Distributiebon (bestelbon) voor groenten. [Linkerkolom]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 095846

GEZINSKAART No. ...........................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ...........................................................
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ...........................................................

[Rechterkolom]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool

Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f..............

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) Dit document is een officieel bewijsstuk van het rantsoeneringssysteem in Nederland tijdens de Duitse bezetting. De bon fungeerde als een bestelformulier waarmee een burger bij een aangewezen distributiepunt groenten kon reserveren.

Enkele specifieke kenmerken:
* Controle: De bon is gekoppeld aan een "gezinskaart", wat misbruik door individuen moest voorkomen.
* Assortiment: De lijst met groenten (roode kool, savoye kool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) toont de typische 'oorlogskost': houdbare wintergroenten die lokaal verbouwd konden worden.
* Prijsbeheersing: Er wordt een vaste prijs genoemd (3 cent per kg). Dit wijst op strikte overheidscontrole op de prijzen om inflatie en woekerwinsten op de zwarte markt tegen te gaan.
* Logistiek: De strikte geldigheidstermijn ("geldig in de week volgende op die waarin besteld is") hielp de distributiediensten bij het plannen van de beperkte voorraden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) ontstonden in Nederland al snel tekorten aan voedsel en goederen doordat de bezetter veel middelen opeiste voor de eigen oorlogsvoering en de internationale handel stilviel. De Rijksdienst voor de Distributie van Artikelen (RDA) was verantwoordelijk voor de eerlijke verdeling van wat er nog wel was.

De drie kruisen (XXX) linksboven duiden erop dat deze bon specifiek in Amsterdam werd gebruikt. De tekst weerspiegelt de bureaucratische aard van de bezettingstijd, waarbij het bezit van de juiste papieren letterlijk van levensbelang was voor de voedselvoorziening van een gezin. Naarmate de oorlog vorderde, met name tijdens de Hongerwinter van 1944-1945, werden de porties op deze bonnen steeds kleiner en de producten vaak onverkrijgbaar.