G. Paarlberg

Officieel rapport van het Marktwezen Amsterdam.

* **Kernincident:** Verduistering en oplichting door Chr. Groebe. Hij misbruikte de kredietwaardigheid van zijn werkgever, J. Boon, om bij grossiers op de Centrale Markt (C.M.) aardappelen en fruit te kopen. Hij verkocht een deel van deze goederen direct door aan een derde (J.J.H. Mulder) voor eigen gewin. * **Modus Operandi:** Groebe maakte gebruik van de gevestigde gewoonte waarbij hij normaal gesproken goederen voor Boon ophaalde. Op de bewuste dag bestelde hij echter extra goederen buiten medeweten van Boon om. * **Status verdachte:** Groebe wordt omschreven als een "scharrelaar" zonder vaste woon- of verblijfplaats in Amsterdam, met een strafrechtelijk verleden (gedetineerd in 1936 in Haarlem). Hij negeert oproepen van de marktinspectie. * **Resultaat:** Er wordt een Proces-verbaal van Bevindingen (P.v.B.) opgemaakt in samenwerking met de politie (Bureau Adm. de Ruyterweg).

Handgeschreven verslag of logboekpagina (pagina 4).

* **Conflict:** De tekst beschrijft een frictie tussen de beheerder (de "ik"-figuur) en een groep die wordt aangeduid als de "A.G. quissies" (mogelijk een verbastering van 'quasi' of een specifieke groepsnaam). Er is sprake van een weigering om mensen in een "hal" toe te laten tijdens vorst, omdat zij niet wilden meewerken aan een structurele oplossing (verhuizing naar pakhuizen). * **Personen:** Er worden specifieke namen genoemd: G. Paarlberg, Kort, en Van Heumen. Dit suggereert dat het een officieel rapportage- of bewakingsdocument is. * **Logistiek:** Er is sprake van huurbetalingen (f 1,25) en reserveringen voor specifieke locaties (pakhuis D 24 en D 23). De kou ("vorst") speelt een cruciale rol in de dynamiek van die maand. * **Terminologie:** "A.G." verwijst waarschijnlijk naar een specifieke afdeling of sectie van de locatie.

Getypt ambtelijk schrijven (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document betreft een verzoek om een tuchtrechtelijke strafverzwaring voor een handelaar op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de diefstal van emballage (manden en kisten). Opvallend is de escalatie van de strafmaat: de directeur legt zelf de maximale disciplinaire straf op die binnen zijn bevoegdheid ligt (14 dagen ontzegging), maar verzoekt de Wethouder om via de Regeringscommissaris een veel zwaardere straf van 6 maanden op te leggen. Als argument hiervoor wordt een eerdere verdenking uit januari van datzelfde jaar aangevoerd, ondanks het feit dat er toen geen bewijs was en de rechter nog geen uitspraak had gedaan. Dit getuigt van een streng en repressief handhavingsbeleid op de markt in oorlogstijd.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze ambtelijke brief dient als geleidebrief voor een huurcontract in tweevoud (duplo). Het betreft de verhuur van een pakhuisruimte (sectie B 11) op de Centrale Markt aan een zekere G. Paarlberg voor de opslag van goederen. De directeur verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om ervoor te zorgen dat de burgemeester het contract ondertekent. Na ondertekening moet het stuk terug naar de directeur voor de definitieve registratie. Opvallend is de verwijzing naar een besluit van Burgemeester en Wethouders uit april 1939, wat aangeeft dat deze huurovereenkomst gebaseerd is op afspraken die al van vóór de Duitse inval dateerden.

Officieel rapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen).

* **Overtreding:** J. Hoogersteger wordt beschuldigd van illegale handel in rapen op de Centrale Markt in Amsterdam. Hij handelde als groothandelaar zonder de benodigde papieren (erkenning). * **Administratieve inconsistentie:** Er is sprake van een opvallende discrepantie in de data. De wagon met rapen was al op 28 oktober op de markt, terwijl de officiële veilingsbrief uit Goes gedateerd was op 31 oktober. Dit duidt op gesjoemel met documenten of anticipatie op een toewijzing die nog niet formeel rond was. * **Verdediging:** De betrokkene claimt dat hij slechts als commissionair (tussenpersoon) werkte voor een erkende grossier (Paarlberg), wat door Paarlberg wordt bevestigd maar door controleur Bosse in twijfel wordt getrokken op basis van de vrachtbrief. * **Sanctie:** Zijn toegangskaart tot de markt is direct ingevorderd omdat hij niet langer officieel bij zijn vader in dienst was. De rode aantekeningen suggereren een gerechtelijke afhandeling: een voorgestelde straf van 14 dagen (mogelijk hechtenis of boete) en de constatering dat de verdachte een "blanco strafregister" had.

Handgeschreven administratieve lijst of registerblad.

* **Structuur:** De tekst is opgezet als een vergelijkingstabel. Links staat de huidige situatie ("gehuurd object"), rechts de nieuwe situatie ("nieuw te huur object"). * **Afkortingen:** * "Hn." en "Kal" verwijzen waarschijnlijk naar straatnamen of locaties (bijv. Haven of Kalverstraat). * De getallen achter de afkortingen duiden op huisnummers of kamers. * De data zijn genoteerd in dag/maand/jaar formaat. * **Inhoud:** Het lijkt te gaan om een overzicht van huurders die verhuizen of van wie het contract wordt omgezet naar een nieuw object (mogelijk stallingen of kleine bedrijfsruimtes gezien de beknopte codering). Opvallend is dat P. Vroegop en G. Paarlberg beiden naar "H. 6" lijken te gaan of daar gezamenlijk gebruik van maken vanaf juni 1942. * **Handschrift:** Een vlot, zakelijk handschrift in inkt. De penvoering is consistent met administratief werk uit de jaren '40.

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie (doorslag)

* **Inhoud:** De brief betreft de administratieve afhandeling van een huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt door een zekere G. Paarlberg. De directeur verzoekt de wethouder om zorg te dragen dat de burgemeester het contract ondertekent. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "in duplo te doen geworden", "dezerzijds"). De spelling is de oude spelling (vóór de wijziging van 1947), zichtbaar aan woorden als "onderteekening" en "pakhuisafdeeling". * **Vorm:** Getypt op doorslagpapier (waarschijnlijk voor het archief), met handmatige toevoeging van de verzenddatum.

Dienstbrief / Kennisgeving

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur van het Marktwezen wijst de huurder expliciet op twee belangrijke plichten: 1. Kleine herstellingen (zoals aan hang- en sluitwerk en ruiten) komen volgens de wet ten laste van de huurder. 2. Het is verboden om zonder voorafgaande schriftelijke toestemming reclame-uitingen of borden op het gehuurde pand aan te brengen. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "In bijlage dezes", "reparatiën", "Uwen behoeve"). * **Fysieke kenmerken:** Getypte brief op officieel briefpapier met de stempel/kop van de Directie van het Marktwezen. De ondertekening door de directeur ontbreekt in deze specifieke kopie of is buiten beeld gelaten.

Administratief rapport / Ambtsbericht.

Het document is een verslag van een controleur naar aanleiding van een betalingsgeschil. Grossier P. Paarlberg protesteert tegen een rekening van 10 gulden voor het gebruik van loods B11. De kern van zijn bezwaar is dat hij de ruimte reeds eind december 1941 had verlaten en de sleutel (of toegang) feitelijk al had overgedragen aan de volgende gebruiker, de heer Rustenburg. De controleur heeft dit onderzocht en bevestigt dat Rustenburg inderdaad al op 29 december met zijn handel de loods in trok. Een interessant tekstueel detail is de datering "30 Jan. 1941". Gezien de tekst refereert aan gebeurtenissen in december '41 en de archiefstempel onderaan "1942" vermeldt, is hier sprake van een klassieke jaarfout die vaak voorkomt in de eerste maand van een nieuw kalenderjaar.

Zakelijke brief/begeleidend schrijven bij een huurcontract.

Deze brief dient als officiële begeleiding bij de toezending van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten van de brief zijn: 1. **Huurvoorwaarden:** De huurprijs bedraagt 83,34 gulden per termijn. Er is een handmatige/typografische correctie aangebracht waarbij de betalingstermijn is gewijzigd van wekelijks naar maandelijks (op de eerste van de maand), en de betalingstermijn na verschijnen is verruimd van twee naar zes dagen. 2. **Onderhoudsplicht:** De huurder wordt gewezen op artikel 1619 van het (toenmalige) Burgerlijk Wetboek, wat inhoudt dat kleine herstellingen (zoals ruiten en sloten) voor rekening van de huurder komen. 3. **Reclamebeperking:** Het is de huurder verboden om zonder schriftelijke toestemming reclame-uitingen of borden op het pand aan te brengen.

Document

Het document fungeerde als een werklijst voor de administratie van een groothandelsmarkt. De drie kolommen geven de naam van de handelaar, het marktnummer (het toestel ter plaatse op de Pier of in de Hal) en het "Thuis"-nummer (vaak een kantoor of woonadres in omliggende plaatsen zoals Rijnsburg, Zuid-Scharwoude of Amstelveen). De handgeschreven toevoegingen tonen aan dat de lijst constant geactualiseerd werd: voorletters werden toegevoegd, namen van opvolgers of bewindvoerders genoteerd, en bedrijfsomschrijvingen (zoals "West Ind. Ban. Import") verduidelijkt. Sommige groepen nummers zijn samengevoegd met accolades (bijv. bij P.H. Buys), wat duidt op meerdere beschikbare lijnen.

Handgeschreven financieel overzicht (lijst van openstaande posten).

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst gericht aan of opgesteld door "Mr. Steinbuch". Het is verdeeld in twee secties: een algemene lijst van openstaande posten en een specifieke sectie voor "Giroposten". * **Kolommen:** Hoewel niet met lijnen getekend, hanteert de schrijver drie duidelijke kolommen: 1. **Naam:** De debiteur of de betreffende partij (personen, bedrijven zoals 'Fa. Geb. vd May', of instanties zoals 'Verdeelkantoor A’dam'). 2. **Codering:** Administratieve codes (bijv. D 4, H 21, H pl. 27). De toevoeging "pl." zou kunnen staan voor "plaats" of een specifieke grootboekrekening. 3. **Bedrag:** Bedragen in Nederlandse guldens (aangeduid met de florijn 'f'). Opvallend is het herhaaldelijk voorkomen van bedragen eindigend op .67, wat kan wijzen op een verdeling van een totaalbedrag in drieën (bijv. 1/3 van 125 is 41.666...). * **Visuele kenmerken:** Een prominente diagonale rode streep loopt door het bovenste gedeelte van de lijst. In een archivistische context duidt dit vaak op het feit dat deze posten zijn verwerkt, gecontroleerd of voldaan.

Document

Het document is een administratief overzicht van verhuurde ruimtes, ingedeeld in "Nis" en verschillende pieren (M, N, O, P). * **Structuur:** De tabel bevat kolommen voor het nummer van de ruimte, de jaarhuur, de maandhuur, de naam van de huurder, de afloopdatum van het contract, de verlenging en eventuele aantekeningen. * **Huurders:** Het betreft zowel individuele personen (zoals S. Pront, N. de Rooy) als firma's (fa. W. Winkelman & Co, fa. Visser & De Lange). Veel van deze namen klinken Nederlands en lijken verbonden aan handel of visserij. * **Financiën:** De bedragen zijn in guldens (getuige de notatie met de komma en het streepje). De berekening van maandhuur is consistent de jaarhuur gedeeld door twaalf. * **Data:** De afloopdata liggen voornamelijk in het najaar van 1941 en het voorjaar van 1942. Opvallend is dat Pier P volledig onbezet lijkt op het moment van dit overzicht. * **Bijzonderheid:** In de kolom "Verhuurd aan:" zijn enkele namen met rood onderstreept (N. de Rooy en fa. J. Bosboom...). Dit duidt op een handmatige toevoeging of een specifieke status van deze huurders in de administratie.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Zie m. de heer. DV. 90/25/4 M. [Handgeschreven paraaf] 30/4-140. 30 April 1940. den Heer G.H. Pelgrim, Zuid Bevelandstraat 12 hs., Amsterdam-N. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 20 April jl. op Uw plaats op de markt Mosplein heeft laten vervangen door Uw zoon, zonder daarvoor mijn toestemming te hebben gekregen. Ik waarschuw U hierbij ernstig di...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in paars potlood:] *Verzonden 27/5* [Rechtsboven:] VB/HG. den Heer Directeur der Publieke Werken, Raadhuis, <u>A l h i e r .</u> 21/11/1 M. 26 Mei 1941. Hiermede heb ik de eer U beleefd te verzoeken op de brand- stoffenmarkt aan de Nieuwe Achtergracht voor perceel no.22 een meer- paal te doen aanbrengen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *Extra* 8A/72/3 M. 4 Mei 1940. den Heer Directeur van de Gemeente Arbeidsbeurs, Passeerdersgracht 30-32, Amsterdam-C. Wijk 6. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 27 April jl. (No.1722 G.A.B.1940) bericht ik U, dat naar mijn meening de bezwaren, die in 1931 tegen herplaatsing in Gemeentedienst van G.van der Wal bestonden, thans niet meer moeten gelden. Van der Wal was destij...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven linksboven:] *Verzonden 18/11* [Handgeschreven rechtsboven:] *zo en l.u. m de lee* [?] den Heer H. Padberg, Rustenburgerstraat 362 I, Amsterdam-Zuid. Wyk 22. 25/233/10 M 18 November 1940. My is gerapporteerd, dat U op 13 November jl. de markt aan de Albert Cuypstraat niet op het voorgeschreven tydstip met Uw goederen...

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven] VB/HG. den Heer Directeur der Publieke Werken, Raadhuis, <u>A l h i e r</u> . 21/11/1 M. 2...