AI-Synthese 45

A.C. Postma was een vishandel gevestigd aan de Bentinckstraat 34. Hij was actief op de Vischmarkt en later op de Waterlooplein (stand 31). In 1942 verstrekte hij verzoeken om toestemming om mosselen te koken en in te leggen. In 1943 werd zijn verzoek om een toewijzing van 'fijnvisch' afgewezen door de commissie van de Visscherijcentrale. Hij verzocht ook om de distributiebonnen voor zijn collega G. Goethals te mogen ontvangen.

Lotgevallen

1942 verzoek Verzoek om toestemming mosselen te koken en in te leggen
1943 afwijzing Verzoek om toewijzing 'fijnvisch' afgewezen door commissie Visscherijcentrale
1943 administratief Verzoek om distributiebonnen voor collega G. Goethals te ontvangen

Relaties

G. Goethals (collega)

Handel

vismosselenfijnvischgarnalengerookte aalzoetwatervisaalpaling VischmarktWaterlooplein
vismosselenfijnvischWaterloopleinBentinckstraatafwijzing
Gebaseerd op 11 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-386 | Pagina 114 | 1942

Handgeschreven verzoekschrift of administratieve aantekening op een fiche/kaart.

* **Inhoud:** De afzender, de heer Postma uit Amsterdam, dient een verzoek in om mosselen te mogen koken in zijn winkel. Hij voert daarbij aan dat hij dit in het verleden ook al heeft gedaan (mogelijk als bewijs van vakbekwaamheid of bestaand recht). * **Handschrift:** Het betreft een vlot, lopend handschrift in inkt. De grammatica ("ik ... heeft gedaan") is niet geheel correct, wat kan wijzen op een lagere scholingsgraad of een haastige notitie. * **Administratieve route:** Het document bevat een duidelijke instructie in een kader om de aanvraag door te sturen naar de "Directie van de Centrale Verkoopplaats voor Mosselen" in Bergen op Zoom. Dit was de centrale instantie die de mosselhandel beheerde. * **Kenmerken:** De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) geeft aan dat er op de achterkant van het originele document aanvullende informatie of een vervolg van de tekst staat.

Archief 745 | 745-387 | Pagina 348 | 1942

Administratief register of lijst van standplaatshouders (straathandel/markten).

Dit document vormt een registratie van individuele handelaren en hun toegewezen standplaatsen in Amsterdam. * **Geografische spreiding:** De woonadressen concentreren zich sterk in de volksbuurten van die tijd, zoals de Jordaan en de Spaarndammerbuurt. De standplaatsen bevinden zich op centrale verkeersknooppunten (Stationsplein, Prins Hendrikkade) en lokale marktplatsen (Haarlemmerplein, Marnixplein). * **Administratieve tekens:** De data in de kantlijn duiden waarschijnlijk op controles of betalingen van staangeld. De rode 'S' zou kunnen staan voor 'Status' of 'Schuld'. De dubbele vinkjes (**V V**) in blauw en rood wijzen op een dubbele verificatie door verschillende ambtenaren of afdelingen. * **Persoonsgegevens:** De toevoeging van geboortedata bij bepaalde namen suggereert dat dit register ook diende voor de identificatie van de vergunninghouder, wat essentieel was voor de handhaving.

Archief 745 | 745-379 | Pagina 410 | 1942

Document

In deze brief vraagt het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen aan het Amsterdamse Marktwezen om advies over vier specifieke winkeliers. Deze winkeliers hebben aangegeven dat zij zelf mosselen inleggen (conserveren) voor de verkoop in hun eigen winkel. De kern van de brief draait om de spanning tussen drie zaken: 1. **Regelgeving:** Het inleggen van mosselen door winkeliers gebeurt buiten de officiële conservenfabrieken om. Zonder vergunning is dit strikt genomen een overtreding. 2. **Hygiëne:** De afzender erkent dat de behandeling door deze winkeliers mogelijk minder hygiënisch is omdat zij geen officiële fabrieksuitrusting hebben. 3. **Economisch belang:** Men ziet in dat winkeliers hun product beter kunnen verkopen als zij deze waarde toevoegen (door ze in te leggen). Het Verkoopkantoor stelt een pragmatische oplossing voor: als het Marktwezen bevestigt dat dit een langdurige praktijk is en dat het handhaven ervan wenselijk is, wil men tijdelijke vergunningen verstrekken om de situatie te legaliseren.

Archief 745 | 745-379 | Pagina 414 | 1942

Zakelijke brief (doorslag).

* **Kernboodschap:** De brief betreft een besluit over welke Amsterdamse vishandelaren toestemming krijgen om mosselen gekookt of gezuurd te verkopen, in plaats van uitsluitend vers. * **Beleid:** De directie hanteert een restrictief beleid. Het uitgangspunt is dat mosselen vers aan de consument verkocht moeten worden. Uitzonderingen worden alleen gemaakt voor handelaren die kunnen aantonen dat zij al jarenlang traditioneel gekookte mosselen verkopen (het 'stand-still' principe). * **Specifieke besluitvorming:** * **Afgewezen:** J. Jansen, P.A. Huysman, W.J. Vermeulen en A.C. Postma (zij verkochten voorheen vers, dus krijgen geen vergunning voor verwerking). * **Toegewezen:** H.P.M. Licht v.d. Poel en P. Verschuren (zij hebben een bewezen historie van verkoop in gekookte staat). * **Informatiebron:** De directeur baseert zijn besluit op informatie van de "Mosselencombinatie", die blijkbaar bijhoudt welke handelaar welke verkoopmethode hanteert.

Archief 745 | 745-412 | Pagina 228 | 1943

Verzoekschrift / Brief

De brief is een formeel verzoek van de Amsterdamse vishandelaar A.C. Postma, gevestigd aan de Bentinckstraat 34. Hij verzoekt de Directie Marktwezen om een toewijzing voor "fijnvisch" (luxere vissoorten). Ter ondersteuning van zijn aanvraag benadrukt hij dat zijn winkel volledig is uitgerust en voldoet aan alle sanitaire eisen. Onderaan het document is met potlood of een andere pen een ambtelijke notitie toegevoegd: "verdaagd tot 1 Oct. besloten", wat erop wijst dat er pas later in het jaar een beslissing over de toewijzing zou worden genomen.

Archief 745 | 745-412 | Pagina 229 | 1943

Getypte brief / officiële kennisgeving.

In deze zakelijke brief wordt de heer A.C. Postma op de hoogte gesteld van de afwijzing van zijn verzoek om een toewijzing van "fijne zeevisch". De beslissing is genomen door een commissie die is ingesteld door de Visscherijcentrale. De afwijzing is definitief; er wordt expliciet vermeld dat verdere verzoeken geen nut hebben omdat de distributielijsten ("Verdeellijsten") reeds zijn vastgesteld. De toon is formeel en onverbiddelijk, wat typerend is voor de bureaucratische correspondentie uit de bezettingsjaren. Het adres aan de Bentinckstraat 34 in Amsterdam-West duidt op een ontvanger in de Staatsliedenbuurt.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 287 | 1943

Getypte officiële lijst van wijzigingen in vis- en garnalentoewijzingen.

Het document is een administratief overzicht van wijzigingen in de rantsoenering of toewijzing van visproducten aan marktkooplieden, winkeliers en garnalenpelsters in Amsterdam. **Kernpunten:** * **Producten:** De lijst bevat toewijzingen voor gepelde en ongepelde garnalen, gerookte aal, versche aal, natte aal en zoetwatervis. * **Eenheden:** Er wordt gesproken over het aantal "kisten" per toewijzing. * **Locaties:** De genoemde adressen en markten (o.a. Lindengracht, Albert Cuypstraat, Dapperstraat, Ten Katestraat en Beethovenstraat) bevestigen dat dit een Amsterdams document is. * **Specifieke beroepsgroepen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen "garnalenpelsters" (die bij aanvoer recht hebben op een bepaalde hoeveelheid) en "rookers" (palingrokers). * **Administratieve correcties:** De vermelding bij A.C. Postma toont aan dat er actieve controle was op de verdeellijsten om fouten te herstellen.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 289 | 1943

Document

* **Structuur**: De lijst is kolom-gebaseerd: een dossiernummer/code, een status- of jaaraanduiding (M. of M'42), de aanhef en naam, gevolgd door het adres. * **Marginalia**: De handgeschreven sterren (★) markeren specifieke personen (Helsloot, Tak, Pussing, Schilder, Vet). Dit wijst vaak op een selectie voor een bepaalde actie, arrestatie of bijzondere status binnen de administratie. * **Geografie**: De adressen concentreren zich in Amsterdamse volksbuurten (zoals de Pijp, de Jordaan en de Indische Buurt) en Volendam. * **Typografie en Variaties**: * Er zijn inconsistenties in kapitalisatie, zoals "SPieringstraat" met een hoofdletter P. * De afkorting "A'dam" wordt consequent gebruikt voor Amsterdam, met de windrichting van het stadsdeel. * "M'42" suggereert een specifieke registratie uit 1942. * Bij H. Schilder staat een bijnaam tussen haakjes: "(Fik)".

Archief 745 | 745-409 | Pagina 329 | 1943

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De heer A.C. Postma verzoekt de Directie Marktwezen om toestemming om de vistoewijzingen (distributiebonnen of handelsvergunningen voor vis) voor zijn collega G. Goethals in ontvangst te mogen nemen, en vice versa. De reden hiervoor is dat zij een "combinatie" (zakelijk samenwerkingsverband) vormen. * **Administratieve afhandeling:** Het document vertoont duidelijke sporen van ambtelijke verwerking. De opmerking "model briefje als aan de poort" suggereert dat dit een standaardprocedure of een voorbeeldformulier was voor marktkooplieden. * **Besluitvorming:** De toevoeging "m. i. - gee bezwaar" (mijns inziens geen bezwaar), waarschijnlijk geschreven door de ambtenaar "de Baar", geeft aan dat het verzoek werd ingewilligd. * **Taalgebruik:** Formeel, archaïsch Nederlands ("Ondergeteekende", "hiermede beleefd", "met wien").

Archief 745 | 745-409 | Pagina 331 | 1943

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands ("deel ik U mede", "voldaan", "d.d."). * **Inhoud:** De brief betreft een afwijzing van een verzoek van de heer Postma. De reden van afwijzing is van technische aard binnen de marktregulering: de "combinatie" (zakelijke samenwerkingsvorm) waar de heer Postma deel van uitmaakt, opereert niet op de betreffende markt. * **Status:** Dit document is een administratief bewijsstuk van verzending, zoals blijkt uit de handgeschreven notitie "Verzonden 8/7". De afkorting "VB/SV" duidt waarschijnlijk op de initialen van de opsteller en de typist(e).

Archief 745 | 745-407 | Pagina 387 | 1943

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-372 | Pagina 485 | 1942

Getypte ledenlijst of registratielijst op doorslagpapier.

#6 A.C.Postma Bentinckstraat 54 II
administratieve lijst Westerstraat getypt 80%

| 17 196 | A.C.Postma | 25-4-00 | Bentinckstraat 54 II | x | |

Archief 745 | 745-382 | Pagina 77 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (naam, geboortedatum, adres).

#6 A.C.Postma Bentinckstraat 54 II
namenlijst Westerstraat getypt 80%

| 17 | 196 | A.C.Postma | 25-4-00 | Bentinckstraat 54 II | x | |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 371 | 1943

Getypte lijst op doorslagpapier met handgeschreven correcties en toevoegingen.

#32 A.C.Postma
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| | | | A.C.Postma | 80 | 20 |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 393 | 1943

Administratieve lijst/tabel met handelsstatistieken (visomzet).

#3 A.C. Postma / Bentinckstraat 54 II
administratieve lijst Lindengracht 31.200 handschrift onder 80% 72%

| A.C. Postma / | Amsterdam | Bentinckstraat 54 II | 31.200 | 31.200 | 62.400 | 20.800 | 20.800 | 41.600 | 2.600 | 15.600 | 18.200 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats 31

18.200 Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-412 | Pagina 230 | 1943

# TRANSCRIPTIE Directie Marktwezen te Amsterdam Inschrijven [onderstreept] 977 M H. [Mijne Heren] No. 46b/227/1 M. 1943 26/6 [stempel met handgeschreven toevoeging] Ondergetekende, A. C. Postma, Bentinckstr, 34, Amsterdam, aldaar een volledig geïnstalleerde en van alle sanitaire voorziene vishandel drijvend, verzoekt beleefd in aanmerking te mogen komen voor een toewijzing - fijnvisch. Hoogach...

Relevantie: 83% ** a. c. postma (vishandelaar)
Archief 745 | 745-412 | Pagina 230 | 1943

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verzoekschrift / Brief * **Afzender:** A. C. Postma (vishandelaar) * **Geadresseerde:** Directie Marktwezen te Amsterdam * **Datum:** 26 juni 1943 * **Kenmerken:** Handgeschreven op briefkaart/papier met stempel en ambtelijke aantekeningen.

Relevantie: 83% ** a. c. postma (vishandelaar)
Archief 745 | 745-409 | Pagina 331 | 1943

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, paars stempel en handschrift:] No. 46<sup>A</sup>/201/11 M. 1943 $^{26}/_{6}$ [Rechtsboven:] Directie Marktwezen Inschrijven te Amsterdam by 978 [Midden:] M. H.! [In de marge:] Postma model briefje als aan de poort [in rood:] ca [Paraaf D] 46 A/201/11$^a$ Ondergeteekende, A.C. Postma, Bentinckstraat 37, Amsterdam, verzoekt hiermede beleefd in de gelegenheid te worde...

Relevantie: 82% ** a.c. postma, bentinckstraat 37, amsterdam. +1
Archief 745 | 745-359 | Pagina 314 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift op papier. * **Plaats en datum:** Arnhem, 21 november 1941. * **Afzender:** A. Postma, vishandelaar (Bentinckstraat 34, Arnhem). * **Ontvanger:** De Heer Stam (vermoedelijk een ambtenaar bij de lokale distributiedienst). * **Fysieke kenmerken:** Bevat administratieve stempels en handgeschreven kanttekeningen in potlood en...

Relevantie: 82% ** a. postma, vishandelaar (bentinckstraat 34, arnhem). +2
Archief 745 | 745-422 | Pagina 441 | 1944

# TRANSCRIPTIE 8a/46/2M. [handgeschreven: Verzonden 20/4] 20 April 1944. VB/SV. Den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken, A l h i e r. ============ Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 19 April jl. no.695 Arb.1944 heb ik de eer U onderstaand de in die circulaire be- doelde opgave te doen toekomen. De Directeur, R.A.Postema 17-3-1925 W.de Zwijgerlaan 22 II jeugdig- ...

Relevantie: 82% ** de directeur (vermoedelijk van een amsterdamse gemeentelijke dienst)., ** den heer wethouder voor de arbeidszaken, alhier.