Ambtsbrief / Dienstbrief (doorslag)
Origineel
Ambtsbrief / Dienstbrief (doorslag) 26 juni 1942 De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of de betreffende gemeentelijke dienst) [Rechtsboven handgeschreven:] unlesbare paraaf
[Rechtsboven getypt:] VB/HB.
66/22/1 M.
6.
26 Juni 1942.
ontbinding huurcontracten
Centrale Markt door toe-
passing van artikel 17
lid 3 van het Reglement
op de Centrale Markt.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de hieronder ge-
noemde grossiers, gevestigd op de Centrale Markt, mij hebben ver-
zocht, gerekend te zijn ingegaan 1 Juni j.l., in aanmerking te
mogen komen als huurders van pakhuisafdeelingen, welke Joodsche
grossiers, in verband met liquidatie van hunne zaken, hebben
moeten verlaten. Krachtens artikel 17 lid 3 van het Reglement
op de Centrale Markt staat een aldaar vrijkomende pakhuisafdee-
ling allereerst ter beschikking van degenen, die reeds een soort-
gelijke pakhuisafdeeling gebruiken en deze tegen de beschikbaar
gekomen afdeeling willen ruilen.
Ik heb de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorde-
ren, dat bij Besluit van den Burgemeester, de met onderstaande
grossiers gesloten huurcontracten terzake van de achter hun naam
vermelde pakhuisafdeelingen op de Centrale Markt, gerekend te
zijn ingegaan 1 Juni j.l., worden ontbonden en de in bijlage
dezes overgelegde contracten(in duplo) voor de door deze grossiers
nieuw te huren pakhuisafdeelingen op de Centrale Markt door den
Burgemeester worden geteekend. De contracten(in duplo) gelieve
U mij daarna te retourneeren; dezerzijds kan dan voor registratie
worden zorggedragen.
De Directeur,
| Naam: | gehuurd object: | datum contract: | nieuw te huren object: | datum contract: |
|---|---|---|---|---|
| P.Vroegop | Ha.4 | 1/11/41-31/10/42 | H.6 | 1/6/42-31/5/43 |
| G.Paarlberg | Ha.3 | 1/6/42-31/5/43 | H.10 | 1/6/42-31/5/43 |
| N.V.Oostrum’s Fruithandel | Hal 14 | 1/11/41-31/10/42 | H.12 | 1/6/42-31/5/43 |
De juridische grondslag die wordt aangehaald is Artikel 17 lid 3 van het Marktreglement, dat zittende huurders het recht geeft om te 'ruilen' naar vrijgekomen plekken. De ambtelijke toon is zakelijk en procedureel, waarbij de directeur de wethouder verzoekt om de handtekening van de burgemeester te faciliteren. De historische context van dit document is de Holocaust en de economische uitsluiting van Joden in Nederland tijdens de Duitse bezetting. De datum, 26 juni 1942, is cruciaal: dit is slechts enkele weken voordat de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen begonnen.
Het document legt op ijzingwekkend nuchtere wijze vast hoe de zogenaamde "Arisering" van de economie in de praktijk werkte. Joodse ondernemers werden gedwongen hun bedrijven te liquideren (vaak onder dwang van een Verwalter). De vrijgekomen infrastructuur — in dit geval opslagruimtes op de cruciale voedselmarkt van de stad — werd vervolgens direct overgenomen door hun niet-Joodse concurrenten. Het document illustreert hoe de reguliere gemeentelijke bureaucratie en de bestaande reglementen werden ingezet om de gevolgen van de anti-Joodse maatregelen administratief te bekrachtigen en te faciliteren. De genoemde bedrijven, zoals Vroegop, zijn bekende namen in de Amsterdamse handelshistorie die door deze "ruil" profiteerden van de uitsluiting van hun Joodse collega's.