AI-Synthese 35

Dr. A. van der Laan was voorzitter van een commissie of vereniging (waarschijnlijk Nationaal Verbond van Gemeente-Ambtenaren) in 1939. Hij was betrokken bij correspondentie over de visvoorziening en marktbewaking. In 1941 en 1943 zijn er marktplijsten met onbekende standplaatsen (kasten/kolen) onder zijn naam of in zijn context, maar zijn specifieke handelsactiviteiten als marktkoopman zijn niet vast te stellen uit de beschikbare data.

Relaties

Nationaal Verbond van Gemeente-Ambtenaren in Nederland (vereniging/organisatie) Wethouder voor de Levensmiddelen (overheidsinstantie)

Handel

onbekend (documenten spreken over vis en kolen, maar zijn eigen verkoop is niet bevestigd) Centrale Markthallen (context)
voorzitterambtenarenvisvoorzieningmarktbewaking
Gebaseerd op 11 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-270 | Pagina 217 | 1939

Document

Dit document dient als identificatieblad voor een bijlage of een specifiek schrijven binnen een ambtelijk dossier. De tekst is zakelijk en formeel opgesteld in de toen gangbare spelling (bijv. "den Heer", "Levensmiddelen"). De handgeschreven getallen rechtsonder zijn waarschijnlijk archiefkenmerken of paginanummers die later zijn toegevoegd tijdens de inventarisatie van het archief. De vage contouren van een tabel die door het papier heen schijnen, suggereren dat dit een voorblad was voor een statistisch overzicht of een lijst met marktgegevens.

Archief 745 | 745-291 | Pagina 285 | 1939

Notulen (concept met uitgebreide handgeschreven correcties).

* **Kern van het document:** Het document verslaat de beginfase van een onderzoek naar de visvoorziening in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De voorzitter schetst een conflict tussen de aanbodzijde (IJmuiden, die beweert dat er genoeg vis is) en de vraagzijde (Amsterdamse handelaren, die stellen dat de kwaliteit of soort vis niet aansluit bij de lokale behoeften). * **Staat van het document:** Het betreft een getypt verslag dat zeer intensief is bewerkt. De handgeschreven correcties zijn essentieel; ze nuanceren de tekst (bijv. "grotendeels verdwenen" in plaats van "geheel verdwenen") en voegen cruciale sociaaleconomische informatie toe over transport. * **Taal en Spelling:** Het document hanteert de toenmalige spelling (visch, zyn, Ymuiden, cyfers). De schrijfstijl is formeel-ambtelijk.

Archief 745 | 745-312 | Pagina 223 | 1940

Agenda voor een vergadering.

Het document betreft een agenda voor een ambtelijke adviescommissie die de gemeente Amsterdam (gezien de verwijzing naar de "Centrale Markt" en de namen van de betrokkenen) adviseerde over de regulering van straathandel (venten). De kernpunten van de agenda zijn: * **Regulering en handhaving:** Er wordt gesproken over een nieuwe "Ventverordening" en het invoeren van identificatieplaten voor venters (punt 5), wat wijst op een streven naar meer controle op de straathandel. * **Financiële discipline:** Men bespreekt harde maatregelen tegen wanbetalers (punt 3) en de juridische vraag of het verliezen van één vergunning door schuld automatisch moet leiden tot het intrekken van andere vergunningen (punt 4). * **Strijd tegen illegaliteit:** Er is aandacht voor "clandestiene" handelaren die zonder toestemming vaste plekken bezetten, waarbij de belangenvereniging "Ons Belang" aandringt op actie.

Archief 745 | 745-347 | Pagina 20 | 1941

Pagina 2 van een ambtelijke brief.

Dit document betreft de afsluiting van een formele brief. De tekst bevat de karakteristieke vooroorlogse spelling (zoals "Bladzyde", "meening" en "my") en een zeer hoofdelijke, ambtelijke toon. De kern van de pagina is een verzoek van de Directeur van het Marktwezen aan de verantwoordelijke wethouder om een standpunt in te nemen over bepaalde "vraagpunten" die waarschijnlijk op de eerste pagina van de brief zijn uiteengezet. Hoewel de naam van de directeur niet getypt is en een handtekening ontbreekt op dit kopie/doorslag, is de hiërarchische verhouding binnen het gemeentelijk apparaat duidelijk zichtbaar.

Archief 745 | 745-356 | Pagina 138 | 1941

Getypte brief (doorslag), bladzijde 2.

Dit document is de tweede pagina van een ambtelijke correspondentie binnen een gemeentelijk apparaat (zeer waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie en archiefstijl). De Directeur van het Marktwezen adviseert de Wethouder voor de Levensmiddelen positief over een niet nader genoemd verzoek. Hij verzoekt de wethouder om de besluitvorming door de Burgemeester te bevorderen. De tekst hanteert de toen gebruikelijke formele spelling en stijl (zoals "den heer", "Mynerzyds", "zoodat"). Het document getuigt van de strikte hiërarchische en bureaucratische procedures die werden gevolgd bij vergunningen of verzoeken in die periode.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 164 | 1941

Tweede pagina van een officiële brief.

Dit fragment vormt het slot van een officiële correspondentie binnen een gemeentelijk apparaat (zeer waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie). De tekst bovenaan dient als paginering en referentiekader voor de brief. De eigenlijke inhoud op deze pagina is zeer kort en betreft de afronding van een zaak waarbij blijkbaar iets is voorgevallen ("het gebeurde"). Er wordt geconcludeerd dat er voldoende berouw is getoond, waardoor de directeur erop vertrouwt dat een herhaling van het incident niet meer zal plaatsvinden. De toon is zakelijk, formeel en concluderend.

Archief 745 | 745-361 | Pagina 420 | 1941

Brief / Verzoekschrift

De schrijver, C.W. Platje, verzoekt de instanties om een zogenaamde 'kruierskaart'. Dit was een officieel toegangsbewijs voor de Centrale Markthallen in Amsterdam. De heer Platje zit op dat moment in de 'steun' (werkloosheidsuitkering) en heeft de mogelijkheid om als zelfstandig transporteur aan de slag te gaan voor aardappelhandelaren, mits hij over eigen vervoer (paard en wagen) en de juiste papieren beschikt. De brief is formeel en beleefd van toon. Onderaan de brief staat een handgeschreven kanttekening van een ambtenaar: "(was mijnheer niet gestraft?)". Dit wijst erop dat de aanvraag werd getoetst aan de achtergrond of het strafblad van de aanvrager, wat in de oorlogsjaren vaak te maken had met politieke betrouwbaarheid of eerdere overtredingen van de distributiewetten.

Archief 745 | 745-391 | Pagina 110 | 1942

Doorslag (carbon copy) van een getypte brief op grijs-blauw papier.

Dit document is de tweede pagina van een formele brief. De tekst bevat het slotstuk van een zin en de ondertekening (zonder handtekening, daar het een doorslag betreft). Uit de woorden "berouw over het gebeurde" en de verwachting dat "herhaling uitgesloten zou zijn", kan worden opgemaakt dat de brief rapporteert over een specifiek incident of een misstap. Het betreft waarschijnlijk een disciplinaire kwestie of een onregelmatigheid binnen de dienst Marktwezen waarover aan de wethouder gerapporteerd moest worden. De spelling is conform de toenmalige officiële Nederlandse spelling (bijv. "den Directeur", "Augustus").

Archief 745 | 745-369 | Pagina 258 | 1942

Document

Dit document is een ambtelijk schrijven uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. Het behandelt de logistieke en sociale gevolgen van de handhaving van de **Prijsbeheersching**. Wanneer een groenteboer de maximumprijzen overtrad (vaak ten gunste van de zwarte markt), werd de zaak als straf gesloten. Dit riep echter een nieuw probleem op: hoe moesten de buurtbewoners die afhankelijk waren van die winkel aan hun rantsoenen komen? De kernpunten in de brief zijn: 1. **Strafmaatregelen**: Winkeliers die zich niet aan de prijzen houden, worden uitgesloten van bevoorrading door organisaties zoals de Vebena en de Groentegrossierscombinatie. 2. **Continuïteit van de voedselvoorziening**: De rantsoenen van de gesloten winkel worden herverdeeld over omliggende winkels. Er wordt geëxperimenteerd met het plaatsen van tijdelijke kramen van andere erkende handelaren vóór de gesloten winkels. 3. **Sociale spanningen door schaarste**: De brief signaleert dat winkeliers "vaste klanten" (vaak zij die zowel groenten als aardappelen bij hen kochten) voortrekken. Dit was niet officieel geregeld maar werd gedoogd om de vorming van lange wachtrijen ("files") in de stad te voorkomen.

Archief 745 | 745-368 | Pagina 348 | 1942

Typoscript (waarschijnlijk een doorslag of officiële kopie van een brief).

Dit document betreft een beleidsmatig voorstel over de controle op de distributie van voedselpartijen tijdens de Duitse bezetting. De kernpunten zijn: 1. **Controle op fraude:** De schrijver pleit voor "scherpe contrôle bij de lading" om onregelmatigheden in de distributie van partijen (mogelijk akkerbouwproducten) te voorkomen. 2. **Samenwerking tussen instanties:** Er wordt melding gemaakt van de **Vebena** (Vereniging van Bemiddelaars in Akkerbouwproducten) en de **Akkerbouwcentrale**, die reeds controleurs inzetten. 3. **Opschaling naar nationaal niveau:** De directeur adviseert de wethouder om de kwestie niet enkel als een Amsterdams probleem te zien, maar het voor te leggen aan het **Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVO)**. Dit wijst erop dat de problematiek (waarschijnlijk zwarte handel of logistieke lekkages) landelijk van aard was.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 493 | 1943

Getypte ambtelijke geleidebrief / correspondentie.

Dit document is een formeel geleidebiljet waarmee dossiers of bewijsstukken werden doorgestuurd tussen twee gemeentelijke instanties. De kern van het verzoek is een verificatie van de periode waarin een (niet nader genoemde) persoon volledige financiële ondersteuning heeft ontvangen. Opvallend is het gebruik van de "keuzeregel" in de tweede regel: er is onder "dit stuk" een lijn getypt en daaronder "deze stukken", wat aangeeft dat in dit specifieke geval sprake was van meerdere documenten. De taal is zeer hoffelijk en ambtelijk ("heeft de eer", "met beleefd verzoek").

Koopliedenlijsten

Bron: 745-363.md | 1941

Onbekend — standplaats kasten

kasten Overig
Bron: 745-363.md | 1941

Onbekend — standplaats kolen

kolen Overig
Bron: 745-414.md | 1943

Onbekend — standplaats 11

11.83 Overig

Relevante Archieffragmenten

M. de Haan.

Relevantie: 87%
Archief 745 | 745-323 | Pagina 84 | 1940

# TRANSCRIPTIE Terug aan Dr v. d. Laan

Relevantie: 86%
Archief 745 | 745-323 | Pagina 83 | 1940

# TRANSCRIPTIE Terug aan Dr v d Laan

Relevantie: 86%
Archief 745 | 745-384 | Pagina 95 | 1942

# TRANSCRIPTIE Mr. de Boer. (onderstreept)

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-305 | Pagina 372 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/uitnodiging. * **Afzender:** Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten (VNG), 's-Gravenhage. * **Ontvanger:** Dr. A. van der Laan, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Datum:** 29 oktober 1940. * **Kenmerk:** No. 3590. * **Onderwerp:** Vergadering betreffende het benutten van afvallen van levensmiddelen.

Relevantie: 85% ** vereeniging van nederlandsche gemeenten (vng), 's-gravenhage., ** dr. a. van der laan +1