L. Keizer
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
L. Keizer was actief als koopman op diverse markten in Amsterdam, waaronder de Waterlooplein, Uilenburg, Nieuwmarkt en de Centrale Markt, waar hij groente en fruit handelde. In 1940 had hij problemen met zijn standplaats op de Uilenburg tijdens de wintermaanden. In 1941 werd hij erkend als zelfstandig groothandelaar in het familiebedrijf. In 1942 handelde hij op de Uilenburg en kreeg instructies over toewijzingen. In 1943 was zijn stand op de Uilenburg nog steeds actief. De exacte oorzaak van zijn verdwijning of lotgevallen na 1943 is onbekend op basis van de beschikbare data.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".
Registerblad / Presentielijst van marktkooplieden.
* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document getuigt van een strikte bureaucratische controle op marktactiviteiten kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De presentie wordt per dag bijgehouden om de status van 'vaste plaatshouder' te rechtvaardigen. * **Demografisch profiel:** Veel van de namen op deze lijst (zoals Polak, Reens, Prijs, Sluis, Tasch) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam, die historisch een groot aandeel had in de ambulante handel. * **Economische diversiteit:** Het assortiment varieert van dagverse producten (vis, groenten, fruit) tot duurzame goederen (emaille, vloerkleden) en specialistische diensten (kledingreparatie). * **Sociale context:** De vermelding "permanent in steun" bij L. Keizer illustreert de economische malaise van de late jaren '30, waarbij zelfs geregistreerde kooplieden soms volledig afhankelijk waren van overheidssteun. De kolom 'Winkelier' dient om onderscheid te maken tussen ambulante handelaren en ondernemers met een vast pand.
Administratieve lijst in een register of schrift.
De lijst bevat zeven vermeldingen met een specifieke structuur: * **Nummers:** De getallen aan de linkerzijde (bijv. 8554, 22671) zijn dossier- of transportnummers. * **Personen:** De namen zijn grotendeels van Joodse Amsterdammers (o.a. Kroese, Isaac, Beessemer, Napolans, v. Beem). * **Adressen:** De genoemde straten bevinden zich in Amsterdam (Sarphatistraat, Waterlooplein, Staalstraat, Daniël Theronstraat, etc.), voornamelijk in het centrum en Amsterdam-Oost. Sommige schrijfwijzen lijken fonetisch of verbasterd (bijv. *Napolans* voor Napoleons, *Costeriusvlandstraat* mogelijk voor een straat in de buurt van de Oosterbegraafplaats of een specifieke landstraat). * **Logistiek:** Het woord "Vanaf" en de aanhalingstekens duiden op een verplaatsing tussen twee locaties. De aantekening "50 stuks" onderaan verwijst waarschijnlijk naar het totale aantal colli of meubelstukken dat bij deze specifieke reeks transporten betrokken was.
Proces-verbaal / Rapport van ordebewaking.
Dit rapport documenteert een diefstalincident in de Amsterdamse haven tijdens de Duitse bezetting. De 20-jarige M. van Bragt werd door een controleur betrapt op het stelen van twee kisten van een stapel bij Pier C. Opvallend is de brutale houding van de verdachte; hij bekende de diefstal ter plaatse, maar probeerde te vluchten door een andere controleur (Hooft) fysiek opzij te duwen. Hoewel hij door de politie werd ingerekend en naar het bureau aan de Admiralengracht werd gebracht, werd hij vrijgelaten omdat de eigenaar van de goederen, grossier C. Kooy, weigerde aangifte te doen. De tekst bevat enkele minieme typefouten die kenmerkend zijn voor rapporten uit die tijd (zoals "Braegt" in plaats van Bragt en het ontbreken van spaties na interpunctie). De handgeschreven aantekeningen onderaan duiden op de administratieve afhandeling: ondanks het uitblijven van strafrechtelijke vervolging (bij gebrek aan aangifte), volgde er een ordemaatregel. De toegang tot het terrein werd hem voor 14 dagen ontzegd, met een voorstel voor een ontzegging van onbepaalde tijd.
Getypte ambtelijke brief/rapportage met handgeschreven kanttekeningen.
Het document is een formeel verzoek van de Directeur van de Centrale Markt aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de zaak is de diefstal van twee kisten door M. van Bragt, een werknemer van een inkoper. Hoewel het slachtoffer (grossier C. Kooy) geen aangifte deed bij de politie, hanteert de marktdirectie een eigen tuchtrecht op basis van het Marktreglement. De directeur heeft Van Bragt reeds een toegangsverbod van 14 dagen opgelegd, maar acht dit onvoldoende. Hij verzoekt de Wethouder om bij de Regeringscommissaris een permanent (onbepaald) toegangsverbod te bepleiten. Opmerkelijk is dat de directeur wel vermeldt dat dit het eerste vergrijp van de betrokkene is, wat normaliter als verzachtende omstandigheid geldt, maar hier blijkbaar niet opweegt tegen de ernst van diefstal binnen de voedselketen.
Ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen.
* **Inhoud:** Het rapport betreft de aanvraag van G.P. Keizer om als zelfstandig groothandelaar erkend te worden. Hij werkt op dat moment al acht jaar in het familiebedrijf op de Centrale Markt. Hoewel de controleur vaststelt dat de aanvraag naar waarheid is ingevuld, wordt er door de besluitvormers direct een moreel en juridisch bezwaar opgeworpen. * **Problematiek:** De vader van de aanvrager is gestraft voor 'prijsopdrijving' (het illegaal verhogen van prijzen boven de vastgestelde maxima), wat destijds een ernstig economisch delict was. Bovendien blijkt G.P. Keizer medebeheerder te zijn van een firma (Fa. L. Keizer) die wegens dit vergrijp geschorst is. * **Besluit:** Ondanks de individuele kwalificaties van de aanvrager wordt de aanvraag afgewezen ("verzoek niet in te willigen"). De familie-achtergrond en de eerdere sancties tegen de firma wegen zwaarder dan de persoonlijke ervaring van de aanvrager.
Intern ambtelijk bericht/memorandum op een voorgedrukt formulier (Bijblad).
* **Inhoud:** Het document betreft een instructie om de heer P.L. Keijzer te informeren over de voorwaarden voor een hogere toewijzing (waarschijnlijk van goederen of grondstoffen). Indien hij vindt dat zijn huidige toewijzing te laag is, dient hij bewijs van zijn omzet uit de jaren 1939-1940 te overleggen. * **Structuur:** De tekst in blauwe inkt bovenaan lijkt de concept-instructie of de aanleiding vanuit een referendaris (afkorting 'refer.'). De rode tekst daaronder is de definitieve beschikking of instructie voor uitvoering, ondertekend door 'de Haan'. * **Bureaucratie:** Het gebruik van de jaren 1939-1940 als referentiekader wijst op een systeem waarbij toewijzingen in oorlogstijd werden gebaseerd op de economische prestaties van vóór de bezetting of aan het begin van de oorlog. ---
Brief/Verzoekschrift
* **Inhoud:** De kooplieden van de Joubertstraat in Amsterdam richten zich tot de directeur (vermoedelijk van de markten) met een specifiek verzoek. Ze kampen met diefstal van hun handelswaar (groenten en aardappelen) gedurende de nacht. Ze hebben zelf al iemand bereid gevonden om als nachtwaker te fungeren, maar vragen de overheid om de benodigde officiële vergunning voor deze persoon. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een zakelijke maar beleefde toon, typerend voor verzoekschriften uit die tijd. Er worden spellingen gebruikt zoals "koopliui/koopluui" (kooplieden) en "dezen". * **Administratieve sporen:** De rode streepjes naast sommige namen en de potloodnotities ("m.o. bu." en "Hulp") wijzen op een ambtelijke verwerking van het verzoek, waarbij mogelijk de status of identiteit van de ondertekenaars werd gecontroleerd.
Handgeschreven rapport/melding van een dienstverzuim of fraude.
* **Inhoud:** Het document betreft een verslag van een controle op de verkoop van gerookte aal. De heer G. L. Keijzer had 12 kilo toegewezen gekregen voor de verkoop. Hij gaf zelf toe 2 kilo achtergehouden te hebben voor eigen gebruik. De controleur stelde echter vast dat er in totaal 4¼ kilo ontbrak, aangezien Keijzer slechts 31 klanten van een portie van een kwart kilo (totaal 7,75 kg) had kunnen voorzien ($12 - 7,75 = 4,25$). Keijzer kon het resterende tekort niet verklaren. * **Maatregel:** In de kantlijn is genoteerd dat de betrokkene voorlopig is geschorst in afwachting van een definitief besluit over deze onregelmatigheid. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in zakelijk, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "contrôle", "menschen").
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst/bijlage bij een officiële brief.
| L. Keizer | Dapperstraat | 15-11-37 | Kan gedurende wintermaanden zijn plaats op de markt niet innemen. |
Getypte administratieve lijst (bijlage bij een brief).
| L. Keizer ✓ | Dapperstraat | 15-11-37 | Kan gedurende wintermaanden zijn plaats op de markt niet innemen. |
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
| 200 | L. Keizer | te lang in steun om het nog te controleeren |
Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.
| L.Keizer + | 30-8-00 | P.Nieuwlandstraat 19 II | groente en fruit |
Administratieve lijst - Zwanenburgwal
| L.Keizer | 30-8-00 | P.Nieuwlandstr.19 II | | 1 | | |
Getypte administratieve lijst.
| L. Keizer | 30-8-00 | P. Nieuwlandstraat 19 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
Uilenburg — standplaats Kan gedurende wintermaanden zijn plaats op de markt niet innemen
Uilenburg — standplaats groente en fruit
Uilenburg — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Conrad. M. Keezer 150782/ 25-2075 21.wk dg 2 uur à 16.4. 12.52 13.57 vbw
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in inkt, rechtsboven:] *W. Müller* N.V. Keizer's Fruithandel, &nbs...
# TRANSCRIPTIE *(Opmerking: Voor deze transcriptie is de gespiegelde tekst teruggebracht naar de oorspronkelijke leesrichting.)* **No. M 1943** **RAPPORT** **Onderwerp:** Het verkoopen van koek zonder in ontvangstname van distribu- tiebonnen door C. Keizer, wonende Dapperstraat 20, 2e etage alhier. De ondergeteekende, H. J. de Grabber, hulp-agent van politie bij het Marktwezen, rapporteert U he...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief / Verzoekschrift. * **Afzender:** D. Keizer. * **Adres afzender:** Van Woustraat 179, Amsterdam. * **Datering:** 8 september 1942. * **Kenmerken:** Handgeschreven in inkt op gelinieerd papier; voorzien van administratieve stempels en aantekeningen in potlood/kleurpotlood. * **Referentienummers:** № 46ª/577/1 M. 1942 8/9 (stempel); 4...
# TRANSCRIPTIE Verhoor van G.P.Keizer.