AI-Synthese 45

J. Burger (ook vermeld als C.J. Burger) was een marktkoopman met standplaatsen op het Amstelveld, het Maasplein en het Mosplein. Hij verkocht houtgasgen op de Waterloopleinmarkt. In 1940 had hij financiële problemen door achterstallig marktgeld en extreme weersomstandigheden, wat leidde tot dreigingen van inname van zijn stand. In 1941 startte hij een vennootschap (v.o.f.) met G. Hoogland op de Centrale Markt. In 1942 werd hij opgenomen in een distributielijst voor brandstoffen (houtgas). In 1943 werd hij genoteerd in een rapportlijst van handelaren.

Lotgevallen

1939 administratief Verzoek om toestemming voor standplaatsen op Amstelveld en Maasplein
1940 financieel_conflict Dreigement van gemeente om standplaats in te trekken wegens achterstallig marktgeld en extreme winterse omstandigheden
1940 administratief Inlevering van legitimatiebewijs voor standplaats op Mosplein op Mosplein
1941 vennootschap Start van vennootschap (v.o.f.) met G. Hoogland op de Centrale Markt op Centrale Markt
1942 distributie Genoteerd in distributielijst voor transport van houtgas
1943 administratief Genoteerd in lijst van handelaren in Volendammer rapport

Relaties

G. Hoogland (zakenpartner)

Handel

houtgasgen AmstelveldMaaspleinMospleinWaterloopleinmarktCentrale Markt
houtgasgenAmstelveldMaaspleinMospleinCentrale Marktwaterloopleinmarktwinterse_omstandighedenvennootschap
Gebaseerd op 11 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-275 | Pagina 183 | 1939

Handgeschreven verzoekschrift op briefkaartformaat.

* **Inhoud:** De heer C.J. Burger, een marktkoopman uit Haarlem, dient een verzoek in bij de betreffende marktinstantie (vermoedelijk in Amsterdam). Hij vraagt toestemming om zijn vaste standplaatsen op het Amstelveld en het Maasplein gedurende de vakantiemaanden juli en augustus onbezet te laten. * **Argumentatie:** Hij voert als reden het "verstreken seizoen" aan, wat kan duiden op seizoensgebonden handel (zoals bepaalde bloemen, zaden of textiel). Om zijn rechten op de felbegeerde standplaatsen niet te verliezen, biedt hij expliciet aan om het marktgeld gedurende zijn afwezigheid door te betalen. * **Staat van het document:** Het document is goed leesbaar. De paarse stempeling en de korte krabbels in de bovenhoek ("in map") duiden op een officiële gemeentelijke afhandeling en archivering.

Archief 745 | 745-340 | Pagina 13 | 1940

Handgeschreven brief/notitie.

De tekst is een formeel maar kort schrijven waarin de afzender, C. J. Burger, verzoekt om een reservering of lidmaatschap ("mijn plaats") te behouden. Er wordt gerefeerd aan een eerder gegeven reden (die in dit deel van de correspondentie niet wordt genoemd). Indien de ontvanger akkoord gaat met deze reden en de plaats niet intrekt, belooft de afzender het verschuldigde geld onmiddellijk over te maken. Het handschrift is een verzorgd en duidelijk leesbaar cursief.

Archief 745 | 745-339 | Pagina 171 | 1940

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, de heer Burger, reageert op een dreigement van de gemeente om zijn standplaats op de markt in te trekken vanwege achterstallig marktgeld. Hij legt uit dat hij vanwege de extreme winterse omstandigheden (vorst en sneeuw) geen inkomsten heeft en momenteel afhankelijk is van "de steun" (sociale bijstand). Hij heeft het achterstallige geld inmiddels per postwissel voldaan en smeekt de autoriteiten zijn plek niet af te nemen. * **Toon:** De brief is geschreven in een eerbiedige, bijna wanhopige toon, kenmerkend voor de verhouding tussen burger en overheid in die tijd. * **Taalgebruik:** Typisch formeel Nederlands uit de vooroorlogse periode (bijv. "zoodat", "teeken ik", "Weled. Heer").

Archief 745 | 745-339 | Pagina 179 | 1940

Officieel formulier (Ontvangbewijs) voor het retourneren van markt- of legitimatiebescheiden en een verklaring van laatst ontvangen steun.

* **Functie van het document:** Dit formulier diende om administratief vast te leggen dat een marktkoopman (C.J. Burger) zijn legitimatiebewijs voor een specifieke markt (Mosplein) heeft ingeleverd. Tegelijkertijd verklaart de betrokkene wanneer hij voor het laatst "ondersteuning" (sociale uitkering) heeft genoten. * **Geografie:** De betrokkene woont in Haarlem, maar was blijkbaar actief op de markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord. Dit duidt op forensenverkeer van marktkooplieden tussen steden. * **Tijdlijn:** Er is een opvallende discrepantie in de data. Het document heeft een stempel van 4 maart, een handgeschreven datum van 8 maart en een eindstempel van 9 maart 1940. Dit suggereert een proces van enkele dagen voor de afhandeling van de inlevering. * **Terminologie:** "C.W." staat waarschijnlijk voor Centrale Werkverschaffing, een instantie die werklozen inzette voor openbare werken, vaak in combinatie met een vorm van ondersteuning.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 221 | 1941

Ambtelijk dossierstuk/verzamelkaart (waarschijnlijk Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen).

Dit document is een administratieve verzamelkaart die de voortgang van een vergunningsaanvraag of wijziging voor een marktplaats (plaats 90A op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam) bijhoudt. De kernpunten zijn: 1. **De betrokkene:** H.A. Goldstein. Gezien de datum (oktober 1941) en de naam is dit een document uit de periode van de Duitse bezetting, waarin Joodse marktkooplieden steeds verder werden beperkt in hun werkzaamheden. 2. **De procedure:** Er wordt verwezen naar een "advertentie" (mogelijk een openbare oproep voor een vrijgekomen plek) waarop P.J. Burger heeft gereageerd. Er wordt gesteld dat er geen bezwaar is tegen inwilliging, mits de advertentie (of vergunning) op naam van een zekere J. Schel wordt ingetrokken. 3. **Autorisaties:** Verschillende functionarissen van het marktwezen (waaronder de chef marktopzicht en ambtenaren zoals Van Moerkerken en De Boer) hebben de kaart geparafeerd tussen 7 en 17 oktober 1941.

Archief 745 | 745-362 | Pagina 306 | 1941

Ambtsbrief / Adviesnota.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratief verzoek om een huurcontract te ontbinden. Twee handelaren op de Centrale Markt, G. Hoogland en J. Burger, zijn een vennootschap (v.o.f.) aangegaan. Omdat zij voortaan samenwerken, hebben zij geen twee afzonderlijke pakhuizen (E 4 en D 4) meer nodig. De directeur adviseert om het contract van Hoogland (E 4) per 1 juni 1941 te beëindigen en voor de nieuwe firma een nieuw contract af te sluiten voor pakhuis D 4 per 1 juli 1941. * **Juridische aspecten:** Er wordt gesproken over "ontheffing" en "ontbinding" van contracten. Opvallend is de vermelding dat de ontbinding moet geschieden door de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". * **Financiën:** De huurprijs voor een pakhuisafdeling bedroeg in die tijd f 600,- per jaar.

Archief 745 | 745-362 | Pagina 308 | 1941

Administratief advies/correspondentie betreffende marktwezen.

Het document is een ambtelijk advies over een verzoek tot contractontbinding. Twee handelaren op de Centrale Markt in Amsterdam, G. Hoogland en J. Burger, hebben besloten hun krachten te bundelen in een vennootschap (firma). Omdat zij hun bedrijfsactiviteiten voortaan vanuit één pakhuis (D 4) willen voortzetten, verzoekt Hoogland om ontheffing van zijn huurcontract voor pakhuis E 4. De opsteller van de brief adviseert positief over dit verzoek. Hij vindt het "billijk" (redelijk) en ondersteunt de keuze om pakhuis E 4 op te zeggen in plaats van D 4. De rode kanttekening lijkt een kritische noot of een samenvatting van een bezwaar (mogelijk van een andere functionaris genaamd Steenbakkers), waarbij de nadruk wordt gelegd op de financiële noodzaak van deze wijziging voor Hoogland.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 28 | 1942

Getypte lijst met namen en adressen, voorzien van handgeschreven kanttekeningen.

* **Administratieve aard:** De lijst lijkt een distributielijst of abonneelijst. De handgeschreven term "verdeellijst" (bij Bosbaan, Brandenburg en Dotsch) suggereert dat deze personen een grotere hoeveelheid van een bepaald goed of publicatie ontvingen om verder te verspreiden. * **Sociaal-geografisch:** De adressen zijn uitsluitend Amsterdams, verspreid over de stad (Centrum, West, Oost, Zuid). De toevoeging van Romeinse cijfers (I, II, III) duidt op de verdieping van de woning. * **Categorisering:** Zeer opvallend zijn de handgeschreven toevoegingen "(Joden)" bij de namen M. Bril, Jac. Cohen & Zn. en A. Elzas. Dit wijst op een registratie waarbij de etnische/religieuze achtergrond van belang was voor de gebruiker van de lijst. * **Fouten in de bron:** Er staan enkele typefouten in de straatnamen, zoals "le Constanteyh Huygenstraat" (1e Constantijn Huygensstraat), "Bentingstraat" (waarschijnlijk Bentinckstraat) en "Oeterwalestraat" (mogelijk Oosterparkstraat of een verschrijving van Oetewalerstraat).

Archief 745 | 745-368 | Pagina 503 | 1942

Getypte lijst/register van transporteurs en handelaren.

Dit document betreft een administratieve lijst van transportcapaciteit voor de aanvoer van (waarschijnlijk) groenten en fruit naar een centraal punt, mogelijk de Centrale Markthal in Amsterdam (gezien de vermelding van "Hal 19" en adressen in de regio). De lijst is verdeeld in drie categorieën: 1. **Beurtschippers:** Transport over water vanuit de regio Uithoorn en Mijdrecht. 2. **Grossiers:** Handelaren die met eigen vrachtwagens producten uit de provincie halen. 3. **Expediteurs:** Professionele transportbedrijven die vaste diensten onderhouden. Opvallend zijn de spelfouten in de brandstofkolom ("trufgasgen.", "tufgasgen.") en de doorhaling bij de kolomkop van het laadvermogen. De "Prov.No." verwijst naar het oude Nederlandse systeem van provinciale kentekens (bijv. G voor Noord-Holland, H voor Zuid-Holland). ---

Archief 745 | 745-368 | Pagina 518 | 1942

Handgeschreven overzicht op een gedeeltelijk voorbedrukt formulier (keerzijde van een lotingsformulier).

* **Contextuele datering:** Het document vermeldt brandstoffen als turfgas, houtgas en anthracietgas (gebruikt in gasgeneratoren). Dit wijst onmiskenbaar op de periode van de Duitse bezetting (1940-1945), toen reguliere brandstoffen als benzine uiterst schaars waren. * **Geografie:** De genoemde locaties (Rijnsburg, Amsterdam, Badhoevedorp, Beverwijk, Leiden) concentreren zich rond de Bollenstreek en de regio Amsterdam. Dit duidt op een logistiek overzicht van de aanvoer naar de Amsterdamse Centrale Markt. * **Kentekens:** De vermelde nummers (H voor Zuid-Holland, G voor Noord-Holland) zijn provinciale kentekens, die tot 1951 in gebruik waren. * **Logistiek:** De aantekeningen maken duidelijk dat de voedselvoorziening afhankelijk was van zowel gemotoriseerd vervoer (vrachtwagens met generatoren) als vervoer over water. De opmerking over de "vorstperiode" laat zien dat bij dichtgevroren waterwegen de aanvoer werd voortgezet met kleinschalig handvervoer (handkarren, bakfietsen).

Archief 745 | 745-407 | Pagina 473 | 1943

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notities.

Het document bevat interne notities of een verslag betreffende toezicht en handhaving, waarschijnlijk in de visserij- of distributiesector. 1. **Administratieve status:** Er is vertraging bij een "Volendammer rapport", dat al sinds 22 juli bij een zekere Van Meurs ligt. Er is wel regelmatig contact. 2. **Lijst van handelaren:** Er wordt een onderscheid gemaakt tussen personen die rechtstreeks van de primaire afslagen (veilingen) mogen afnemen (Burger, Boter, Hamburger) en personen bij wie dit niet langer het geval is (L. Jansen, Ruurt). 3. **Opsporing:** Er is specifieke aandacht voor L. Jansen, die expliciet een "groote zwarte handelaar" wordt genoemd. De schrijver vraagt zich af waarom deze persoon niet geschaduwd wordt door de C.C.D. 4. **Handhaving:** De laatste sectie toont frustratie over het gebrek aan communicatie naar de wethouder ("Weth.") en pleit voor een zero-tolerance beleid: elke overtreding moet onmiddellijk en definitief ("voorgoed") bestraft worden. De schrijver eist directe rapportage ("onverwijllijk bericht").

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-368 | Pagina 503 | 1942

Getypte lijst/register van transporteurs en handelaren.

#7 J. Burger Zeestraat 75, Beverwijk
transportlijst Centrale Markt getypt 68%

| J. Burger | Zeestraat 75, Beverwijk | G 15606 | 4 ton | houtgasgen. |

Archief 745 | 745-368 | Pagina 518 | 1942

Handgeschreven overzicht op een gedeeltelijk voorbedrukt formulier (keerzijde van een lotingsformulier).

#7 J. Burger Zeestraat 75 Beverwijk
overzichtslijst Centrale Markt handschrift onder 80% 68%

| J. Burger | Zeestraat 75 Beverwijk | G. 15656 | 4 ton | houtgasgen. |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-368.md | 1942

Waterlooplein — standplaats 4 ton houtgasgen

houtgasgen. Overig
Bron: 745-368.md | 1942

Waterlooplein — standplaats 4 ton houtgasgen

houtgasgen. Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-342 | Pagina 246 | 1941

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-358 | Pagina 173 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-353 | Pagina 288 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve stamkaart / registratiekaart (mogelijk van een sociale dienst of beroepsvereniging). * **Persoon:** J.A. Burgers, woonachtig aan de Osdorperweg 705, Amsterdam. * **Periode:** 1939 – 1940. * **Fysieke kenmerken:** Handgeschreven op een gelinieerde kaart; zwarte/blauwe inkt met latere aantekeningen en correcties in rode inkt.

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-305 | Pagina 72 | 1940

# TRANSCRIPTIE Prof.Ir.B.v.d.Burg, hoogleeraar Landbouw Hoogeschool Ir.Alph.Roebroek, Directeur-Generaal v.d.Landbouw. Notaris G.Sluis, penningmeester, giro no.22046.

Relevantie: 80% met hun professionele titels en functies. de spelling "hoogleeraar" met dubbel 'e' wijst op een date
Archief 745 | 745-340 | Pagina 13 | 1940

# TRANSCRIPTIE Indien dit een voldoende reden is om mijn plaats niet in te trekken zoo verzoek ik U mij even te willen berichten. dan zal ik het geld voor mijn plaats oversturen Bij voorbaat mijn dank. C. J. Burger Oranjeboomstraat 105 Haarlem

Relevantie: 80% ** c. j. burger., ** oranjeboomstraat 105, haarlem. +2