Ambtsbericht/Bijblad met handgeschreven verklaring en concept-antwoord. 4 mei 1939 (stempel), 10 mei 1939 (verklaring), 13 mei 1939 (paraaf), 19 mei 1939 (registratie). [Stempel linksboven]
B I J B L A D V A N :
M. No. 46 A / 22 / 1193 g
DOORGEZONDEN: 4/5

[Handgeschreven rechtsboven, potlood/rood]
1000
Hr. Stam
advies
8-5-39
de Haan

[Hoofdtekst, handgeschreven]
Y. Goedhart, staat bij mij bekend, als een oppassend man, die zijn best doet, om voor zijn gezin te verdienen wat hij kan.
Maar over de credietwaardigheid van Y. Goedhart kan ik niet oordeelen. —
Hoogachtend
[Signatuur: Jac Stam]
10 - 5 - 39.

[Concepttekst linker- en onderzijde]
Aan de Ned. Middenstandsbank kan m.i. worden bericht dat Y. Goedhart bij de dienst van het Marktwezen bekend staat als een grossier en markthoopman, die zijn zaken behoorlijk verricht en op wiens gedragingen ~~van deze dienst uit de dat (?) (?) bekend~~ niets valt aan te merken
~~omtrent inlichtingen~~ of Y. Goedhart goed is voor een crediet van f 1500. - ~~kunnen~~ m.i. niet worden verstrekt.

[Handgeschreven rechtsonder]
13-5-39
de Haan

[Handgeschreven onderaan midden, paarse inkt]
19/5 - 39
2. 46 A / 22 / 2

[Voetnoot]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 * Inhoud: Het document betreft een solvabiliteitsonderzoek. De Nederlandsche Middenstandsbank heeft blijkbaar om inlichtingen gevraagd over de heer Y. Goedhart, die een krediet van 1500 gulden heeft aangevraagd. De ambtenaar Stam geeft een getuigenis van goed zedelijk gedrag ("oppassend man"), maar onthoudt zich expliciet van een oordeel over de financiële kredietwaardigheid.
* Proces: De hiërarchie is zichtbaar: 'De Haan' vraagt op 8 mei advies aan 'Stam'. Stam antwoordt op 10 mei. Vervolgens wordt er op het document een concept-brief aan de bank geformuleerd (onderaan en links), waarin de informatie van de Dienst van het Marktwezen wordt gecombineerd met de weigering om financiële garanties te geven.
* Taalgebruik: Typisch zakelijk-formeel taalgebruik uit het interbellum ("oppassend man", "m.i." oftewel mijns inziens).
* Schrifttype: Een vlot, hellend bureaucratisch handschrift uit de jaren '30, waarbij de doorhalingen wijzen op een zorgvuldige formulering van het uiteindelijke ambtelijke antwoord. Dit document biedt een inkijkje in de wijze waarop kredietverlening in 1939 gepaard ging met sociale controle. In een tijd zonder centrale kredietregistratie (zoals het huidige BKR) vertrouwden banken op rapportages van lokale autoriteiten of diensten waarbij de aanvrager bekend was. Y. Goedhart was werkzaam als markthoopman/grossier; de Dienst van het Marktwezen was daarom de aangewezen instantie om zijn betrouwbaarheid te toetsen. Het bedrag van 1500 gulden was in 1939 een aanzienlijk kapitaal voor een kleine ondernemer (vergelijkbaar met de koopkracht van circa 15.000 euro nu). De datum (mei 1939) plaatst het document precies één jaar voor de Duitse inval in Nederland, in een periode van economische onzekerheid. M. No Y. Goedhart Marktwezen