J.C. Pitters

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

* **Inhoud:** De schrijver (waarschijnlijk een man of vrouw die werkzaam was in de ambulante handel) verzoekt om een vaste standplaats op een van de markten. De aanvrager is sinds april werkloos ("broodeloos"). * **Aanleiding:** De aanvrager werkte voorheen op de standplaats van een zekere J.C. Pitters aan de Lindegracht. Deze standplaats is in februari ingetrokken omdat Pitters er "met een Ander van door is" gegaan. Dit wijst op een persoonlijke of zakelijke breuk waardoor de legale basis voor de standplaats verviel. * **Toon:** De brief is "beleefd" en formeel van toon, maar spreekt ook van een zekere wanhoop door het gebruik van de term "broodeloos" en de melding dat er eerst tevergeefs is getracht "steun" (werkloosheidsuitkering) te krijgen. * **Taalgebruik:** Typisch voor de vroege 20e eeuw, met woorden als "broodeloos" en de spelling "februarie".

Brief / Ambtelijke correspondentie.

In deze brief reageert J.C. Pitters op een aanmaning of navraag betreffende onbetaald marktgeld voor standplaatsen aan de Lindegracht en het Heimansplein in Amsterdam. De kern van zijn verweer is een logische vicieuze cirkel: hij kan het marktgeld niet betalen omdat hem de toegang tot de markt ontzegd is tot 1 april. Zonder standplaats heeft hij immers geen inkomsten om de schuld te voldoen. De brief is formeel van toon, wat blijkt uit de afsluiting ("In afwachting weer in uw gunst te mogen vallen"). De ambtelijke reactie in de kanttekening is echter onverbiddelijk. De inspecteur stelt dat een uitsluiting van de Centrale Markt (de groothandelsmarkt) geen ontheffing geeft voor de betalingsverplichtingen op de reguliere dagmarkten. Dit suggereert een streng handhavingsbeleid waarbij sancties en financiële verplichtingen strikt gescheiden bleven.

Administratieve kaart/notitie (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Kernboodschap:** De marktkraamhouder J.C. Pitters heeft een betalingsachterstand voor zijn staanplaats op de Lindengracht. Hij heeft een laatste waarschuwing gekregen: als er niet onmiddellijk betaald wordt, wordt zijn vergunning ingetrokken. * **Terminologie:** * *m.i.v.*: met ingang van. * *m.i.*: mijns inziens. * *stpl. verg.*: standplaatsvergunning. * **Status:** Het document lijkt een interne ambtelijke notitie of een bijblad bij een dossier over marktwezen. De verschillende data suggereren een lopende zaak die in februari 1939 escaleerde.

Officiële brief/kennisgeving (doorslag van een verzonden brief).

* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in het Nederlands. Opvallend is het gebruik van de oudere spelling "onverwyld" (tegenwoordig: onverwijld). De toon is strikt zakelijk en formeel. * **Inhoud:** De brief dient als een laatste waarschuwing aan de heer Pitters. Hij heeft achterstallige betalingen voor zijn markt- en standplaatsgeld. De directeur wijst zijn verzoek om uitstel tot 1 april resoluut af. * **Sancties:** Bij het uitblijven van directe betaling dreigen twee sancties: 1. Directe intrekking van zijn vaste plek op de Lindengracht-markt. 2. Een voorstel aan het Gemeentebestuur om zijn algemene standplaatsvergunning in te trekken, wat effectief het einde van zijn broodwinning als marktkramer zou betekenen. * **Administratieve details:** De adressering bevat "Wyk 9", een oude wijkindeling van Amsterdam die destijds voor administratieve en politionele doeleinden werd gebruikt.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is formeel, dwingend en zakelijk van aard. Er wordt gebruikgemaakt van ambtelijk taalgebruik met oudere spelling (bijv. "onverwyld", "Wyk"). * **Kernboodschap:** De heer Pitters heeft een betalingsachterstand wat betreft markt- en standplaatsgelden voor zijn plek op de Lindengrachtmarkt. Een verzoek om uitstel tot 1 april is resoluut afgewezen. * **Consequenties:** Bij het uitblijven van directe betaling dreigt onmiddellijke intrekking van zijn vaste marktplaats en zal er een formeel voorstel aan het Gemeentebestuur worden gedaan om zijn standplaatsvergunning volledig in te trekken. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 13/2" duidt op de daadwerkelijke verzenddatum, twee dagen na de dagtekening. De initialen "VP/G." verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller en de typist(e).

Administratief bijblad/interne notitie betreffende een marktaanvraag.

Dit document is een ambtelijk advies met betrekking tot een verzoek van een zekere D.W. Reins (mogelijk een gemachtigde of tussenpersoon) ten gunste van Mej. Kruisheer. De ambtenaar 'deMaer' adviseert op 20 maart 1939 om het verzoek af te wijzen op basis van meerdere negatieve bevindingen: 1. **Gebrek aan anciënniteit:** Mej. Kruisheer heeft nooit een vaste staanplaats gehad op de markt aan de Lindengracht. 2. **Sociale/morele context:** Er wordt expliciet vermeld dat zij "in concubinaat" (ongehuwd samenwonend) leeft met J.C. Pitters. In de vooroorlogse bureaucratie werd dit vaak als een negatief moreel oordeel meegewogen. 3. **Negatieve antecedenten partner:** De marktplaats van haar partner Pitters is eerder ingetrokken vanwege wanbetaling, wat de betrouwbaarheid van het huishouden in de ogen van de gemeente schaadt. 4. **Ongeloofwaardigheid:** Zij wordt beschuldigd van het misleiden van haar huisheer om huisuitzetting te voorkomen. Het advies verwijst naar een rapport van de 'marktopp.' (marktoppasser of marktinspecteur) voor verdere onderbouwing.

Getypte brief op officieel briefpapier (mogelijk doorslag).

* **Inhoud:** De brief is een formeel antwoord op een schrijven van 17 maart 1939. De directeur informeert de heer Hinse over de status van marktkraampjes op de Lindengracht. Hij stelt dat Mej. Kruisheer nooit een vaste plek heeft gehad. J.C. Pitters had deze wel, maar deze is conform de reglementen ingetrokken. De beslissing wordt als onherroepelijk gepresenteerd. * **Stijl en toon:** Zakelijk, ambtelijk en kordaat. De tekst bevat typisch 20e-eeuwse ambtelijke formuleringen zoals "d.d. 17 dezer" (van de 17e van deze maand) en "wiens". * **Vorm:** De brief is met een schrijfmachine opgesteld. De vermelding "Wyk 5" bij het adres duidt op de oude administratieve wijkindeling van Amsterdam.

Ambtsbericht / Rapport van een marktambtenaar.

Dit document is een officieel rapport opgesteld door een Amsterdamse marktambtenaar (geïdentificeerd met nummer 7) aan zijn superieur, de Inspecteur voor het Marktwezen. De kern van het rapport is een klacht over de wangedrag van J.C. Pitters, een koopman in aardappelen, groenten en fruit (afgekort als 'a.g.f.') die een vaste standplaats had op het Mosplein in Amsterdam-Noord. De ambtenaar rapporteert dat hij Pitters die middag om 17:00 uur van de markt heeft moeten verwijderen vanwege "erge dronkenschap". Naast de dronkenschap wordt expliciet melding gemaakt van het gebruik van zeer ongepaste taal ("schandalig") tegenover omstanders, specifiek vrouwen en kinderen. Uit de tekst blijkt dat dit een recidivist betreft: het is de tweede keer in zes maanden dat deze maatregel tegen hem getroffen moest worden. Het rapport dient als formeel verzoek aan de inspecteur om disciplinaire maatregelen of een straf op te leggen.

Ambbtelijke notitie / voorstel tot tuchtrechtelijke maatregel.

* **Inhoud:** Het document betreft een formeel voorstel van een ambtenaar (De Haan) om een marktkoopman, J.C. Pitters, te straffen naar aanleiding van een rapportage door een controleur genaamd Dijkema. * **Maatregel:** De voorgestelde straf is een marktverbod van 14 dagen. Dit houdt in dat Pitters gedurende twee weken geen standplaats mag innemen op de lokale markten. * **Periode:** De strafperiode is nauwkeurig vastgesteld van zaterdag 20 juli tot en met vrijdag 2 augustus 1940. In de tekst is "Zaterdag" (als einddatum) doorgehaald en verbeterd naar "Vrijdag", wat precies neerkomt op een periode van 14 dagen. * **Proces:** 1. **15-07-1940:** De Haan schrijft het voorstel. 2. **16-07-1940:** Een leidinggevende (paraf 'WG') gaat akkoord ("Acc"). 3. **17-07-1940:** Een laatste aantekening bovenaan (mogelijk bevestiging van uitvoering of kennisgeving).

Doorslag van een officiële brief (sanctiebesluit).

Het document betreft een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman in Amsterdam. De heer J.C. Pitters wordt gestraft voor een incident op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) op 13 juli 1940. De aard van de overtreding wordt omschreven als het "in gevaar brengen van de goede orde", een vage term die destijds vaak werd gebruikt voor opstootjes, ruzies of het niet opvolgen van aanwijzingen van marktmeesters. De straf is aanzienlijk: een ontzegging van twee weken voor alle Amsterdamse markten. De juridische grondslag is Artikel 39, lid 1 van het toenmalige Reglement op de Markten. Het feit dat dit een doorslag is met de aantekening "Verzonden, 18/7", duidt erop dat dit het archiefexemplaar is van de afzender.

Doorslag van een getypte brief/officiële aanzegging.

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële kennisgeving van een tuchtrechtelijke maatregel tegen een marktkoopman. * **Aanleiding:** De heer Pitters heeft op zaterdag 13 juli 1940 de "goede orde" verstoord op de markt aan het Mosplein. Wat er precies is voorgevallen wordt niet gespecificeerd, maar het was ernstig genoeg om een formele straf op te leggen. * **Sanctie:** Een schorsing van twee weken. De geadresseerde mag gedurende deze periode op geen enkele markt in de stad ("hier ter stede") een staanplaats innemen. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 39, lid 1 van het toenmalige Reglement op de Markten.

Ambtsbrief / Dienstcorrespondentie.

* **Inhoud:** De directeur rapporteert aan de wethouder over een betalingsgeschil met de heer J.C. Pitters. Pitters had een schuld van 7,35 gulden openstaan voor een marktplaats op de Lindengracht die in 1939 was ingetrokken wegens wanbetaling. * **Besluitvorming:** Nadat Pitters onlangs weer op kantoor verscheen voor andere betalingen, is hij op deze oude schuld aangesproken. Er is een regeling getroffen waarbij hij 1 gulden per week gaat afbetalen. De directeur adviseert de wethouder om de zaak hiermee als afgehandeld te beschouwen. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "terzake van", "mitsdien beleefd in overweging").

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# TRANSCRIPTIE Aan: J. F. Jansen Czaar Peterstraat 93 ^I

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

5/10 '10 | Nw Kerkstraat 45 | 9 Piller S. | | Dan. Theronstraat 14 I | 4 Pinto L. | | 2e Jan Steenstraat 87 II | 2 Pinto M. | 24/12 '30 | Putmanstraat 211 hs | 1 **Pagina 11**

Naam en voorletters: **C.L. Bunting** Functie en No.: **marktopzichter** No. **74** Adres: **Legmeerstraat 12 hs**