M. den Heer

Ambtelijk schrijven / memorandum (fragment).

Dit document is het afsluitende deel van een brief of nota gericht aan de Amsterdamse Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de tekst betreft de "Permanente Commissie van Advies inzake ventvergunningen". De schrijver (namens de Directeur) geeft aan dat hij wacht op een formele opdracht van de wethouder om een specifiek punt — dat waarschijnlijk op de voorgaande (ontbrekende) pagina's werd toegelicht — op de agenda van deze commissie te plaatsen. Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("zie ik gaarne Uw opdracht... tegemoet"). De ondertekening "b.a." staat voor "bij afwezigheid" of "bij aanstelling", wat betekent dat de secretaris tekent uit naam van de directeur.

Ambtsbrief / Ambtelijke correspondentie.

Dit document is een kort advies van de Directeur van een Amsterdamse gemeentelijke dienst (waarschijnlijk het Marktwezen) aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. De tekst lijkt een antwoord op een verzoek van een derde partij (aangeduid met "hem") om een standplaats op de markt te mogen gebruiken voor een specifiek doel. De directeur adviseert negatief op dit verzoek. De reden die wordt opgegeven is dat het beoogde doel van de aanvrager niet overeenkomt met de officiële bestemming van de markten. De formulering "Ik geef U beleefd in overweging" is typerend voor de formele, hiërarchische ambtelijke communicatie uit die tijd.

Handgeschreven brief (officiële klacht).

* **Kernboodschap:** De gebroeders D. en M. Werkendam dienen een formele klacht in over een incident op de markt in de Westerstraat op een maandag. Zij zijn diep verontwaardigd over het optreden van een marktambtenaar, de heer Wolf. * **Grief:** De schrijvers bekritiseren het beleid waarbij marktkooplieden "bij het minste en geringste" geschorst of voor een dag verwijderd worden. Ze voelen zich behandeld als ondergeschikten van een slechte werkgever, in plaats van zelfstandige ondernemers. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd ("Wel Ed. Heer"), maar de ondertoon is strijdbaar en dringend. Woorden als "Verontwaardiging", "dringend" en "verbitterd" onderstrepen de ernst van de situatie. * **Doel:** Het forceren van een persoonlijk gesprek ("onderhoud") met de directeur om de gang van zaken te bespreken.

Handgeschreven ambtelijke brief / rapportage.

De brief betreft een administratieve kwestie rondom de bezetting van een marktkraam of standplaats (aangeduid als "pl: n: 111"). De heer Van Praag Sigaar heeft blijkbaar medische klachten, gestaafd door een doktersbriefje, waardoor hij niet lang kan staan. Hij vraagt om vervanging door zijn zoon. De toon van de schrijver (J. Renz) is enigszins kritisch. Hij merkt op dat Van Praag al eerder "herhaaldelijk gewaarschuwd" is en dat er recent nog een negatief rapport over hem is geschreven. Renz merkt fijntjes op dat Van Praag al toestemming heeft voor "assistentie" (hulp bij de kraam), wat hem de mogelijkheid geeft om te gaan zitten. Toch stelt Renz een compromis voor: de zoon mag hem tot 13:00 uur vervangen, mits Van Praag daarna zelf de rest van de dag aanwezig is.

Officieel rapport / ambtsbericht.

* **Inhoud:** Het rapport betreft een aanvraag voor beroepserkenning. De 20-jarige Febe Johannes Kroes wil als zelfstandig groenteboer in Amstelveen aan de slag. De aanvraag wordt formeel door zijn moeder gedaan omdat hij met 20 jaar naar de toenmalige wetgeving nog minderjarig was (de grens lag destijds bij 21 jaar). * **Vakbekwaamheid:** De controleur onderzoekt de arbeidsgeschiedenis van de aanvrager op de Centrale Markt in Amsterdam. Er wordt melding gemaakt van werkzaamheden voor twee broers. Hoewel voor een bepaalde periode bewijs ontbreekt, lijkt de controleur de intenties en de eerlijkheid van de familie te vertrouwen. * **Sociale aspecten:** Het document werpt licht op de sociaaleconomische omstandigheden: de zoon wil gaan handelen om bij te dragen aan het levensonderhoud van zijn moeder. * **Besluitvorming:** De handgeschreven kanttekening onderaan toont de snelle ambtelijke afhandeling; binnen enkele dagen na het rapport wordt akkoord gegeven voor het doorsturen van de verklaring naar de inspecteur.

Briefkaart (met toeslagzegel 'Voor het Kind').

Het betreft een zakelijke of ambtelijke briefkaart verstuurd binnen Amsterdam in het eerste jaar van de Duitse bezetting. 1. **Het Adres:** De kaart is gericht aan een "Inspecteur", de heer Ter Haar. De handgeschreven toevoeging bovenaan ("van het Marktwezen") duidt op de afdeling waar de ontvanger werkzaam was. De Jan van Galenstraat in Amsterdam is historisch de locatie van de Centrale Markthallen, wat de link met het 'Marktwezen' bevestigt. 2. **De Afzender:** H. v. Bennekom woonde aan de Witte de Withstraat 133 (op de kaart afgekort als "Witte Withstr"). De toevoeging "huis" betekent dat hij op de begane grond woonde. 3. **Filatelistische details:** De gebruikte postzegel is een zogenaamde 'Kinderzegel' uit de serie van 1940. Deze zegels werden verkocht met een toeslag voor kinderbescherming. 4. **Postale markering:** Over de gehele kaart is met een dik potlood of krijt een groot krul-teken gezet (lijkt op een '2' of een 'C'). Dit is hoogstwaarschijnlijk een sorteer- of archiefteken aangebracht door de postdienst of de ontvangende administratie van de gemeente Amsterdam.

Ambtelijke kennisgeving / Strafbeschikking (doorslag).

* **Inhoud:** Het document is een formele berisping aan twee marktkooplieden die op zaterdag 7 december 1940 de Albert Cuypmarkt niet op tijd hadden verlaten. * **Sanctie:** De directeur van het marktwezen legt een voorwaardelijke straf op: één dag ontzegging van de markttoegang met een proeftijd van één jaar. Bij een volgende overtreding ('laakbare handeling') binnen dat jaar wordt de straf alsnog uitgevoerd, bovenop de straf voor de nieuwe overtreding. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een strikt formele, bureaucratische toon. Opvallend is de typefout "schuldog" (in plaats van schuldig). Het gebruik van de 'y' in woorden als 'my', 'tydstip' en 'voorwaardelyk' was op veel schrijfmachines uit die tijd gebruikelijk als vervanging voor de 'ij'.

Brief/Memorandum (kopie of doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** Dit document is een ambtelijk advies over het beheer van markten in Amsterdam-Oost. Het behandelt specifiek twee verzoeken van een 'adressant' (een indiener van een verzoekschrift): de opheffing van een weekmarkt en het vroeger sluiten van markten op zaterdagavond. * **Argumentatie:** De directeur adviseert negatief over het vervroegen van de sluitingstijd, omdat de markturen gelijk moeten lopen met de reguliere winkelsluitingstijden. Wat betreft de opheffing van de weekmarkt in de Sumatrastraat, stelt de directeur voor om eerst te kijken of betere verlichting op de nabijgelegen Dapperstraat kooplieden kan verleiden om te verhuizen, alvorens tot opheffing over te gaan. * **Bestuurlijke procedure:** Er wordt verwezen naar de *Commissie van Advies voor de Markten* en een aanstaande wijziging van het *Reglement op de Markten*. Dit toont een formele, bureaucratische afhandeling van marktgerelateerde kwesties.

Brief (verzoekschrift)

De brief is een formeel verzoek van een marktkoopman (die zichzelf tevens aanduidt als "mede bestuurder van O. 13") aan Inspecteur Ter Haar. De kern van het schrijven betreft een administratieve kwestie rondom een "voorkeurskaart" (v.k. kaart) met nummer 610 voor de Albert Cuypmarkt. De schrijver legt uit dat hij vorig jaar, vanwege een tekort aan fruit, tijdelijk als "losse plaatshouder" op de Albert Cuypmarkt heeft gewerkt. In september is hij echter teruggekeerd naar zijn vaste standplaats aan het Weteringplantsoen. Hij heeft eerder verzocht om de voorkeurskaart voor de Albert Cuypmarkt te mogen behouden (dispensatie), maar omdat een reactie van het "M.W." (Marktwezen) uitbleef, ging hij er vanuit dat zijn verzoek stilzwijgend was ingewilligd.

Handgeschreven concept of afschrift van een ambtelijke brief/memorandum.

* **Inhoud:** De schrijver verzoekt om een spoedige update over maatregelen die door de geadresseerde genomen zijn naar aanleiding van eerdere correspondentie uit augustus. * **Toon:** Zeer formeel en hoffelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"), passend bij de toenmalige ambtelijke etiquette. * **Doel:** Het verkrijgen van informatie om zelf vervolgstappen ("optreden") te kunnen ondernemen tegen bepaalde niet nader genoemde personen. * **Schrift:** Een vlot, geoefend cursief handschrift. De spelling is deels verouderd (bijv. "gewenscht" met 'ch'), wat duidt op een document van vóór de spellinghervorming van 1947, of geschreven door iemand die vasthield aan de oude spelling.

Handgeschreven ambtelijke notitie of memorie op een geel indexkaartje.

Het document is een korte ambtelijke samenvatting van een verzoek tot onderhoud aan een waterweg. De heer Dogger, eigenaar van een brandstoffenhandel aan de Schinkelkade in Amsterdam, verzoekt om de aanlegplaats bij zijn bedrijf te laten uitbaggeren. De reden voor dit verzoek is van logistieke aard: door verzanding of slibvorming kunnen zijn volgeladen schuiten (waarschijnlijk kolenschepen) de kade niet meer bereiken. Onderaan de kaart staat een administratieve aantekening over de afhandeling: het verzoek is op dezelfde dag doorgezet naar "P.W." (vermoedelijk de afdeling Publieke Werken) met de vraag om een "bericht" (advies of rapportage) aan een post of kantoor genaamd "Alkmaar no. 14".

Handgeschreven ambtelijke notitie/adviesbrief.

Dit document is een kort advies van de directeur van de markt (waarschijnlijk de Marktmeester of het hoofd van de Dienst van het Marktwezen) aan een inspecteur. Het betreft een aanvraag van een zekere heer S. Schiele voor een 'dagplaats' op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De directeur stelt vast dat de heer Schiele nog niet bekend is op deze specifieke markt, maar adviseert positief op het verzoek omdat er op dat moment voldoende ruimte beschikbaar is op de markt. Het handschrift is een net, zakelijk cursief uit het midden van de 20e eeuw.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE Den Heer. Directeur v/h. Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam (W.)

# TRANSCRIPTIE 1 23 November 5. den Heer Weth.v.d. Levensmiddelen. 81/10/2 M. A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE 77/10/3M. 28 Maart 1944. SV. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. ===========

# TRANSCRIPTIE Den Heer Directeur v/h Marktwezen. Jan van Galenstraat. AMSTERDAM W. ===========