AI-Synthese 44

J. Sternfeld was een marktkoopman en standwerker actief op diverse locaties in Amsterdam, waaronder het Mosplein, Uilenburg, Amstelveld en de Dapperstraat. In 1939 verzoekte hij om een vaste standplaats op het Mosplein en kreeg hij een wijziging van zijn nummer op het Maaplein. In 1940 en 1941 ontving hij waarschuwingen en aanzeggingen wegens onregelmatig bezetten van zijn standplaats en achterstallig marktgeld. In 1942 werd hij opgenomen in lijsten van marktkooplieden op de Joubertstraatmarkt en Uilenburg, maar zijn gegevens in de administratie werden in datzelfde jaar doorgehaald.

Lotgevallen

1939 sollicitatie Verzoek om vaste standplaats op Mosplein; positief advies voor wijziging standnummer op Maaplein op Mosplein/Maaplein
1940 waarschuwing Waarschuwing wegens onregelmatig bezetten van standplaats op Mosplein op Mosplein
1941 geldigheid Memanding voor betaling achterstallig marktgeld; misverstand over standplaats op Dappermarkt op Dapperstraat
1942 administratief Opgenomen in lijsten van standhouders (Joubertstraatmarkt, Uilenburg); gegevens later doorgehaald in archief op Joubertstraatmarkt/Uilenburg

Handel

manufacturenzijde AmstelveldUilenburgMospleinDapperstraatWaterloopleinGaaspstraatTen KatestraatJoubertstraatmarkt
standwerkerMospleinDapperstraatwaarschuwingdoorgehaald
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Bron-evidence

3 claims 2 relaties 2 bronnen 4 review
Claims
geboorte middel
J. Sternfeld stond in deze lijst vermeld met geboortedatum 1914-12-16.
persoon J. Sternfeld had geboortedatum onbekend 1914-12-16
| J | 161214 | J.Sternfeld | 16.12.14 | Uiterwaardenstr. 73 hs | [Groen vinkje] |
Archief 745 | unknown_deel | p. 186 Getypte lijst met namen, geboortedatums en adressen.
adres middel
J. Sternfeld stond in deze lijst vermeld met adres Uiterwaardenstr. 73 hs.
persoon J. Sternfeld stond vermeld met adres adres Uiterwaardenstr. 73 hs
| J | 161214 | J.Sternfeld | 16.12.14 | Uiterwaardenstr. 73 hs | [Groen vinkje] |
Archief 745 | unknown_deel | p. 186 Getypte lijst met namen, geboortedatums en adressen.
adres hoog
J. Sternfeld stond in deze lijst vermeld met adres Uiterwaardenstr.73 hs.
persoon J. Sternfeld stond vermeld met adres adres Uiterwaardenstr.73 hs
| J | 161214 | J.Sternfeld | 16.12.14 | Uiterwaardenstr.73 hs |
Archief 745 | unknown_deel | p. 202 Getypte namenlijst (doorslag) op papier.
Relaties
persoon_adres middel
persoon J. Sternfeld persoon_adres adres Uiterwaardenstr. 73 hs
J. Sternfeld is in de lijst gekoppeld aan Uiterwaardenstr. 73 hs.
| J | 161214 | J.Sternfeld | 16.12.14 | Uiterwaardenstr. 73 hs | [Groen vinkje] |
Archief 745 | unknown_deel | p. 186 Getypte lijst met namen, geboortedatums en adressen.
persoon_adres hoog
persoon J. Sternfeld persoon_adres adres Uiterwaardenstr.73 hs
J. Sternfeld is in de lijst gekoppeld aan Uiterwaardenstr.73 hs.
| J | 161214 | J.Sternfeld | 16.12.14 | Uiterwaardenstr.73 hs |
Archief 745 | unknown_deel | p. 202 Getypte namenlijst (doorslag) op papier.

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-303 | Pagina 7 | 1939

Document

* **Soort document:** Een formele verzoekbrief of sollicitatie voor een marktstandplaats. * **Inhoud:** J. Sternfeld verzoekt het Bureau Marktwezen om een vaste staanplaats op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. De schrijver is onzeker over het exacte nummer van de plek (mogelijk nr. 53), maar bakent de locatie af door de buren te noemen: de heren Spanjaard en de Ruiter. * **Paleografie:** De brief is geschreven in een vlot, hellend cursief handschrift dat kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw. De tekst is goed leesbaar. Opvallend is het gebruik van groene inkt. * **Administratieve sporen:** Het document is voorzien van een dossiernummer en een datumstempel/kenmerk (M. 1939), wat wijst op een zorgvuldige archivering door de gemeentelijke instantie. De afkorting "go" rechtsonder is waarschijnlijk een paraaf voor akkoord of "gezien".

Archief 745 | 745-303 | Pagina 8 | 1939

Ambtelijk advies / correspondentie.

Het document is een kort, handgeschreven advies gericht aan een inspecteur (waarschijnlijk van het Marktwezen in Amsterdam). De kern van de tekst is een verzoek tot standplaatswijziging. * **Verzoeker:** J. Sternfeld. * **Huidige locatie:** Standplaats (pl.) No 43A op het Maaplein (mogelijk bedoeld: Maasplein, een bekende locatie voor markten in Amsterdam-Zuid, of een verschrijving/specifieke aanduiding van een marktdeel). * **Gewenste locatie:** Standplaats No 53. * **Besluit/Advies:** Het verzoek kan worden ingewilligd. De reden hiervoor is puur pragmatisch: er zijn geen andere gegadigden (sollicitanten) voor de betreffende plek No 53. De schrijfstijl is zakelijk en bondig, typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Archief 745 | 745-340 | Pagina 184 | 1940

Dienstbrief (formele correspondentie).

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële aanzegging tot het intrekken van een marktvergunning. De heer Sternfeld wordt verweten zijn aangewezen plek op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) niet regelmatig te hebben bezet, ondanks een eerdere waarschuwing. Hij wordt opgeroepen voor een hoorgesprek bij de inspecteur voordat de definitieve beslissing wordt genomen. * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 8), waarbij de specifieke gegevens (naam, adres, marktlocatie, datum) met een typemachine zijn ingevuld. De handgeschreven notitie "verzonden 9/11" is een administratieve aantekening om de verzending te bevestigen. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en ambtelijk, verwijzend naar specifieke reglementen (Artikel 11 van het Reglement op de Markten).

Archief 745 | 745-340 | Pagina 185 | 1940

Document

Dit document is een administratief dossierstuk van de Amsterdamse marktinspectie uit november 1940. Het betreft een officiële waarschuwing en oproep aan een marktkoopman, de heer J. Sternfeld. * **Aanleiding:** Sternfeld bezette zijn toegewezen standplaats (nummer 52) op het Mosplein in Amsterdam-Noord niet op regelmatige basis. Hiervoor was hij op 7 november 1940 al gewaarschuwd. * **Procedure:** Na de waarschuwing is hij op 13 november ontboden voor een gesprek tussen 9:30 en 12:00 uur. * **Resultaat:** Inspecteur Dekker noteert dat Sternfeld heeft toegezegd vanaf 23 november zijn plek weer structureel in te nemen. * **Administratieve afhandeling:** Het document is vervolgens rondgestuurd ter kennisneming binnen de gemeentelijke instanties, getuige de verschillende parafen en data (18 en 19 november). ---

Archief 745 | 745-350 | Pagina 354 | 1941

Administratief bijblad/notitiekaart betreffende marktwezen.

Dit document is een administratieve notitie over een marktkoopvrouw, Mejuffrouw J. Sternfeld, die een staanplaats (pl. 31) had op de Dappermarkt in Amsterdam. De kern van de zaak is een misverstand over achterstallig marktgeld. * Op **8 januari 1941** wordt zij gemaand te betalen omdat de administratie niet weet dat zij haar plaats heeft opgezegd ("Van bedanken niets bekend"). * Op **13 januari 1941** wordt een nieuwe instructie geformuleerd: ambtenaren moeten het brievenbusje bij het posthuis in de Dapperstraat beter controleren. * Op **15 januari 1941** volgt een rapport (waarschijnlijk van Hr. Renz) waaruit geconcludeerd wordt dat Sternfeld waarschijnlijk al in december 1940 via dat specifieke busje haar plaats had opgezegd ("bedankt"). * Op **21 januari 1941** wordt de zaak afgesloten met een instructie aan de marktambtenaren, ondertekend door 'de Heer'.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 357 | 1941

Document

* **Tekstfragment:** De handgeschreven regels bovenaan vormen het slot van een formele mededeling of verzoek: "...kan krijgen. Hopende dat u hiervan nota zal nemen, teken ik". De schrijver vraagt de ontvanger om kennis te nemen van de voorafgaande informatie. * **Persoonsgegevens:** De ondertekenaar is "Mej. J. Sternfeld" (Mejuffrouw J. Sternfeld). * **Adres:** Het vermelde adres is Dapperstraat 31 (waarschijnlijk "plaats nummer 31" of simpelweg huisnummer 31). De Dapperstraat is een bekende straat in de Amsterdamse Dapperbuurt. * **Stempels:** De paarse stempels bevatten administratieve codes. De rechter stempel vermeldt duidelijk het jaartal "1941" en de datum "16/1" (16 januari 1941). De "M" zou kunnen staan voor "Mutatie".

Archief 745 | 745-373 | Pagina 184 | 1942

Administratieve registratiekaart of indexlijst.

Het document lijkt een uittreksel uit een kaartsysteem van een instantie die toezicht hield op Joodse ondernemers of handelsreizigers tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Personen:** * **S. Appel (Salomon Appel)**, geboren op 21 augustus 1908. Hij woonde in de Blasiusstraat 90-II te Amsterdam en handelde in textiel (wol en zijde). * **J. Sternfeld (Joseph Sternfeld)**, geboren op 27 maart 1904. Hij woonde in de Uiterwaardenstraat 73-huis te Amsterdam en handelde in manufacturen en wol. * **Betekenis doorhalingen:** De doorhalingen suggereren dat deze personen uit de actieve administratie zijn verwijderd. Dit kon destijds verschillende redenen hebben: de liquidatie van het bedrijf door een 'Verwalter' (Duitse bewindvoerder), het intrekken van een handelsvergunning, of deportatie van de betrokkene. * **Locatie:** De genoemde straten (Blasiusstraat en Uiterwaardenstraat) liggen in Amsterdam, in wijken waar destijds veel Joodse gezinnen woonden.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 224 | 1942

Administratieve systeemkaart of registerblad.

* **Typografische bijzonderheden:** In de kolomkop "Sdres" is een duidelijke typefout gemaakt (bedoeld is "Adres"). Bij de straatnaam "U terwaardenstraat" is een spatie getypt waar "Uiterwaardenstraat" bedoeld wordt. * **Inhoud:** Het document registreert personen gekoppeld aan hun handelsactiviteiten. S. Appel (geboren 21 augustus 1908) handelde in "wollen stoffen en zijde". J. Sternfeld (geboren 27 maart 1904) handelde in "manufacturen en wol". * **Geografische focus:** De adressen verwijzen naar Amsterdam: de Blasiusstraat (Oosterparkbuurt) en de Uiterwaardenstraat (Rivierenbuurt). * **Status:** De systematische doorhaling van alle regels wijst op een beëindiging van de registratie of een administratieve afhandeling van deze dossiers.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 231 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

De lijst bevat een alfabetisch geordend overzicht (op achternaam, hoewel de 'R' tot 'W' op deze pagina staan) van personen met hun geboortedatum, adres en de markt waar zij waarschijnlijk een staanplaats hadden. De adressen bevinden zich grotendeels in de Amsterdamse wijken (Zuid, Oost, Centrum), met enkele uitschieters naar randgemeenten zoals Badhoevedorp en Aalsmeer. Opvallend is het gebruik van marktlocaties die specifiek werden aangewezen tijdens de bezettingsperiode.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 235 | 1942

Registratiekaart of indexkaart, vermoedelijk afkomstig uit de administratie van de Joodse Raad of een aanverwante instantie tijdens de Tweede Wereldoorlog.

* **Doorhalingen:** Het feit dat alle gegevens zijn doorgehaald, is kenmerkend voor deze archieven. Het duidde er vaak op dat de betreffende persoon niet meer op het opgegeven adres verbleef, veelal als gevolg van deportatie, gedwongen verhuizing naar een "Joodse wijk" of overlijden. * **Identificatie:** * **S. Appel:** Betreft Samuel Appel (geboren 21 augustus 1908). Volgens oorlogsarchieven is hij op 9 juli 1943 vermoord in Sobibor. * **J. Sternfeld:** Betreft Jozef Sternfeld (geboren 27 maart 1904). Hij is op 23 juli 1943 vermoord in Sobibor. * **Locatie:** De adressen (Blasiusstraat en Uiterwaardenstraat) bevinden zich in Amsterdam, in buurten die tijdens de bezetting een hoge concentratie Joodse bewoners kenden. * **Beroep/Artikel:** De kolom "Artikel" wijst op een economische registratie. Beide heren waren werkzaam in de textielsector ("wollen stoffen", "zijde", "manufacturen"). Dit type kaart werd vaak gebruikt om Joodse ondernemers en hun voorraden in kaart te brengen voor de uiteindelijke liquidatie van hun zaken door de bezetter (via instanties zoals de Omnia-Treuhandgesellschaft).

Archief 745 | 745-373 | Pagina 236 | 1942

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 129 |

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 185 | 1942

Getypte lijst met handgeschreven annotaties (mogelijk een doorslag of stencil).

#53 J. Sternfeld [+] Uiterwaardenstr. 73 hs.
administratieve lijst Gaaspstraat manufact. en zijde handschrift onder 80% 80%

| J. Sternfeld [+] | 27-3-04 | Uiterwaardenstr. 73 hs. | manufact. en zijde |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 236 | 1942

Administratieve lijst - Gaaspstraat

#53 J. Sternfeld Uiterwaardenstr. 73 hs.
administratieve lijst Gaaspstraat manufact. en zijde 80%

| J. Sternfeld | 27-3-04 | Uiterwaardenstr. 73 hs. | manufact. en zijde |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 231 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

#29 J. Sternfeld Uiterwaardenstraat 73 hs
koopliedenlijst Gaaspstraat getypt 80%

| 331 | J. Sternfeld | 27-3-04 | Uiterwaardenstraat 73 hs | Gaaspstraat |

Archief 745 | 745-401 | Pagina 128 | 1943

Getypte lijst van personen met persoonsgegevens en marktregistratie.

#50 J.Sternfeld Rapenburg 105 II
administratieve lijst 1 getypt 80%

| J.Sternfeld | 11-11-09 | Rapenburg 105 II | 1 | | | |

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 186 |

Getypte lijst met namen, geboortedatums en adressen.

#3 J.Sternfeld 1914-12-16 Uiterwaardenstr. 73 hs
namenlijst getypt 88%

| J | 161214 | J.Sternfeld | 16.12.14 | Uiterwaardenstr. 73 hs | [Groen vinkje] |

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 202 |

Getypte namenlijst (doorslag) op papier.

#3 J.Sternfeld Uiterwaardenstr.73 hs
administratieve lijst getypt 80%

| J | 161214 | J.Sternfeld | 16.12.14 | Uiterwaardenstr.73 hs |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats manufact

manufact. en zijde Overig
Bron: 745-401.md | 1943

Uilenburg — standplaats 1

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-350 | Pagina 362 | 1941

# TRANSCRIPTIE kan krijgen . Hopen de dat u hiervan nota zal nemen teeken ik Mej: J. Sternfeld. **No 26/2 2** (stempel) **M. 1941 16/1** (stempel) Dapperstraat pl: n: 31

Relevantie: 83% om kennis te nemen van de voorafgaande informatie.
Archief 745 | 5256-12661 | Pagina 195 | divers

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-315 | Pagina 29 | 1940

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-424 | Pagina 540 | 1944

# TRANSCRIPTIE Zwaan 100 pond schol f 2.09 <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> ||| 9/12 1/3 [Paraaf/Handtekening, mogelijk 'JB']

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-366 | Pagina 31 | 1941

# TRANSCRIPTIE [1] Maarkt. bij laatstgenoemd kantoor . [2] J d V [paraaf]

Relevantie: 79%