Officiële brief/correspondentie. 15 december 1944 (met latere aantekeningen uit januari 1945). De Kapitein der Staatspolitie, namens de Waarnemend Politiepresident (ondertekend door W.J.F. v.d. Meer). De Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. Staatspolitie te Amsterdam
Bestuursdienst

Amsterdam, 15 December 1944.
[Handgeschreven: 125]

Bureau Algemeene Dienstzaken
Gelieve bij beantwoording datum, letter en nummer van dit schrijven aan te halen.
No. Lr.G.No.8056/1944.Dict.Ga/Kö.

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen
te
A M S T E R D A M .

[Handgeschreven in marge:] oude stukken bijvoeg 3/1 '45
[Paars stempel:] M. 1944 [met handgeschreven:] 20/47/20
[Handgeschreven paraaf/datum:] Bergen 8/1/45 (?)

Onderwerp: Inlichtingen marktkooplieden.

Bijlagen:
Antwoord op: No. 20/47/16 M [Handgeschreven:] = 20/47/20

VERTROUWELIJK.

In antwoord op Uw brief No. 20/47/16 M, d.d. 16 November 1944, houdende verzoek om inlichtingen omtrent een aantal personen, die in aanmerking wenschen te komen voor een plaats op één der markten, heb ik de eer U te berichten, dat in mijn administratie over de laatste 5 jaren omtrent de na te noemen persoon, het onder zijn naam vermelde staat genoteerd:

Franciscus Johannes GRENZEBACH, geboren te Amsterdam 21 Juli 1891, werd op 20 November 1944 geverbaliseerd terzake van overtreding van het Prijsaanduidingsbesluit.

De namen van de overige in Uw bovenaangehaald schrijven genoemde personen komen over de laatste 5 jaren niet in mijn administratie voor.

Voor zoover betrokkenen een standplaats op één der markten mocht worden toegewezen voor den handel in 2e handsch artikelen e.d. ware hun te doen mededeelen, dat zij het hiervoor vereischte opkoopersregister dienen aan te vragen aan het Hoofdbureau van Politie, Elandsgracht, alhier.

Coll.:

[Handgeschreven datum:] 6-1-45
DE WND.POLITIEPRESIDENT
namens dezen
DE KAPITEIN DER STAATSPOLITIE,
[Signatuur]
W.J.F. v. d. Meer

[Voetnoot:] M 72 - 4000-4-44 K 9665

--- * Inhoud: De brief is een antecedentenonderzoek. De Dienst van het Marktwezen heeft de politie gevraagd om inlichtingen over personen die een marktvergunning hebben aangevraagd. De politie rapporteert dat één individu, F.J. Grenzebach, recentelijk (tijdens de bezetting) is bekeurd voor het niet correct aanduiden van prijzen.
* Juridische aspecten: Er wordt verwezen naar het "Prijsaanduidingsbesluit". Dit was een maatregel die tijdens de bezetting streng werd gecontroleerd om prijsopdrijving en zwarte handel tegen te gaan. Tevens wordt gewezen op de verplichting van een "opkoopersregister" voor handelaren in tweedehands goederen, ter voorkoming van heling.
* Administratieve sporen: Het document bevat een gelaagdheid aan informatie. De hoofdmassa is getypt in december 1944, maar de handgeschreven data (3-1-45 en 6-1-45) en het archiefstempel tonen aan dat de afhandeling en archivering pas in de eerste week van januari 1945 plaatsvonden.

--- * Historische periode: Dit document stamt uit de winter van 1944-1945, de beruchte "Hongerwinter". Amsterdam was op dat moment nog bezet door nazi-Duitsland. De term "Staatspolitie" duidt op de reorganisatie van de Nederlandse politie onder Duits toezicht.
* Schaarsheid en Controle: In een tijd van extreme schaarste was de controle op marktkooplieden en prijzen cruciaal voor de bezetter en het lokale bestuur. Overtreding van het Prijsaanduidingsbesluit kon in deze context duiden op pogingen tot zwarte handel, wat destijds voor velen de enige manier was om te overleven, maar door de autoriteiten streng werd vervolgd.
* Locatie: Het genoemde "Hoofdbureau van Politie, Elandsgracht" is een historisch en nog steeds bestaand politiebureau in Amsterdam, dat tijdens de oorlog een centrale rol speelde in het apparaat van de bezetter. F.J. Grenzebach W.J.F. v. d. Meer W.J.F. v.d. Meer Hoofdbureau Marktwezen Politie