Distributie-bestelbon voor groenten.
Origineel
Distributie-bestelbon voor groenten. XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 077744
GEZINSKAART No. ............................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ....................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling .............................................................
[Rechterkolom:]
............. pond roode kool
............. ,, savoye kool
............. ,, uien
............. ,, wortelen
............. ,, koolrapen
............. ,, bieten (rauw)
............. ,, zuurkool
Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f..................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Administratieve structuur: Het document is een formeel instrument van het distributiestelsel. Het koppelt de "Bestelbon" aan een "Gezinskaart", wat aangeeft dat distributie strikt per huishouden gereguleerd was.
* Taalgebruik: Het gebruik van de 'naamvals-n' ("dezen bon") en de dubbele 'e' ("roode", "handteekening") is kenmerkend voor de spelling-Marchant, die in de jaren '40 nog gangbaar was.
* Inhoud: De lijst met groenten (rode kool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) weerspiegelt de basisbehoeften en de beschikbare landbouwproducten in Nederland tijdens de bezettingsjaren. Het betreft voornamelijk wintergroenten die goed bewaard konden worden.
* Prijsstelling: De genoteerde prijs van "3 cent per kg" wijst op de strikte prijsbeheersing door de overheid om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan.
* Logistiek: De bon benadrukt de korte geldigheidstermijn (één week na bestelling) en de noodzaak om op specifieke "aangewezen uren" naar een distributieplaats te gaan. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Als gevolg van schaarste door oorlogsvoering, export naar Duitsland en stagnerende import, werd vrijwel de gehele voedselvoorziening ondergebracht in een centraal distributiestelsel onder leiding van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.
Burgers kregen distributiestamkaarten en bonkaarten. Voor producten als groenten, die bederfelijk waren, werden vaak specifieke lokale of gemeentelijke bestelsystemen opgezet, zoals deze bon voor de "Gemeentelijke Distributie". Het systeem was bedoeld om een eerlijke verdeling van de schaarse middelen te waarborgen, hoewel de rantsoenen gedurende de oorlog steeds kleiner werden. De "XXX" linksboven op de bon zou kunnen verwijzen naar het wapen van Amsterdam, wat zou duiden op gebruik in die gemeente. Rijksbureau