Distributie-bestelbon voor groenten.
Origineel
Distributie-bestelbon voor groenten. [Links]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon № 072923
GEZINSKAART No. ................................................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ................................................................................. .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
**Deze bon is slechts geldig in de week**
**volgende op die waarin besteld is.**
Datum bestelling ................................................................................
[Rechts]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool
Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * **Administratieve functie:** De bon diende als officieel bewijs voor het bestellen en later afhalen van specifieke hoeveelheden groenten. Het koppelt de bestelling aan een 'Gezinskaart', wat essentieel was voor de registratie van rantsoenering per huishouden.
- Inhoud: De lijst bevat typische wintergroenten die tijdens de bezettingsjaren nog relatief beschikbaar waren: rode kool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool.
- Prijsstelling: Er wordt een prijs vermeld van "3 cent per kg". Opmerkelijk is dat de eenheid "pond" (toen 500 gram) wordt gebruikt voor de hoeveelheden, terwijl de prijs per kilogram is berekend.
- Locatie-indicatie: De drie kruisjes (XXX) linksboven zijn het kenmerk van het wapen van Amsterdam, wat duidt op de Gemeentelijke Distributiedienst van die stad. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Vanwege schaarste werden vrijwel alle levensmiddelen gerantsoeneerd via een complex systeem van distributiekaarten, bonnen en stamkaarten.
In het begin van de oorlog was de groentevoorziening nog redelijk stabiel, maar naarmate de oorlog vorderde (met name richting de Hongerwinter van 1944-1945), werden de rantsoenen steeds kleiner en de regels strenger. De tekst "Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed" onderstreept de precaire waarde van deze papieren; zonder bon had men simpelweg geen recht op voedsel, ongeacht of men kon betalen. Het systeem was bedoeld om hamsteren en zwarte handel tegen te gaan en een eerlijke verdeling van de schaarse middelen te garanderen.