Bestelbon voor de gemeentelijke distributie van groenten. [Linkerkant]

XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
________

Bestelbon A № 087098

GEZINSKAART No. ........................................................

[tekst weggevallen]ande wordt slechts afgeleverd tegen
[tekst weggevallen]ezen bon en van de desbetreffende
[tekst weggevallen]ezinskaart. De groenten kunnen op
[tekst weggevallen]aarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ........................................................
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ........................................................

[Rechterkant]

................ pond roode kool
................ " savoye kool
................ " uien
................ " wortelen
................ " koolrapen
................ " bieten (rauw)
................ " zuurkool
______________
Totaal ............ pond à 3 cent per kg = f...............

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening)

...................................................................................... * Inhoud: Het betreft een officieel document voor het bestellen en afhalen van specifieke wintergroenten (kolen, uien, wortelen, bieten). De bon is gekoppeld aan een 'Gezinskaart', wat duidt op een systeem van persoonsgebonden rantsoenering.
* Prijsstelling: Opvallend is de vermelding "à 3 cent per kg". Dit is een zeer lage prijs, wat suggereert dat het gaat om een gesubsidieerde vorm van voedselvoorziening tijdens een periode van extreme schaarste.
* Eenheden: Er is een opmerkelijke inconsistentie tussen de besteleenheid ("pond") en de prijseenheid ("per kg"). In Nederland was een pond destijds gelijk aan 500 gram.
* Herkomst: De drie verticale kruisen (XXX) linksboven zijn het kenmerk van de stad Amsterdam. Dit wijst erop dat de bon is uitgegeven door de Amsterdamse distributiedienst.
* Reconstructie van ontbrekende tekst: Gebaseerd op vergelijkbare documenten uit die periode, kunnen de afgeknipte woorden links waarschijnlijk als volgt worden gereconstrueerd: "[Ondersta]ande", "[inlevering van d]ezen", "[de g]ezinskaart" en "[de d]aarvoor". Dit document is een direct overblijfsel van de distributie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door de Duitse bezetting en de blokkades ontstonden er grote tekorten aan basisbehoeften. Om de schaarse middelen eerlijk te verdelen, voerde de overheid een distributiestelsel in waarbij burgers alleen met bonnen (en tegen betaling) voedsel konden kopen.

Groentendistributie was vaak lokaal of gemeentelijk geregeld. De genoemde groenten (wortelen, koolrapen, zuurkool) waren typische 'oorlogsgroenten' die relatief goedkoop en vullend waren. De strikte voorwaarden op de bon ("slechts geldig in de week volgende op die waarin besteld is") tonen de bureaucratische controle aan die nodig was om de voedselstroom in een belegerde stad als Amsterdam te beheersen. De spelling (bijv. "roode", "handteekening") is conform de Marchant-spelling die tot 1947 in gebruik was.