N. de Rooy

Document

Het document is een gedetailleerde inventarisatie van transportmiddelen in gebruik bij diverse groothandelaren (vaak in de fruitsector, zoals expliciet vermeld bij Keukens en Oosterom). De tabel structureert gegevens over de eigenaar, het voertuigidentificatienummer (provinciale kentekens), het type voertuig (merk en bouwjaar) en de fysieke kenmerken of contactinstructies. Belangrijke elementen: * **Kentekens:** Gebruik van het oude Nederlandse provinciale systeem (G/GZ voor Noord-Holland, H/HZ voor Zuid-Holland, L voor Utrecht). * **Voertuigen:** De lijst wordt gedomineerd door Amerikaanse merken zoals Ford en Chevrolet, met bouwjaren tussen 1929 en 1939. * **Terminologie:** Termen als 'open wagen', 'gesloten wagen' en 'met huif' duiden op de transportcapaciteit en bescherming van de goederen. * **Afkortingen:** "Sz" (Szoon), "Zn" (Zonen), "Wed:" (Weduwe), "A'dam" (Amsterdam). De letter 'B' dient als classificatie voor ondernemers buiten de stadsgrenzen van Amsterdam.

Document

Het document fungeert als een register of een overzicht van toewijzingen van specifieke ruimtes binnen een groter complex, waarschijnlijk een markthal. - **Hal/Nis**: De linker kolom duidt locaties aan. "Nis" verwijst naar een specifieke nis of standplaats. De nummers 2 en 3 zijn vermeld. "Veilingen" duidt op een sectie voor veilingactiviteiten. - **Naam**: De rechter kolom bevat de namen van de huurders of gebruikers: - **N. de Rooy**: Vermoedelijk een individuele handelaar. - **N.V. v.h. Gebr. Docter**: Een naamloze vennootschap, "voorheen Gebroeders Docter". Dit was een bekende firma in de aardappel-, groente- en fruithandel. - **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam"**: Dit is de volledige naam van een grote veilingorganisatie die actief was in de hoofdstad. De opmaak is sober en puur functioneel, bedoeld voor intern administratief gebruik om bij te houden wie welke plek bezet.

Zakelijke brief / Ambtelijke correspondentie.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel Nederlands met de toenmalige spelling (bijv. "den heer", "zoo", "jl."). * **Inhoud:** De brief is een dringend verzoek om herziening van een afgewezen rijvergunning voor een groente- en fruitgrossier genaamd N. de Rooy. * **Argumentatie:** De afzender voert aan dat de auto (kenteken GZ 35140) essentieel is voor de bedrijfsvoering (bezoek aan veilingen) en dat er sprake is van efficiëntie of carpoolen: De Rooy neemt drie andere grossiers (Bolle, Polak en Van Velzen) mee naar de markt. * **Sleutelfiguren:** * **N. de Rooy:** Grossier, Van Woustraat 65-I, Amsterdam. * **L. Bolle, L. Polak, A. v. Velzen:** Collega-grossiers. * **Heer Berendes:** Ambtenaar bij de Rijksinspectie van het Verkeer.

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

* **Inhoud:** De brief is een rappel of aanvullend verzoek betreffende een rijvergunning. De afzender refereert aan een eerdere brief van 5 september waarin een vergunning voor de personenauto van grossier N. de Rooy werd goedgekeurd. Nu wordt echter dringend verzocht ook een vergunning af te geven voor diens vrachtauto (kenteken GZ 40857). * **Belang:** De vrachtauto is noodzakelijk voor de voedselvoorziening (aanvoer van fruit) naar de Centrale Markt in Amsterdam. De schrijver beroept zich op het gelijkheidsbeginsel door te stellen dat andere grossiers dergelijke vergunningen al wel hebben ontvangen. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands uit de vooroorlogse periode ("den Heer", "ten behoeve van", "ingewilligd", "zoo mogelijk").

Getypte brief (doorslag of kopie op dun papier).

* **Kern van de brief:** De afzender vraagt aan de Rijkshoofdinspecteur van het Verkeer om een rijvergunning te verlenen voor de vrachtwagen van grossier N. de Rooy (kenteken GZ 40857). Hoewel een eerdere aanvraag voor zijn personenauto wel was gehonoreerd, ontbreekt de vergunning voor de vrachtwagen nog, terwijl deze essentieel is voor de aanvoer van fruit naar de Amsterdamse markt. * **Spelling:** Het document hanteert de toenmalige spelling, inclusief het gebruik van de 'y' in woorden als 'ryvergunning', 'myn', 'blykt', 'zyn' en 'mogelyk'. * **Identificatie:** De genoemde grossier is N. de Rooy, gevestigd aan de Van Woustraat 65 I te Amsterdam. Het voertuigidentificatienummer (kenteken) is GZ 40857, waarbij 'GZ' de provinciale code was voor Noord-Holland.

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven annotaties in potlood en rode stift.

Dit document is een administratief instrument van de Duitse bezetter of een collaboreerend Nederlands overheidsorgaan (zoals de *Wirtschaftsprüfstelle* of de marktmeester) om de Joodse economische aanwezigheid op de Amsterdamse Centrale Markt in kaart te brengen en te elimineren. * **Administratieve tekens:** De rode streepjes en kruisjes voor de namen zijn van cruciaal belang. Deze markeren waarschijnlijk bedrijven die al onteigend waren, onder beheer van een *Verwalter* (bewindvoerder) waren gesteld of waarvan de eigenaren waren afgevoerd. * **Arisering:** Bij *Fa. Meyer Mok & Co.* staat expliciet vermeld dat er een "Verwalter" is aangesteld (O. Wachter). Dit is een schoolvoorbeeld van 'arisering', waarbij Joods bezit werd overgedragen aan niet-Joodse beheerders. Ook de aantekening bij *Fa. H. Leever & Zn.* ("Deze zaak wordt gedreven door dhr. de Vries") duidt op een dergelijke overname. * **Liquidatie:** Onderaan de lijst is een aparte sectie "Geliquideerd" toegevoegd voor ondernemers die al volledig uit het economisch verkeer waren gestoten. * **Persoonlijke tragedie:** De handgeschreven opmerking bij N. de Rooy ("overleden") herinnert aan het menselijke leed achter deze kille cijfers en adressen. ---

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Administratieve lijst van Joodse grossiers met gegevens over hun gehuurde objecten en toegewezen bewindvoerders.

Dit document is een administratieve neerslag van de **arisering** (het ontnemen van Joods bezit) van de Amsterdamse markthandel tijdens de Duitse bezetting. 1. **Doel van de lijst:** Het document dient om het overzicht te behouden over Joodse ondernemers die faciliteiten (pakhuizen, nissen en standplaatsen) huurden van de gemeente Amsterdam. De focus ligt op de aanwijzing van een *Verwalter* (bewindvoerder) of *Treuhänder-liquidateur*. 2. **Rol van de bewindvoerders:** Deze personen of instanties (zoals de beruchte *Omnia Treuhandgesellschaft*) werden aangesteld om de Joodse bedrijven over te nemen of te liquideren. In de laatste kolom is bij diverse namen expliciet vermeld: "met opdracht tot liquidatie". 3. **Administratieve controle:** De lijst toont hoe de gemeente (Afdeling Marktwezen) nauw samenwerkte met de bezetter om Joodse economische invloed uit te wissen. De handgeschreven wijzigingen (zoals bij M. v. Loggem) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actueel gehouden werd tijdens het proces van onteigening. 4. **Typologie objecten:** De gehuurde objecten variëren van grote pakhuizen (gecodeerd met letters als A, B, E) tot specifieke plaatsen in de markthallen ("Hal" followed by a number).

Getypte brief op briefpapier van de afzender.

In deze zakelijke correspondentie verzoekt J.H. ter Punt om de stopzetting van huurbetalingen ("ontheffing de verlenen van de betaling uit hoofde van huur verbindingen") per 1 juni 1942 voor een vijftal specifieke firma's. Ter Punt treedt hierbij op in zijn officiële functie van *Treuhänder* (bewindvoerder) en *Liquideur* (vereffenaar). De brief vermeldt de volgende bedrijven die onder zijn beheer vallen: 1. B. Moffie 2. J. Posener 3. N. de Rooy 4. Gebrs. Rodenburg 5. S. Schelvis & Zn. Ter Punt geeft aan dat hij voor deze functies is aangesteld door de *Wirtschaft Prüfstelle*. De brief is een vervolg op een schrijven van 27 april 1942.

Zakelijke brief/memo.

Dit document is een officiële aanvraag voor duplicaat-documenten in het kader van de onteigening van Joodse bezittingen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kernpunten zijn: * **Aanstelling van een liquidateur:** De firma J.H. ter Punt (gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam) is aangesteld als 'Liquidator' voor vijf specifiek genoemde Joodse bedrijven. * **Vermiste documenten:** De officiële benoemingsakten (*Ernennungsurkunden*) zijn onvindbaar. * **Verzoek:** De afzender verzoekt de Duitse autoriteiten (*Generalkommissar für Finanz und Wirtschaft*) om kopieën van deze akten te sturen. * **Betrokken bedrijven:** De genoemde bedrijven (N. de Rooy, J. Posener, Gebr. Rodenburg, P. Moffie, S. Schelvisch & Zn) waren waarschijnlijk actief in de handel op of rond de Amsterdamse Centrale Markt, gezien de locatie van de aangestelde liquidateur.

Document

Het document is een administratief overzicht van verhuurde ruimtes, ingedeeld in "Nis" en verschillende pieren (M, N, O, P). * **Structuur:** De tabel bevat kolommen voor het nummer van de ruimte, de jaarhuur, de maandhuur, de naam van de huurder, de afloopdatum van het contract, de verlenging en eventuele aantekeningen. * **Huurders:** Het betreft zowel individuele personen (zoals S. Pront, N. de Rooy) als firma's (fa. W. Winkelman & Co, fa. Visser & De Lange). Veel van deze namen klinken Nederlands en lijken verbonden aan handel of visserij. * **Financiën:** De bedragen zijn in guldens (getuige de notatie met de komma en het streepje). De berekening van maandhuur is consistent de jaarhuur gedeeld door twaalf. * **Data:** De afloopdata liggen voornamelijk in het najaar van 1941 en het voorjaar van 1942. Opvallend is dat Pier P volledig onbezet lijkt op het moment van dit overzicht. * **Bijzonderheid:** In de kolom "Verhuurd aan:" zijn enkele namen met rood onderstreept (N. de Rooy en fa. J. Bosboom...). Dit duidt op een handmatige toevoeging of een specifieke status van deze huurders in de administratie.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE W. v. Rooijen Waterl. Plein 69 <u>a</u>. <u>Bart de Jongh.</u> <u>Piet de Haan</u>

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE 3/6 de Rooy 9 p Bata a 95 -- 8 55 11 p schol a f 1 -- 11 -- ___________________________________________ 19 55 9 5 5 ___________________________________________ f 10 [Paraaf in groen]

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] BIJBLAD VAN: M. No. 28/31/1 1939 DOORGEZONDEN: 16/3 [Rechtsboven handgeschreven:] 843 A. de Rooy, (~~[onleesbaar doorgehaald]~~) ~~[Handtekening/naam doorgehaald]~~ alleen voor de Lindengracht is nr 204 Lindengracht [Hoofdtekst:] Th. Wolff ~~[Handtekening doorgehaald]~~ Tegen inwilliging van het verzoek van A. de Rooy om in verband met zijn ziekte vrijge- s...