L. Vos
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
L. Vos was een marktkoopman actief op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Uilenburg, Dapperstraat, Mosplein, Lindengracht en Westerstraat. In 1942 verkocht hij textiel op de Uilenburg. Hij kreeg in 1942 een officiële waarschuwing voor onregelmatige aanwezigheid op de dagmarkt van het Waterlooplein. Zijn echtgenote gebruikte in 1939 een standplaats conform het reglement, terwijl een andere echtgenote (waarschijnlijk van een partner of familie) in 1939 de vergunninghouder was voor een stand. De exacte reden voor zijn afwezigheid op het Waterlooplein in 1942 is onbekend, maar seizoensinvloeden werden aangevoerd. Meer onbekend is de specifieke aard van zijn producten buiten textiel en de uiteindelijke lotgevallen na 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
Hoogachtend. L. Vos.
| J 161208 | L. Vos | Tugelaweg 7 hs | 16.12.08 |
| J 161208 | L. Vos | Tugelaweg 7 hs | 16.12.08 |
| J 161208 | L. Vos | Tugelaweg 7 hs | 16.12.08 |
Archiefdocumenten
Getypt verslag / Ambtelijke correspondentie.
Het document is een ambtelijk onderzoeksrapport betreffende de naleving van marktreglementen in Amsterdam. Er worden vier specifieke gevallen (genummerd VII t/m X) behandeld: * **L. Vos:** Bevestiging dat de echtgenote gebruikmaakt van de standplaatsen, wat conform Artikel 18 van het reglement is. * **W. van Eyken:** Verduidelijking dat de echtgenote de vergunninghoudster is. Het feit dat de dochter incidenteel een eigen 'losse plaats' inneemt wanneer de moeder verhinderd is, wordt als reglementair beschouwd. * **H.L. Smis:** Een situatie waarbij een broer (M.H. Smis) assisteert of zelf losse plaatsen inneemt. De term "onvolwaardig" duidt hier waarschijnlijk op een fysieke of mentale beperking waardoor hij de oorspronkelijke vaste plaats had opgegeven. Ook hier wordt geconcludeerd dat er geen overtreding is. * **Ph. Druif:** Wederom een bevestiging van het recht van de echtgenote om de standplaatsen op Waterlooplein en Dapperstraat in te nemen. De teneur van het rapport is defensief: het lijkt erop dat er klachten of vermoedens van onregelmatigheden waren, die na onderzoek ongegrond zijn gebleken.
Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving).
* **Inhoud:** De schrijver (L. Vos) informeert een onbekende autoriteit (waarschijnlijk de marktmeester of een gemeentelijke dienst) dat hij/zij zijn vaste staanplaats op de markt van het Amstelveld niet kan innemen. De reden hiervoor is een "Ministerieel besluit". De schrijver verzoekt om de plek in de toekomst weer te mogen innemen wanneer de situatie verandert. * **Stijl en handschrift:** De brief is geschreven in een net, zakelijk handschrift dat kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw. Het taalgebruik is formeel en beleefd ("WelEdelen Heer", "Hoogachtend"). * **Contextuele aanwijzingen:** De afkorting "A'dam" wordt consequent gebruikt voor Amsterdam. Het adres "Retiefstr: 30" verwijst naar de Retiefstraat in de Amsterdamse Transvaalbuurt.
Getypte doorslag van een officiële waarschuwingsbrief/memo.
* **Toon en Inhoud:** De brief heeft een formele en berispende toon. Het is een officiële waarschuwing aan marktkooplieden die zich niet hebben gehouden aan de sluitingstijden van de markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord. * **Administratie:** De nummers voor de namen (bijv. 90/88/2) zijn dossier- of registratienummers van de betreffende marktkooplieden in het archief van de marktmeester of de gemeente. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich in Huizen en diverse wijken in Amsterdam (Zuid, Centrum, Noord). De markt op het Mosplein was een belangrijke markt voor Amsterdam-Noord. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk taalgebruik uit die periode, zoals het gebruik van "jl." (jongstleden), "ten deze" en "aanmanen".
Handgeschreven verzoekschrift / brief.
* **Handschrift en taal:** De brief is geschreven in een goed leesbaar, maar enigszins onbeholpen handschrift. Er zijn enkele spelfouten en grammaticale onjuistheden aanwezig, zoals "inneemd" (in plaats van inneemt) en de zinsconstructie "genoopt zie" (waarbij waarschijnlijk bedoeld wordt: "ik mij genoopt zie"). Het woord "genoopt" betekent hier 'gedwongen' of 'genoodzaakt'. * **Inhoud:** De afzender, L. Vos, vraagt de autoriteiten (waarschijnlijk de marktmeester of de afdeling Marktwezen) om toestemming om zijn vaste plek op de markt op het Amstelveld tijdelijk op te geven, met het recht deze weer in te nemen zodra hij weer over handelswaar beschikt. * **Kernprobleem:** Het gebrek aan "handel" (koopwaar) is de directe reden voor het verzoek. De afzender kan zijn producten niet meer inkopen.
Registerblad / grootboekpagina.
Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden in Amsterdam, opgesteld tijdens de Duitse bezetting. De tabel is systematisch ingericht om de identiteit, woonplaats en de economische activiteit van individuen vast te leggen. Opvallend is de variëteit aan handelswaar, variërend van levensmiddelen (visch, ijs, koffiesurrogaat) tot textiel en huishoudelijke artikelen (porselein, lampen). De kolom 'Markt' vermeldt bekende Amsterdamse locaties zoals de Albert Cuypstraat, het Waterlooplein en de Dapperstraat, maar ook specifieke locaties zoals de Gaaspstraat en de Joubertstraat. Veel van de vermelde adressen bevinden zich in de Jodenbuurt of de Transvaalbuurt. Het handschrift is duidelijk en professioneel, wat duidt op een officiële gemeentelijke of politionele registratie. Het gebruik van aanhalingstekens (") als ditto-tekens is consequent toegepast voor herhaalde locaties of data.
Document
In deze brief reageert marktkoopman L. Vos op een officiële waarschuwing betreffende zijn onregelmatige aanwezigheid op de dagmarkt van het Waterlooplein. De auteur voert verschillende redenen aan voor zijn afwezigheid: * **Seizoensinvloeden:** Hij handelt in zoetwatervis, die tijdens de voorgaande vorstperiode niet leverbaar was. Bovendien wijst hij op de wettelijke gesloten tijd (het "verboden seizoen") voor de visserij tussen april en juni. * **Bevoorradingsproblemen:** Hij meldt dat hij via de centrale Vischhal geen toewijzing heeft gekregen. * **Reisbeperkingen:** Hij vermeldt expliciet dat hij zelf niet naar IJmuiden (de belangrijkste aanvoerhaven) mag reizen, wat duidt op beperkingen opgelegd door de bezettingsautoriteiten. * **Verifieerbaarheid:** Hij verwijst de instanties naar hun eigen administratie om te staven dat hij sinds januari 1942 geen handelswaar meer heeft gehad. De notitie "m. hulp" (met hulp) suggereert dat de brief namens Vos door iemand anders is geschreven, wat in die tijd vaker voorkwam bij marktkooplieden die moeite hadden met formele correspondentie.
Administratieve lijst/register van markthandelaren of vergunninghouders.
* **Structuur:** De lijst is opgezet als een administratief overzicht van handelaren. De kolommen bevatten de naam, een administratieve status (vaak afgekort als 'arr' voor arrangement/archief of 'acc' voor geaccepteerd/accord), een datum, het woonadres en het type handel. * **Handel:** De goederen zijn divers, maar er is een sterke nadruk op textiel (manufacturen, garen & band, stoffen & zijde) en levensmiddelen (visch, groente, fruit, brood). * **Geografie:** De adressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Camperstraat) en de Pijp (Albert Cuypstraat, Ruysdaelkade). * **Correcties:** Er zijn diverse latere toevoegingen en doorstrepingen zichtbaar, wat duidt op een levend document dat werd bijgehouden voor mutaties. De berekening onderaan suggereert een telling van het aantal actieve posten op de lijst.
Document
- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).
Document
Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.
Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag of stencilvloeidruk).
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (beginnend bij 'L' en eindigend bij 'Z'). * **Codering:** De "J" voor de nummers staat vrijwel zeker voor "Jood" of "Joodsch". Dit type administratie werd gebruikt door de Joodsche Raad of de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung* tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). * **Adressen:** De lijst bevat een grote concentratie adressen in de Amsterdamse Jodenbuurt, de Transvaalbuurt en de Rivierenbuurt (bijv. Jodenbreestraat, Waterlooplein, Tugelaweg). * **Annotaties:** De rode vinkjes duiden op een controleproces. In archieven van de Holocaust betekende dit vaak dat de betreffende persoon was "opgeroepen", "gevonden" of "getransporteerd". De aanduiding "V-48" kan verwijzen naar een specifiek transportnummer of een dossiernummer. * **Afkortingen in adressen:** * `hs`: huis (begane grond) * `I, II, III, IV`: verdieping * `str. / grt. / Pl.`: straat / gracht / Plantage
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.
| L. Vos+ | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | textiel |
Getypte lijst / Administratieve opgave.
| L. Vos | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | textiel |
Getypte mutatielijst (doorslag) van marktkooplieden.
| L. Vos | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | textiel |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| L.Vos | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | Gaaspstraat | 19-1-42 |
Registerblad / grootboekpagina.
| L. Vos | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | Textiel | 19-1-42 | Gaaspstraat |
Administratieve lijst - Zwanenburgwal
| L. Vos | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | 1 | | | |
Getypte lijst op doorslagpapier (waarschijnlijk een ambtelijk register).
| L. Vos | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | idem | 1-9-43 | textiel |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| L. Vos | 17-9-'87 | Jappersstraat 44 I | id. | " | textiel |
Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag of stencilvloeidruk).
| J 161208 | L. Vos | Tugelaweg 7 hs | 16.12.08 |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats textiel
Waterlooplein — standplaats Gaaspstraat 19-1-42
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE L. Vos (echtgd. R. Barkel) plaatsen no. 26 mazelen, 88 Westerstraat, 22 Lindengracht W. van Eyken onbekend H. Smijs onbekend Th. Duijf pl. no. 98 Dapperstraat " " 21 Waterlooplein W. Dreese pl. no 79 Linnaeusstraat
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve registratiekaart / Oproepkaart. * **Instantie:** Vermoedelijk een gemeentelijke sociale dienst of arbeidsbeurs (gezien de verwijzing naar "Artikel 11"). * **Betrokkene:** L.H. de Vos - v.d. Burgt (geboren 20 september 1908). * **Locatie:** Lindengracht (Amsterdam). * **Datering:** 1939 - 1940.
# TRANSCRIPTIE [Linksboven in de marge] Advies op N: 24/16/1 M up 7/7 [Midden boven] Den Heer Inspecteur [Kern van de tekst] De koopman L. Vos heeft het Amstelveld regelmatig bezocht en verkocht daar rubber zolen. Dit artikel is thans niet meer te krijgen zodat Vos naar een ander soort handel om zal moeten zien. Ik stel U voor hem daartoe b.v. een maand gelegenheid te geven. [Onderaan rechts] ...
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] Nº 23/4/1 M. 1941 24/1 [Getypt:] R A P P O R T ----------- L.de Vos,oud 38 kaar en wonende Tollenstraat 94 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.Hij verklaart van 1916 tot 1936 in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn geweest als venter.Eenig bewijs staat hem hiervóór echter niet ten dienste.Wel is hij van Juni 1935 tot...
# TRANSCRIPTIE P. J. de Vos **NO 46A/52/1 M. 1942 13/4** geb. 21-11-19 Was voor de oorlog reeds plaatshouder (los) op markt Dapperstraat met versche visch. Is in militairen dienst ge- weest. Daarna opgenomen in hospitaal met maagoperatie tot einde October 1941. Wil thans weer in visch gaan handelen. Is bekend als vischhande laar bij Zwan, Otto, Sliphout e.a. Verzoekt voor toewijzing in aanmerkin...