Ambbtelijk rapport (Rapport) 7 januari 1944 DIENST VAN HET MARKTWEZEN
te
A M S T E R D A M

N⁰ 46^A/6/1 M.1944 8/d R A P P O R T
===============

In opdracht van den Heer Directeur van het Markt-

wezen, heb ik, J. H. de Grebber, Ambtenaar bij het Markt-
wezen een onderzoek ingesteld naar een tweetal vischwinkels.
Deze vischwinkels zouden eigendom zijn van J. C. Pedro,
F. Overloop en J. Braam. Uit dit onderzoek is mij gebleken;
1e. In het beneden perceel Haarlemmerdijk 4, is een visch-
winkel gevestigd. De eigenaar hiervan is J. C. Pedro, wo-
nende Lindengracht no. 168 alhier. In dezen winkel wordt
uitsluitend zuurwaren verkocht, zooals augurken, uien,
zure bliek, mosselen. De bliek betrekt Pedro in pakjes
van den Gem. Vischafslag. Alleen de z.g. vrije bliek
(verpakt) verkoopt Pedro in den winkel. Volgens verklaring
van Pedro kan hij deze verpakte bliek op de Noordermarkt
niet kwijt aan het publiek. Op 13 December 1943 heeft
Pedro hiervoor bij de K.v.K. vergunning aangevraagd. Tot
heden heeft hij hierover nog niets gehoord.

2e In perceel Lindengracht no. 247 alhier, is een visch-
winkel gevestigd. De eigenaar hiervan is P. Overloop, wonende
Lindengracht alhier. Ook in dezen winkel wordt alleen
zuurwaren verkocht. Al deze artikelen betrekt Overloop
van de Haarlemsche Inleggerij, v.h. Gebr. de Jong en van
de Utrechtsche Inleggerij, J. Hegeren & Co. De rekeningen
hiervan kon Overloop mij toonen. Ongeveer 5 weken geleden
heeft Overloop hiervoor vergunning bij de K. v K. aange-
vraagd. Tot heden heeft hij hierover nog niets gehoord.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 7 Januari 1944.

                            De Ambtenaar bij het Marktwezen voornoemd,
                            [Handtekening: J.H. de Grebber]

Aan

Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R. Het document is een zakelijk verslag van een inspectie door een ambtenaar van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De kern van het rapport is een onderzoek naar twee "viswinkels" die in werkelijkheid vrijwel uitsluitend handelen in "zuurwaren" (ingelegde producten zoals augurken, uien en mosselen).

Opvallende details uit de inspectie:
* Winkel 1 (Pedro): Gevestigd aan de Haarlemmerdijk 4. De eigenaar verkoopt hier "vrije bliek" (waarschijnlijk verpakte sprot of haringachtige) die hij niet op de markt verkocht krijgt. Hij wacht al bijna een maand op een vergunning van de Kamer van Koophandel.
* Winkel 2 (Overloop): Gevestigd aan de Lindengracht 247. Deze winkelier kan met facturen aantonen dat hij zijn waar betrekt van professionele inleggerijen uit Haarlem en Utrecht. Ook hij wacht op een K.v.K.-vergunning.

De toon van de ambtenaar is feitelijk en observerend. Er wordt geen expliciet oordeel gegeven over overtredingen, maar de nadruk op het ontbreken van vergunningen suggereert een handhavingscontext. Dit document stamt uit januari 1944, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening in Amsterdam zeer precair en streng gereguleerd door middel van distributie en vergunningsstelsels.

• Schaarste en Regulering: Dat deze winkels uitsluitend in zuurwaren handelen, kan duiden op de beperkte beschikbaarheid van verse vis. Zuurwaren waren langer houdbaar en een belangrijk onderdeel van het karige dieet in oorlogstijd.
• Toezicht: De Dienst van het Marktwezen speelde een cruciale rol in het controleren van de handel om zwarte handel te voorkomen en te zorgen dat winkeliers zich hielden aan de complexe regelgeving van de bezetter en het Nederlandse bestuur.
• Locatie: De locaties (Haarlemmerdijk en Lindengracht) liggen in en nabij de Jordaan, van oudsher een volksbuurt met veel kleine neringdoenden en markthandelaren. De Noordermarkt, die in de tekst genoemd wordt, was (en is) een centraal punt voor deze handel.
• Bureaucratie: De vermelding dat beide winkeliers al weken wachten op bericht van de K.v.K. illustreert de bureaucratische traagheid en de onzekerheid waarin kleine ondernemers verkeerden tijdens de oorlogsjaren. C. Pedro F. Overloop H. de Grebber J. Braam J. Hegeren J.H. de Grebber P. Overloop Kamer van Koophandel Marktwezen