AI-Synthese 34

M. ter Voort was actief als vismarktkoopman op de Vischmarkt (als marktkoopman, groothandelaar en marktvaarder) en op de Noordermarkt. In 1940 had hij een stand op de Waterlooplein (stand 83,35) met producten onder de categorie 'Overig'. In 1943 verzoekt hij om inschrijving voor de verkoop van zee- en zoetwatervis. In 1943 is er discussie over de aanvoer van zeevis vanuit IJmuiden en onrechtmatige bevoordeling van concurrenten. In 1944 wordt er gerapporteerd over de visverkoop op de Lindengracht.

Lotgevallen

1940 registratie Betaalde registratiegelden (0,6% van hoofdsom) voor stand op Waterlooplein op Waterlooplein
1943 inschrijving Verzocht inschrijving voor verkoop zee- en zoetwatervis
1943 marktbeleid Context discussie over bevoorraadingsquota zeevis en rolverdeling

Relaties

man (echtgenoot)

Handel

zeeviszoetwatervisOverig VischmarktNoordermarktWaterloopleinLindengracht
visWaterloopleinregistratiezeeviszoetwatervisLindengracht
Gebaseerd op 9 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-330 | Pagina 374 | 1940

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.

Archief 745 | 745-330 | Pagina 378 | 1940

Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.

* **Doel:** Het document lijkt een register te zijn van verschuldigde of betaalde registratiegelden. De kolom "Te betalen registratie" is exact 0,6% van de "Hoofdsom" (met afrondingen). * **Sectoren:** Er is een sterke nadruk op de vishandel ("Vischhandel"). Veel genoemde plaatsen zijn traditionele vissersdorpen of havensteden (Volendam, Spakenburg, Enkhuizen, IJmuiden, Den Helder). * **Geografie:** De focus ligt op Noord-Holland en de kuststeden rond het voormalige Zuiderzee-gebied, met uitschieters naar Amsterdam en Rotterdam. * **Financieel:** Het totaalbedrag aan kapitaal ("Hoofdsom") bedraagt bijna 50.000 gulden, waarover bijna 300 gulden aan registratiekosten wordt geheven.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 216 | 1941

Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.

* **Structuur:** De lijst is hiërarchisch opgebouwd op basis van aflopende waarden. De horizontale lijnen lijken classificaties aan te geven, gemarkeerd met de breuken 3/4, 1/2 en 1/4. * **Inhoud:** Het betreft een administratieve lijst, mogelijk van salarissen, uitkeringen, belastingaanslagen of aandelenposities. De aanwezigheid van namen als "Juda Groenteman" en "J. Cohen" in combinatie met de sobere, bureaucratische stijl, doet denken aan administratie uit de oorlogsperiode of direct daarna. * **Opvallende details:** * Bij de naam D. Bout staat een correctie of typfout in het getal ("131 $^m$ 77"), waar waarschijnlijk een komma had moeten staan. * De afkorting "Hzn." staat voor "Hendrikszoon" (of een andere voornaam beginnend met H), een gebruikelijke Nederlandse aanduiding om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde initialen. * Het ronde stempel op de achtergrond bevat de tekst "JA... NOOR...", wat mogelijk verwijst naar een bedrijfsnaam of een instantie.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 119 | 1943

Getypt verslag van een vergadering of ambtelijke notitie (mogelijk van de Gemeente Amsterdam of de Nederlandsche Visscherijcentrale).

Dit document verslaat een discussie over de distributie en verwerking van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: 1. **Distributieproblematiek:** Er is een conflict over de hoeveelheid zeevis die Amsterdam ontvangt vanuit de afslag in IJmuiden. De stad eist een groter aandeel (60% voor bepaalde zaken), terwijl de autoriteiten waarschuwen dat andere steden ook bevoorraad moeten worden. 2. **Voedselschaarste:** De heer Van Meurs benadrukt de precaire situatie in de grote steden. Omdat het vleesrantsoen sterk is verlaagd (gehalveerd), is de stad voor de eiwitvoorziening extreem afhankelijk van vis. Hij voert aan dat steden op het platteland makkelijker aan voedsel kunnen komen dan de grote steden. 3. **Regulering en 'Winstbejag':** Er wordt geklaagd over vissers/handelaren uit Makkum en Enkhuizen die zoetwatervis (zoals snoekbaars) roken in plaats van vers aan te voeren. Dit wordt gezien als "winstbejag" omdat gerookte vis waarschijnlijk buiten de strengste prijscontroles viel of zwaarder woog, terwijl de stad dringend behoefte had aan verse vis. 4. **Uitsluiting van kleine handelaren:** Er wordt opgemerkt dat veel kleine handelaren zijn uitgeschakeld omdat ze de vereiste minimumomzet niet meer haalden, wat de distributieketen centraliseerde.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 140 | 1943

Getypte rapportage of interne notitie (pagina 2).

Dit document is een ambtelijk verslag over onregelmatigheden en beleidsvoorstellen binnen de visdistributie. De kernpunten zijn: * **Onrechtmatige bevoordeling:** Er wordt geconstateerd dat bepaalde handelaren (zoals Botter en Zwaan) hogere toewijzingen voor levende paling kregen dan hun concurrenten, zonder dat daar een duidelijke reden voor was. * **Verschuiving van rollen:** Er is kritiek op "combinaties" waarbij één ondernemer zowel als groothandelaar als detailhandelaar optreedt. Dit werd gezien als een risico voor een eerlijke verdeling (distributie). * **Controle en centralisatie:** Het advies is streng: "Bovenstaande niet toelaten. Intrekken." Er wordt gepleit voor een strikte scheiding tussen groot- en kleinhandel en de eis dat alle vis via een centraal punt (de afslag) moet lopen om controleerbaar te blijven. * **Status:** De handgeschreven opmerking "is opgelost" suggereert dat de hier genoemde klachten of dossiers later zijn afgehandeld.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 200 | 1943

Handgeschreven ambtelijke notities / verslaglegging betreffende vishandel en distributie.

Dit document bevat beleidsmatige aantekeningen over de structuur en regulering van de Nederlandse vishandel. De belangrijkste punten zijn: 1. **Vermenging van functies:** Er is kritiek op bedrijven die zowel als groothandelaar (met toewijzingen uit IJmuiden) als kleinhandelaar (winkels in Amsterdam) opereren. De opsteller pleit voor een strikte scheiding tussen groot- en kleinhandel. 2. **Aanvoerproblematiek Amsterdam:** Er wordt geconstateerd dat Amsterdam aanzienlijk minder zeevisch ontvangt uit IJmuiden dan voorheen, mede doordat kleine handelaren niet meer aan de gestelde minimumomzet-eisen voldoen. 3. **Kwaliteit en Verwerking:** Er is een specifiek conflict over het roken van vis (zoetwatervis en aal) op de plaats van aanvoer (Makkum, Enkhuizen, Urk). De handel in Amsterdam prefereert verse aanvoer en klaagt over de slechte kwaliteit van het gerookte product, wat door de opsteller wordt toegeschreven aan "extra winstbejag".

Archief 745 | 745-411 | Pagina 324 | 1943

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt P. Schenk, woonachtig aan de Elandsgracht 86 in Amsterdam, om per april 1943 officieel op de lijsten voor de verkoop van zowel zee- als zoetwatervis te worden geplaatst. De schrijver voert aan dat hij deze producten in het verleden altijd al verkocht en daarom meent recht te hebben op een plek op deze distributie- of vergunningslijsten. Schenk verwijst naar bewijsstukken die reeds op het kantoor van de geadresseerde zouden liggen en noemt specifieke personen die zijn bewering kunnen staven: de heren M. ter Voort (voor zeevis), S. Sijmonsbergen (voor zoetwatervis) en keurmeester Leering. In het postscriptum benadrukt hij dat hij de vis niet alleen gebakken verkocht, maar ook in "verse toestand", wat waarschijnlijk relevant was voor de specifieke categorie van de vergunning die hij aanvroeg.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 455 | 1943

Document

Het document is een logistiek overzicht van een omvangrijke distributie van goederen, zeer waarschijnlijk eieren gezien de aantallen per kist en de regio (Edam/Waterland was een centrum voor eierhandel). De linkerpagina bevat een lijst met namen van personen (mogelijk handelaren of leveranciers) die vaste hoeveelheden kisten toegewezen krijgen. De rechterpagina toont de macro-logistiek: er is sprake van transport per vrachtwagen ("auto's Edam") en per spoor ("3e wagon"). Historisch zeer relevant zijn de posten aan de rechterkant: een aanzienlijke levering aan de "Joodsche Raad" (26.690 stuks) en de handgeschreven notitie "363 mensen". Dit suggereert dat dit handelsregister direct verbonden is met de bevoorrading van de Joodse gemeenschap onder toezicht van de bezetter, of wellicht rantsoenen voor een specifiek transport van mensen.

Archief 745 | 745-423 | Pagina 415 | 1944

Handgeschreven controle-rapport / inspectieverslag.

Dit rapport is opgesteld door een inspecteur (mogelijk van de Centrale Crisis Controle-dienst of een gemeentelijke marktmeester) om de gang van zaken tijdens de visverkoop op de Lindengracht te verslagleggen. De inspecteur merkt op dat "Chef Reus" de situatie goed beheerst en dat de aanwezigheid van de politie effectief ("doeltreffend") is. Er wordt specifiek melding gemaakt van de verhandelde hoeveelheden: * **Schouten (vader en zoon):** 100 kg schol (kwaliteitsklasse III). * **V. Leeuwen e.v. (en consorten):** 40 pond (of stuks) brasem. * **M. ter Voort en V. Soelen:** Beiden met 50 kg schol in de wachtrij. De term "voorvermarkt" duidt op de vroege handel of de groothandelsfase voordat de reguliere markt voor het publiek opende. De afkorting "Secov." achter de brasem is mogelijk een administratieve code of een verwijzing naar de herkomst/keuring.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-330 | Pagina 374 | 1940

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

#61 M. ter Voort Lindengracht 158 I
overzichtslijst getypt 80%

| M. ter Voort | Lindengracht 158 I | Amsterdam | " 83,35 | " -,50 |

Archief 745 | 745-330 | Pagina 378 | 1940

Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.

#62 M. ter Voort Lindengracht 158 I
administratieve lijst getypt 80%

| M. ter Voort | Lindengracht 158 I | Amsterdam | " 83,35 | " -,50 |

Archief 745 | 745-358 | Pagina 216 | 1941

Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.

#16 M. ter Voort
administratieve lijst getypt 68%

| M. ter Voort | 178,82 | ) |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-330.md | 1940

Waterlooplein — standplaats " 83,35 " -,50

" -,50 Overig
Bron: 745-330.md | 1940

Waterlooplein — standplaats " 83,35 " -,50

" -,50 Overig
Bron: 745-358.md | 1941

Onbekend

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

M. de Haan.

Relevantie: 87%
Archief 745 | 745-424 | Pagina 527 | 1944

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

Relevantie: 85% ** a. fonn, a.b. fonn, w. ruiter en controleur 'debau'.
Archief 745 | 745-424 | Pagina 501 | 1944

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Relevantie: 84% of een specifieke eenheid., en locaties:** "molenaar 'b" verwijst waarschijnlijk naar een persoon genaamd molenaar, mogelijk behorend tot een groep 'b'. de vermelding "markt dapperstraat" plaatst de handeling op de d
Archief 745 | 745-409 | Pagina 446 | 1943

# TRANSCRIPTIE m. arbavi

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-384 | Pagina 95 | 1942

# TRANSCRIPTIE Mr. de Boer. (onderstreept)

Relevantie: 84%