M. Groot
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
M. Groot (geb. 1915) was een marktkoopman actief op de Vischmarkt en de Bloemenmarkt. In 1942 vermeldt een marktlijst hem als verkoper van planten (standplaats nummer 7, Bloemenmarkt 13-7-42). Hij had een zoon, H. de Haan, die in 1942 een assistentenkaart aanvraagde namens M. Groot vanwege diens slechtziendheid en hoge leeftijd. M. Groot had ook een relatie met M. de Haan (ouder-kind). In 1942 leverde hij 142 kg gerookte paling aan een heer Van Andel. In 1943 verscheen zijn naam in een administratieve lijst van Joodse mannen, maar zijn specifieke lotgevallen na 1943 zijn onbekend.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
| J 290909 | M. Groot | Nw. Prinsengr. 78 II | V | 29.9.09 |
| J 290909 | M. Groot | Nw. Prinsengr. 78 II | V | 29.9.09 |
| J 290909 | M. Groot | Nw. Prinsengr. 78 II | V | 29.9.09 |
Archiefdocumenten
Zakelijke brief.
In deze brief verzoeken de gezamenlijke veilingen uit de regio Beverwijk de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om medewerking bij het reguleren van de retourstroom van aardbeienmanden (fust). De kernpunten zijn: 1. **Kwaliteitscontrole:** De veilingen willen de hygiëne en kwaliteit verbeteren door oud, vuil materiaal te vernietigen en te vervangen door nieuwe manden met een eigen "roode merk". 2. **Bestrijding van Kettinghandel:** Men wil voorkomen dat tussenhandelaren de gebruikte manden opkopen en tegen woekerprijzen doorverkopen (kettinghandel). Door de inkoop te centraliseren via één persoon (Barend van Dijk) op een vaste locatie (Pier E in Amsterdam), hopen zij de prijs en kwaliteit te beheersen. 3. **Logistiek:** De brief vraagt expliciet om een standplaats bij de ingang van de markt voor hun vertegenwoordiger. De taal is formeel en beleefd, kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit die tijd, met gebruik van de destijds gangbare spelling (bijv. "schooner", "roode", "dirigeeren").
Handgeschreven rapportage op een ambtelijke kaart.
Het document is een zakelijk verslag van een ordemaatregel op de Centrale Markt in Amsterdam. De controleur, M. Groot, rapporteert een overtreding door een zekere C. Rem. Deze Rem was officieel werkzaam bij grossier A. van Stark, maar gebruikte die positie als voorwendsel om reeds vóór de officiële markttijd (vóór 7 uur 's ochtends) inkopen te doen voor de handel van zijn broer. De controleur heeft de man gedurende enkele dagen geobserveerd ("gadegeslagen") om bewijs te verzamelen. Na de betrapping heeft Rem bekend. De direct genomen maatregel was verwijdering van het marktterrein. De handgeschreven notities in de linkerbovenhoek tonen de administratieve afhandeling van de strafmaat: eerst een schorsing van 14 dagen, gevolgd door een voorstel voor uitsluiting voor onbepaalde tijd.
Document
* **Inhoud:** Het document betreft een lijst van namen, waarschijnlijk personeelsleden of ambtenaren van een specifieke overheidsdienst (gezien de kop "DIENST VAN D..."). De meeste namen zijn met een schuine streep of doorhalingen onbruikbaar gemaakt of gemarkeerd als 'afgehandeld'. Alleen de naam "M. Groot" is niet doorgestreept. * **Toegangscontrole:** De handgeschreven aantekening in de marge is cruciaal. Het geeft een instructie aan het personeel van het "dag- & nachtverblijf" om niemand toegang te verlenen zonder specifieke instructies. * **Schrift:** Het document bevat zowel typewerk als handschrift. De doorhalingen onderaan de lijst zijn met een typemachine gedaan (overgetypt met letters/tekens), wat suggereert dat de lijst al vóór het laatste gebruik was aangepast. * **Datering:** De datum 10 november 1942 wijst op een document uit de Tweede Wereldoorlog.
Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.
* **Inhoud:** De afzender, M. Groot uit Alkmaar, verzoekt de Amsterdamse marktinspectie om een assistentenkaart voor diens zoon, H. de Haan. De reden voor de aanvraag is de fysieke gesteldheid van de ouder (ouderdom en slechtziendheid), waardoor hulp bij de marktactiviteiten noodzakelijk is. * **Persoonsgegevens:** De zoon, H. de Haan, is op dat moment 27 jaar oud (geboren in 1915 te Amsterdam). Opvallend is dat de achternaam van de zoon afwijkt van die van de afzender (Groot), wat kan duiden op een stiefzoon of een moeder die haar eigen naam gebruikt. * **Ambtelijke verwerking:** De brief is voorzien van een officieel inkomend nummer (22/6/1) en een jaartalstempel. De potloodaantekeningen "De Vries", "Willemsmarkt?" en "Bloemenmarkt" wijzen erop dat de aanvraag intern is doorgestuurd naar specifieke marktmeesters of afdelingen om te controleren of de aanvrager daar werkzaam is.
Administratief bijblad / ambtelijke notitie.
Dit document is een ambtelijke ondersteuning voor een verzoek ingediend door een zekere M. Groot. De heer Groot bezit staanplaats nummer 7 op de "Bl:markt" (zeer waarschijnlijk de Bloemenmarkt). De marktambtenaar bevestigt hier schriftelijk dat Groot vanwege zijn gevorderde leeftijd kampt met oogproblemen waarvoor hij medische behandeling krijgt. Het doel van deze notitie is om het bestuur te adviseren een verzoek toe te staan ("Gelieve dit verzoek toe te staan"). Gezien de context van marktreglementen in die tijd, ging een dergelijk verzoek meestal over het aanstellen van een plaatsvervanger of helper, omdat de houder zelf de werkzaamheden fysiek niet meer volledig kon uitvoeren. Het document is op 14 augustus 1942 officieel geaccordeerd.
Handgeschreven verklaring op een fragment van (waarschijnlijk hergebruikt) briefpapier.
* **Inhoud:** De tekst is een korte, zakelijke verklaring waarin M. Groot bevestigt dat een zekere heer Van Andel in het jaar 1940 een hoeveelheid van 142 kilogram gerookte paling (aal) aan hem heeft geleverd of verrekend ("betaald"). Daarnaast wordt opgemerkt dat Van Andel ook aanzienlijke hoeveelheden andere gerookte vis verkocht. * **Handschrift:** Een vlot, enigszins informeel maar leesbaar handschrift in inkt. Het gebruik van de 'ch' in "visch" is conform de toen geldende spelling (Vries-Te Winkel). * **Interpretatie:** De term "betaald" in combinatie met een gewichtseenheid suggereert een vorm van ruilhandel of een afrekening in natura, wat in de oorlogsjaren niet ongebruikelijk was. Het kan echter ook betekenen dat Van Andel deze hoeveelheid heeft 'voldaan' aan een eerdere afspraak.
Handgeschreven memo/dienstnota op gelinieerd papier (mogelijk een dossierblad).
* **Inhoud:** Het document is een verslag van een marktcontroleur (Groot) die een afspraak heeft met een informant of betrokkene genaamd Polstra om illegale visverkopers aan te wijzen op de vismarkt. Enkele dagen later (9 november) volgt een advies om Polstra voor onbepaalde tijd uit te sluiten (van de markt of handel). Er is sprake van een formeel voorstel tot schorsing. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de spelling "visch" en de formele aanhef "Den Heer" is typerend voor de vroege 20e eeuw en de oorlogsjaren. * **Handtekeningen:** De hoofdmethode van communicatie is via korte, handgeschreven notities op één dossierblad, waarbij verschillende ambtenaren op elkaars tekst reageren (te zien aan de verschillende kleuren en handschriften). * **Administratieve route:** Het document begint als een melding van een controleur, gaat naar de inspecteur, resulteert in een sanctievoorstel en eindigt met de overdracht aan een hogere opsporingsinstantie.
Administratieve lijst (waarschijnlijk een presentielijst, enquêteresultaat of controlelijst).
* **Structuur:** Het document is opgezet als een tabel met twee kolommen. De linker kolom bevat de namen van personen (voorletter + achternaam), de rechter kolom bevat het antwoord op een niet-gespecificeerde vraag. * **Inhoud:** Bij bijna alle niet-doorgehaalde namen is handgeschreven "neen" (of een variant daarvan) ingevuld. Dit duidt op een negatieve beantwoording van een vraag of de afwezigheid van een persoon bij een oproep. * **Correcties:** Vier namen zijn met een stevige streep doorgehaald (Kleysman, Groot, Klaassens en De Vries). Dit suggereert dat deze personen niet langer relevant waren voor de lijst, mogelijk door vertrek, overlijden of een veranderde status. Bij "H. de Vries" is de toevoeging "/ M" geplaatst voordat de naam werd doorgehaald. * **Materialiteit:** Het gebruik van paarse inkt voor zowel de typemachine als het handgeschreven gedeelte wijst op een administratieve context uit de eerste helft van de 20e eeuw.
Handgeschreven ambtelijk rapport van het Marktwezen Amsterdam.
Het rapport beschrijft een economisch delict tijdens de bezettingsjaren. Een controleur van de gemeente Amsterdam heeft vastgesteld dat visboer P.H. Swarts, die een standplaats had op de Dappermarkt (Dapperpl.), gerookte sprot had ingekocht buiten het officiële distributiesysteem om ("buiten de uitdeeling om"). In deze periode was vis, net als de meeste levensmiddelen, schaars en alleen op de bon verkrijgbaar. De "zwarte" inkoop leidde tot inbeslagname van de waar. Het geval werd doorgegeven aan de C.C.C.D. (Centrale Controle Dienst), de instantie die belast was met het opsporen van prijsopdrijving en overtredingen van de distributiewetten. De handgeschreven krabbels onderaan wijzen erop dat er mogelijk ook onregelmatigheden met mosselen waren geconstateerd en dat dossiers zijn doorgevoerd.
Getypte administratieve lijst op doorslagpapier, voorzien van handgeschreven rode vinkjes.
Het document is een administratieve doorslag van een lijst met persoonsgegevens van Joodse mannen in Amsterdam. De kolommen bevatten achtereenvolgens: 1. Een registratienummer voorafgegaan door de letter **'J.'**, wat staat voor 'Jood'. 2. Achternaam en voorletter. 3. Geboortedatum. 4. Adresgegevens, inclusief huisnummer en etage (hs = huis, Romeinse cijfers duiden de verdieping aan). 5. Handgeschreven rode/oranje vinkjes, wat duidt op een controle- of afvinkproces bij een overheidsinstantie. De titel **"1e vervolg van plaatsing in de werkverruiming"** is cruciaal; het verwijst naar het proces waarbij Joodse mannen werden opgeroepen voor dwangarbeid in Nederlandse werkkampen.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Dapperstraat
| M.Groot | 15-9-71 | Tienenwal 44, Alkmaar | Bloemenmarkt | 13-7-42 | planten |
Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven vinkjes.
| J 290909 | M. Groot | Nw. Prinsengr. 78 II | V | 29.9.09 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Bloemenmarkt 13-7-42 planten
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE M. DE GROOT - Havenstraat 24 - Monnikendam Vischhandel en Rookerij - Telefoon 5 ____________________________________________________ BERICHTKAART AAN ............................................................................................................................. ......................................................................................................
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve kaart (vermoedelijk van een Gewestelijk Arbeidsbureau). * **Datum:** Maart 1941. * **Taal:** Nederlands. * **Fysieke kenmerken:** Gedrukte kaart met handgeschreven invullingen in inkt; verkleuring en lichte vlekken zichtbaar. * **Persoon:** S. de Groot (mogelijk woonachtig in of afkomstig uit de Amsterdamse wijk Uilenburg).
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift (waarschijnlijk een fragment of vervolgblad) met ambtelijke kanttekeningen en besluitvorming. * **Afzender:** D.M. de Groot, wonende aan de Rustenburgerstraat 432, Amsterdam. * **Datum:** Oktober – november 1942 (tijdens de Duitse bezetting). * **Onderwerp:** Verzoek tot het opnieuw mogen innemen van een marktstandplaats (...
# TRANSCRIPTIE M. DE GROOT - Havenstraat 24 - Monnikendam Vischhandel en Rookerij - Telefoon 5 __________________________________________________________________ № 46a/302/1 [stempel in paars: M. 1942 2/6] **BERICHTKAART** [handgeschreven in rood: R.] [handgeschreven verticaal aan de rechterzijde:] *Lou Smit* *(kabeljauws)* *Hoppenplein* AAN ....................... den Heer J. H. Rink....
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] BIJBLAD VAN: M. No. 22/6/1 1942 DOORGEZONDEN: 11/8 [Stempel en handgeschreven tekst rechtsboven:] Marktambtenaar Th. Bekkering Controleur om advies/~~om rapport/ter kennisneming.~~ v.d. Gorp. 7/8 '42 [Hoofdtekst handgeschreven:] M. Groot heeft plaats No 7 aan de Bl:markt en het is mij bekend dat deze persoon wegens zijn leeftijd onder Dokter behandeling is va...