Bestelbon voor groentendistributie (Bestelbon A). XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 083331

GEZINSKAART No. ....................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .....................................................
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ...........................................................

(Rechterkolom)
................. pond roode kool
................. ,, savoye kool
................. ,, uien
................. ,, wortelen
................. ,, koolrapen
................. ,, bieten (rauw)
................. ,, zuurkool

Totaal ................. pond à 3 cent per kg = f..................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

                                                 (Handteekening) *   **Herkomst:** De drie kruisen (XXX) in de linkerbovenhoek verwijzen naar het wapen van Amsterdam. Dit was een officieel formulier van de Amsterdamse gemeentelijke distributiedienst.

• Inhoud: Het document is een bestelformulier voor basisgroenten. Opvallend is de lijst met robuuste 'wintergroenten' (kolen, wortels, uien), die goed te bewaren en te distribueren waren tijdens schaarste.
• Administratieve controle: Er is een strikte koppeling met de 'gezinskaart'. Burgers moesten niet alleen deze bon inleveren, maar ook een strook van hun officiële gezinskaart om misbruik of dubbele afname te voorkomen.
• Prijsstelling: De genoemde prijs van "3 cent per kg" is historisch interessant. Het suggereert ofwel een periode vroeg in de oorlog, ofwel een zwaar gesubsidieerde prijs voor basisbehoeften.
• Taalgebruik: Gebruik van de oude spelling (bijv. "dezen", "roode", "handteekening") is typerend voor de eerste helft van de 20e eeuw. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd vrijwel de gehele voedselvoorziening gereguleerd via een distributiesysteem. Door de oorlog en de blokkades ontstonden tekorten, waardoor de overheid goederen 'op de bon' zette om een eerlijke (minimale) verdeling te garanderen.

Gemeenten speelden een cruciale rol in de lokale uitvoering hiervan. Een bon als deze was voor burgers de enige legale manier om aan groenten te komen buiten de zwarte markt om. De bepaling dat de bon slechts één week geldig was na bestelling, duidt op een strakke planning van de voorraden en logistiek door de gemeentelijke diensten. Naarmate de oorlog vorderde, met name tijdens de Hongerwinter (1944-1945), werden dergelijke systemen steeds vaker ontregeld door extreme tekorten.