegewezen" hoeveelheden en "eigen rantsoen", wijst direct op de distributie-economie van de oorlogstijd.
--- In april 1944 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. Voedselvoorziening was strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De Amsterdamse markten stonden onder streng toezicht van het Marktwezen om zwarte handel en diefstal te voorkomen.
Vis was een cruciaal onderdeel van het dieet, maar de aanvoer was beperkt door de risico's op zee en de vorderingen door de bezetter. Inspecties zoals deze waren bedoeld om te garanderen dat de schaarse voorraden eerlijk (volgens de papieren toewijzing) werden verdeeld onder de visboeren. De datum, 20 april 1944, valt enkele maanden voor Dolle Dinsdag en de Hongerwinter; de schaarste begon in deze periode reeds nijpend te worden, wat de strenge controle op enkele kilo's meer of minder verklaart.