Distributie-bestelbon (ongebruikt). [Linkerbovenzijde]
XXX Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 067576

GEZINSKAART No. ....................................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .............................................................. .

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ....................................................................

[Rechterzijde]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool

Totaal ............... pond à 3 cent per kg = f ......................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) Dit document is een oningevulde Bestelbon A voor de gemeentelijke distributie van groenten. Het is een administratief instrument dat werd gebruikt om de schaarse voedselvoorraad tijdens de bezettingsjaren te beheersen.

De bon bevat verschillende belangrijke administratieve elementen:
1. Controle-mechanisme: De bon was alleen geldig in combinatie met een 'gezinskaart' en de bijbehorende strook, wat dubbele verstrekking moest voorkomen.
2. Productaanbod: De lijst aan de rechterkant toont de beschikbare wintergroenten: rode kool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, (rauwe) bieten en zuurkool. Dit zijn producten die relatief goed bewaard konden worden.
3. Tijdsbeperking: De opvallende vette tekst benadrukt de korte geldigheidsduur (slechts de week na bestelling), wat wijst op een strak geplande distributieketen.
4. Prijsstelling: Opmerkelijk is de prijsberekening onderaan. Hoewel de hoeveelheden in "pond" (500 gram) worden genoteerd, wordt de prijs berekend "per kg" (3 cent). Dit duidt op een zeer lage, door de overheid vastgestelde prijs voor basisbehoeften. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd vrijwel de gehele voedselvoorziening gereguleerd via het distributiestelsel. Naarmate de oorlog vorderde en de tekorten toenamen, werden niet alleen luxe goederen, maar ook basisproducten zoals groenten strikt gerantsoeneerd.

Het 'XXX' symbool linksboven verwijst naar het wapen van Amsterdam, wat aangeeft dat deze bon specifiek voor de Amsterdamse bevolking was gedrukt. Gemeentelijke distributiediensten waren verantwoordelijk voor de lokale uitvoering van de landelijke distributiewetten.

Dergelijke bonnen waren cruciaal voor het overleven van de burgerbevolking, vooral in de grote steden in het westen van het land, waar de toegang tot vers voedsel direct van het land nagenoeg onmogelijk was. De nadruk op "rauwe bieten" en "zuurkool" in de lijst reflecteert het dieet van de oorlogsjaren, waarbij men afhankelijk was van wat de eigen bodem per seizoen kon opbrengen en wat industrieel verwerkt (zuurkool) of opgeslagen kon worden.