H. Groenteman

Getypte afschriften van verklaringen en een begeleidende brief.

* **Doel van het document:** Dit verzameldocument dient als bewijsvoering voor de gemeente Amsterdam om aan te tonen dat Philip Locher al geruime tijd werkzaam is als (vis)venter. Dit was noodzakelijk voor het verkrijgen of behouden van een ventvergunning. * **Significante datum 1933:** In de tekst wordt herhaaldelijk verwezen naar het jaar 1933. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de invoering van de Vestigingswet Kleinbedrijf (1937) of eerdere gemeentelijke verordeningen, waarbij venters moesten aantonen dat zij al vóór een bepaalde datum in het vak werkzaam waren om aanspraak te kunnen maken op verworven rechten. * **Structuur:** Het document bevat een officiële brief van de beroepsvereniging, gevolgd door vier getuigenverklaringen van respectievelijk een politieagent (ter bevestiging van de openbare orde en historische activiteit), twee voormalige compagnons en een familielid (A. Locher). * **Terminologie:** "w.g." staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een getypte kopie is van de originele handgeschreven documenten. "dw.dn." is de afkorting voor "dienstwillige dienaar", een destijds gebruikelijke beleefdheidsformule. ---

Handgeschreven brief (verzoekschrift)

De brief is een formeel verzoek gericht aan een gemeentelijke instantie (vermoedelijk de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam). De afzender, H. Groenteman, verzoekt om een schriftelijke vergunning of bewijs om zijn vader, A. Groenteman, te mogen assisteren bij diens viskraam op de Albert Cuypmarkt. De vader is op dat moment woonachtig in de Blasiusstraat 86-I. De zoon voert aan dat zijn vader de handel niet meer alleen afkan. Ter identificatie en onderbouwing van zijn verzoek vermeldt de zoon zijn eigen adres (Reitzstraat 23-huis), zijn geboortedatum (6 december 1898) en zijn beroep ("vischwerker").

Administratief bijblad/notitie betreffende een marktvergunning.

Dit document is een ambtelijk advies met betrekking tot een verzoek van een marktkoopman, A. Groenteman. Hij heeft een standplaats (nummer 117) op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. Het verzoek houdt in dat hij zich wil laten assisteren door zijn zoon, H. Groenteman (geboren in 1898). De ambtenaar benadrukt expliciet dat het gaat om "assisteeren" en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit is een cruciaal onderscheid in de marktverordening: de vergunninghouder moest in principe zelf aanwezig zijn, maar kon hulp krijgen. Er wordt geconcludeerd dat er "geen bezwaar" is, mede op basis van een rapport van de Chef Marktopzichter. Het document toont de nauwgezette bureaucratische afhandeling van marktplaatsen, inclusief diverse dateringen en parafen gedurende het besluitvormingsproces in september 1940.

Getypte lijst op papier, waarschijnlijk een bankafschrift, grootboekpagina of een administratieve namenlijst.

* **Structuur:** Het document is een gesorteerde lijst, waarschijnlijk op basis van de numerieke waarde in de tweede kolom (aflopend van 1.089,18 naar 623,47). De horizontale lijnen en de cijfers in de uiterst rechtse kolom suggereren een indeling in categorieën of schalen. * **Namen:** De lijst bevat veel typisch Nederlandse achternamen (Zwaan, Zeeman, De Gooyer). Een significant aantal namen (Groenteman, Wijnschenk, Polak, Roozelaar) komt veel voor binnen de Joodse gemeenschap in Nederland, wat relevant kan zijn voor de historische context. * **Watermerk:** Het watermerk "AMSTERDAMSCHE BANK" dateert het document vóór 1964, het jaar waarin deze bank fuseerde tot de AMRO Bank. Gezien de schrijfmachine en de opmaak stamt het waarschijnlijk uit de periode 1940-1960. * **Getallen:** De bedragen zijn genoteerd met een komma voor decimalen en een punt voor duizendtallen, wat destijds de standaard was voor Nederlandse guldens. De breuken (¼, 2¼, etc.) zouden rentepercentages of specifieke administratieve codes kunnen zijn.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.

Document

- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Handgeschreven memo/notitie op gelinieerd papier.

De notitie legt een besluit vast dat is genomen in overleg met de directie (vermoedelijk van de Amsterdamse Marktwezen). Het betreft H. Groenteman, die toestemming krijgt om zijn vader te blijven assisteren op de dagmarkt. Daarnaast behoudt hij zijn toegang tot de vismarkt tot ten minste 26 maart 1942. Er wordt specifiek vermeld dat deze regeling "gehandhaafd en verlengd" wordt in het geval van een "definitieve afkeuring". In de context van 1942 verwijst "afkeuring" vrijwel zeker naar een medische keuring voor de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz) of een andere vorm van gedwongen tewerkstelling door de bezetter. De ondertekenaar "De Beer" lijkt een functionaris te zijn die de uitvoering van deze beslissing coördineert. Onderaan is een korte aantekening toegevoegd (door persoon 'B') dat de Chef van de Vismarkt op diezelfde dag van dit besluit op de hoogte is gesteld.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Slotpagina van een handgeschreven brief. * **Pagina:** 2 (zoals bovenaan aangegeven). * **Taal:** Nederlands. * **Auteur:** B. Groenteman. * **Adres:** Korte Houtstraat 33, Den Haag. * **Datering:** Onbekend (vermoedelijk jaren '30 of '40 van de 20e eeuw op basis van handschrift en adres).

# TRANSCRIPTIE extra HG. den Heer L. Groenteman, Jodenbreestraat 67 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 53/49/2 M. 12 Augustus 1940. ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag). * **Datum:** 9 april 1936. * **Afzender:** De Directeur (organisatie niet expliciet vermeld, vermoedelijk een gemeentelijke instantie in Den Haag). * **Geadresseerde:** den Heer B. Groenteman, Lange Houtstraat 37 I, Den Haag (Alhier - C., Wijk 2). * **Referentienummers:** VP/HG. en 46/9/7 M. * **Kenmerken:** Bevat een hand...

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan gecentreerd:] HG. [In handschrift boven referentienummer:] *extra* [Links:] 25/183/2 M. [Rechts:] 26 September 1940. den Heer A. Groenteman, Reitzstraat 23 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 3 dezer verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Albert Cuypstraat te laten bystaan - niet vervangen - door U...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linkerbovenhoek:] *Verzonden* [gevolgd door initialen, mogelijk *Ms*] [Rechterbovenhoek:] HG. [Adresblok:] den Heer L. Groenteman, Jodenbreestraat 67 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. [Kenmerk, linkerzijde:] 53/49/2 M. [Datum, rechterzijde:] 12 Augustus 1940. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 Augustus jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den ...