Dienstbrief / Officiële correspondentie. 23 december 1944. De Kapitein der Staatspolitie, W. J. F. v. d. Meer, namens de Waarnemend Politiepresident. [Header links]
Staatspolitie te Amsterdam
Bestuursdienst
Bureau Algemeene Dienstzaken
No. Lr.G.No.8214/1944.Diet.Ga/Ke.

[Header rechts]
Amsterdam, 23 December 194 4.
[handgeschreven:] 126
gelieve bij beantwoording datum, letter en nummer van dit schrijven aan te halen.

[Adressering]
Aan den Heer Directeur van het Marktwezen
te
A M S T E R D A M .

[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven]
oude stukken bijvoegen
3/1 '45
Bergen [onleesbaar]
8/12 '45
[onleesbare initialen]

[Onderwerp en stempels]
Onderwerp: Inlichtingen marktkooplieden.
Bijlagen:
Antwoord op [Paarse stempel:] No 20/47/21 M. 1944 [handgeschreven:] 20/12

[Body tekst]
VERTROUWELIJK.

In antwoord op Uw brief No. 20/47/18 M, d.d. 29 November 1944, houdende verzoek om inlichtingen omtrent een aantal personen, die in aanmerking wenschen te komen voor een plaats op één der markten, heb ik de eer U te berichten, dat de namen van de in Uw bovenaangehaalde schrijven genoemde personen over de laatste 5 jaren niet in mijn administratie voorkomen.

Voor zoover betrokkenen een standplaats op één der markten mocht worden toegewezen voor den handel in 2e handsch artikelen e.d. waarbij tevens goederen worden "opgekocht" ware hun te doen mededeelen, dat zij het hiervoor vereischte opkoopersregister dienen aan te vragen aan het Hoofdbureau van Politie, Elandsgracht, alhier.

[Afsluiting]
Coll.: [vinkje]
DE WND. POLITIEPRESIDENT,
namens dezen
DE KAPITEIN DER STAATSPOLITIE,

[handgeschreven handtekening]

W. J. F. v. d. Meer

[Linksonder handgeschreven in rood]
6-1-44 [waarschijnlijk bedoeld 45]
[initialen]

[Voetnoot klein gedrukt]
M 72 - 4000-4-44 K 9665 * Administratief proces: Het document illustreert de nauwe samenwerking tussen de Amsterdamse politie en de gemeentelijke marktmeester tijdens de bezettingsjaren. Voordat personen een vergunning kregen voor een marktkraam, werden zij door de politie gescreend op een eventueel strafrechtelijk verleden ("niet in mijn administratie voorkomen").
* Regulering van de handel: Er wordt specifiek gewezen op de handel in tweedehands goederen. Gezien de schaarste in december 1944 (de Hongerwinter) was de handel in gebruikte goederen essentieel, maar ook fraudegevoelig. De verplichting van een "opkoopersregister" diende om heling en zwarte handel tegen te gaan.
* Terminologie: Het gebruik van de term "Staatspolitie" duidt op de reorganisatie van het Nederlandse politiebestel onder het nazi-regime, waarbij de gemeentepolitie werd omgevormd tot een rijksorgaan onder direct gezag van de bezetter.
* Datering: Hoewel de brief 23 december 1944 gedateerd is, tonen de handgeschreven aantekeningen en de rode paraaf dat de verdere afhandeling en archivering plaatsvond in januari 1945. Dit document bevindt zich in de context van de economische en politiële beheersing van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de winter van 1944-1945 was de controle op distributie en handel extreem streng vanwege de acute tekorten. De markten waren cruciale plekken voor de voedsel- en goederenvoorziening, waardoor de screening van kooplieden voor de autoriteiten van groot belang was om de grip op de stad te behouden. De verwijzing naar het Hoofdbureau aan de Elandsgracht bevestigt de centrale rol van deze locatie in het politieapparaat van die tijd.