G.J. Hendriks

Handgeschreven verklaring op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het document is een getuigenverklaring waarin G.J. Hendriks Jr. bevestigt dat hij op wekelijkse basis aanzienlijke hoeveelheden paling (125 pond, ca. 62,5 kg) rookte voor een zekere R.G. Jansen. * **Administratieve verwerking:** De stempels en de aantekening "afwijzen" duiden op een ambtelijke beoordeling, vermoedelijk door een instantie die toezicht hield op de voedselvoorziening of de zwarte handel tijdens de bezettingstijd. Het feit dat de handtekening is doorgehaald en de aanvraag/verklaring is "afgewezen", suggereert dat de autoriteiten de verklaring niet geloofwaardig achtten of dat de betrokkene geen vergunning kreeg voor deze activiteiten. * **Potloodaantekeningen:** De latere toevoeging onderaan noemt nog andere wekelijkse hoeveelheden voor "v Balm" en de "Oosterbond", wat wijst op een breder onderzoek naar de bedrijfsactiviteiten van Hendriks Jr.

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om vis (zee- en riviervis) toegewezen te krijgen. De aanvrager, de heer Hendriks, wilde de vis waarschijnlijk professioneel of bedrijfsmatig bakken of roken. * **Reden van afwijzing:** Een commissie van de Visscherijcentrale heeft geoordeeld dat er voor de specifieke doeleinden 'bakken' en 'roken' geen toewijzingen worden verstrekt. * **Stijl:** De brief is geschreven in de typische ambtelijke stijl van die tijd, met gebruik van de oude spelling (bijv. "visscherij", "visch", "rooken").

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

In deze brief verzoekt G.J. Hendriks om een toewijzing (vergunning/quotum) voor de handel in zee- en riviervis. Hij baseert zijn recht hierop op het feit dat hij in de referentiejaren 1939-1940 een visbakkerij en rokerij exploiteerde aan de Haarlemmerdijk 28 te Amsterdam. Hij voert een vergelijking aan met een zekere A. de Groot, die blijkbaar wel een toewijzing voor garnalen heeft gekregen op basis van vergelijkbare historische gronden. Het verzoek wordt echter resoluut afgewezen door de controle-instanties. De redenen hiervoor zijn tweeledig: 1. Voor het enkel "afbakken" van vis wordt geen aparte toewijzing verleend. 2. Hendriks heeft in het voorgaande seizoen al 120 pond aal toegewezen gekregen. Omdat hij zich in die periode niet officieel als handelaar in *verse* vis heeft geregistreerd, wordt zijn huidige verzoek voor zeevis niet gehonoreerd.

Ambtsbericht / Rapport

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een incident op de Amsterdamse vismarkt waarbij een 76-jarige kleinhandelaar, G.J. Hendriks Sr., zijn geduld verliest tegenover een inspecteur. Hij uit zijn frustratie over de trage besluitvorming rondom de toewijzing van vissoorten voor rokerijen. De inspecteur rapporteert "onbehoorlijk optreden" en een "dreigende houding", inclusief het gebruik van een krachtterm ("g.v.d."). * **Maatregel:** De inspecteur stelt een zware straf voor: uitsluiting van de visverdeeling (distributie). De uiteindelijke beslissing, in rood aangetekend op 30 juni, resulteert in een marktverbod van 14 dagen wegens ordeverstoring. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling (bijv. "vischmarkt", "vervoegde zich", "den hal"). Opvallend is de directe weergave van de verwensing in de ik-vorm, wat de ernst van de belediging in de ogen van de ambtenaar moest onderstrepen. ---

Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag.

Het document is een verslag van een confrontatie tussen een ambtenaar en een burger. De schrijver (vermoedelijk een lagere ambtenaar of beambte) rapporteert dat hij een groep mensen of een individu heeft geïnformeerd over de status van hun lopende verzoeken bij de 'Directie van het Marktwezen'. De boodschap was dat de zaken nog in behandeling waren en dat men geduld moest hebben. Een specifiek genoemde persoon, G.J. Hendriks (geboren op 22 december 1866), reageerde hierop zeer geagiteerd. Hij uitte zijn frustratie door de ambtenaar te beschuldigen van het aan het lijntje houden ("op sleeptouw houden") en gebruikte daarbij een krachtterm ("G.V.D."). Het verslag eindigt met de opmerking dat Hendriks een dreigende houding aannam, wat suggereert dat dit document dient als bewijslast voor een officieel rapport van wangedrag of bedreiging.

Handgeschreven ambtelijke notitie / memo.

Het document is een kort, zakelijk schrijven waarin een inspecteur (De Haan) verslag doet van een incident op de vismarkt. Een persoon genaamd G.J. Hendriks is wegens "onbehoorlijk optreden" van de markt verwijderd en de toegang is hem voorlopig ontzegd. De inspecteur gaat echter een stap verder en stelt voor om Hendriks extra te straffen door hem uit te sluiten van "de verdeeling". Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de helft van de 20e eeuw. De spelling "vischmarkt" en "verdeeling" is conform de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel (die pas in 1947 officieel werd gewijzigd). De toevoeging "(3)" in de eerste regel verwijst mogelijk naar een dossiernummer of een volgnummer in een dagrapportage.

Dienstbrief / Officiële kennisgeving van schorsing.

* **Inhoud:** De brief is een disciplinaire maatregel tegen de heer G.J. Hendriks Sr. wegens wangedrag op de vismarkt op 29 juni 1943. Hij wordt voor een periode van twee weken uitgesloten van de visverdeling bij de afslag. * **Toon en Taal:** De toon is formeel en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "Vischmarkt", "dezer stede"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 2/7" geeft aan dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De afkorting "HB." rechtsboven verwijst mogelijk naar een specifieke afdeling of het 'Hoofdbureau'. De onderstreepte en gespatieerde tekst "<u>A l h i e r</u>" was de gebruikelijke wijze om aan te geven dat de ontvanger in dezelfde stad woonde als de afzender (in dit geval Amsterdam, gezien de Van der Hoopstraat).

Getypt verslag of besluitenlijst op papier.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratieve afhandeling van toewijzingen in de vishandel. Er worden specifieke besluiten genomen over individuen (o.a. Marinus, Schoos, Brondsema, Hendriks) die aanspraak maken op het recht om vis te verhandelen of geleverd te krijgen. * **Casus Marinus:** Een aanzienlijk deel van de tekst gaat over het wantrouwen jegens ene Marinus. Er wordt voorgesteld om zijn marktverleden op de Lindengracht in Amsterdam (1938/1939) te controleren via kwitantieboeken en zijn inkoop bij andere handelaren te verifiëren. * **Distributieregels:** De sectie "Mosselenverdeeling" legt specifieke regels vast voor de verdeling van mosselen, waarbij voorrang wordt gegeven aan handelaren die geen verse vis ontvangen en zij die reeds voor de oorlog in mosselen handelden ("gevent"). * **Status:** Het grote kruis over de pagina suggereert dat deze aantekeningen zijn verwerkt, ongeldig zijn verklaard of naar een officieel register zijn overgebracht.

Handgeschreven ambtelijke notitie of besluitenlijst, waarschijnlijk betreffende handelsvergunningen en visquota.

Dit document bevat aantekeningen over de toewijzing van handelsrechten in de vissector, waarschijnlijk door een lokale controle-instantie of een productschap. Er worden drie specifieke gevallen behandeld: 1. **Controle:** Er moet een onderzoek plaatsvinden in de boekhouding van 'de Kuyper en Jansen' om hun leveringen aan 'Marinus' vast te stellen. 2. **Afgewezen verzoeken:** De aanvraag van J.P.K. Schoos voor een winkelvestiging wordt resoluut afgewezen wegens gebrek aan recht. Ook een verzoek van F. Bronsema (namens filiaalhouder L. Biel) voor een vis-toewijzing wordt afgewezen. De naam 'Evert Kuinstra' is in zijn geheel doorgestreept. 3. **Toewijzing Hendriks:** G.J. Hendriks krijgt wel een toewijzing. De tekst vermeldt dat hij hier voorheen al recht op had, maar daar toen van afzag om "koker" (mogelijk visbakker) te blijven. Zijn nieuwe toewijzing is specifiek onderverdeeld in categorieën (zeevis, aal, gerookte vis en garnalen), waarbij de voorwaarde wordt gesteld ("Acc." - waarschijnlijk *Akkoord*) dat hij de aal levend moet verkopen.

Handgeschreven notulen van een vergadering.

Het document is een verslag van een lokale of regionale Verdeelcommissie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze commissies reguleerden de handel en distributie onder toezicht van de Duitse bezetter. Er worden drie specifieke zaken behandeld: 1. **J.P.K. Schoos:** Zijn aanvraag om zich als winkelier te vestigen wordt afgewezen op basis van zijn beroepsverleden; de commissie houdt vast aan de strikte scheiding tussen marktkooplieden en winkeliers. 2. **F. Brandsma:** Hij vraagt een toewijzing voor vis. De commissie wijst dit af omdat hij geen ervaring heeft als zelfstandig ondernemer, maar slechts als filiaalhouder heeft gewerkt. Opvallend is de vermelding dat dit bij de "Joodsche zaak Levie Beek" was, wat duidt op de context van de onteigening of liquidatie van Joodse bedrijven. 3. **G.J. Hendriks:** Deze zaak is complexer. Hendriks had eerder een vergunning geweigerd omdat de regels hem dan zouden verbieden om vis te blijven roken (specialisatie-dwang). Hij probeert nu blijkbaar opnieuw een toewijzing te krijgen.

Document

* **Inhoud**: De lijst bevat 17 namen van handelaren in Amsterdam die gemachtigd waren om vis te roken ("rookers") en te verwerken. * **Terminologie**: * **hs**: huis (begane grond). * **I, II, III**: verdiepingsnummers. * **Jzn.**: Janzoon (patroniem). * **" / Idem**: herhaling van 'Amsterdam'. * **Topografie**: De adressen zijn representatief voor de Amsterdamse volkswijken waar kleinschalige nering en ambacht plaatsvonden, met name de Jordaan (Rozenstraat, Palmstraat, Westerstraat), de Staatsliedenbuurt (Gr. v. Prinstererstraat) en de Czaar Peterbuurt (Conradstraat). * **Bijzondere tekens**: De letter **'C'** achter de namen Haan en Sterkenburg valt op. Dit kan duiden op een classificatie, een specifieke wijkcode (bijv. Centrum) of een prioritering in de vergunningverlening.

Handgeschreven verzoekschrift / brief op gelinieerd papier.

* **Kern van de tekst:** De heer G.J. Hendriks Sr., een vishandelaar met 49 jaar ervaring, verzoekt om een verhoging van zijn rantsoentoewijzing voor aal (paling) van 80 naar 120 pond. Hij beklaagt zich erover dat hij geen volledige toewijzing krijgt, ondanks zijn jarenlange staat van dienst. * **Taal en spelling:** Het schrijven is opgesteld in een beleefde, enigszins formele stijl ("ondergetekende", "teekend hij Hoogachtend"). De spelling is conform de tijd (zoals "visch" en "teekend"). * **Sleutelbegrippen:** * **"aal toewijzing":** Dit verwijst direct naar het distributiesysteem tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij grondstoffen en goederen slechts in beperkte hoeveelheden via toewijzingen beschikbaar waren. * **"rooklooze":** De schrijver gebruikt hier waarschijnlijk de term "rooklooze" (rookloze) toewijzing. Dit kan duiden op een specifieke categorie brandstof voor zijn rokerij, of wellicht is het een eigenzinnige term voor een 'onbetwiste' of 'vlekkeloze' toewijzing. Gezien de context van de visrokerij is het een opvallende woordkeus. * **Administratieve afhandeling:** De potloodaantekening "Afwijzen" bovenaan het document geeft aan dat het verzoek van de vishandelaar door de betreffende instantie is afgewezen.

Getypte doorslag van een officiële brief (archiefstuk).

Het document is een zakelijke afwijzingsbrief opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De toon is formeel en kortaf, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. De brief is een reactie op een schrijven van de heer Hendriks van een maand eerder (7 april). Zijn verzoek is behandeld door een speciaal ingestelde commissie binnen de "Visscherijcentrale", maar uiteindelijk afgewezen zonder dat er een specifieke reden voor de afwijzing wordt genoemd in deze brief. Dit suggereert een strikte bureaucratische procedure. De handgeschreven aantekening "Verzonden 6/5" is een administratieve check om te bevestigen dat de brief op de dag van datering ook daadwerkelijk is uitgegaan.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag. * **Taal:** Nederlands. * **Datering:** Onbekend, op basis van handschrift en geboortedatum (1866) waarschijnlijk midden 20e eeuw. * **Betrokken personen:** G.J. Hendriks (geboren 22-12-1866). * **Instanties:** Directie van het Marktwezen.

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T . By onderzoek is gebleken dat G.J. Hendriks, oud 45 jaar, wonende 3e Oosterparkstraat 58 I, omtrent wien de Comm. van Advies, bedoeld in het Crisis-Organisatiebesluit 1933 in bygaand schryven vragen stelt, vanaf 1928 tot 15 Januari 1939 werkzaam is geweest by de firma C.F. Helms en Zn., groothandel met aardappelen alhier. Hendriks trad by deze firma als chauffeur op...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen. * **Datum:** 28 februari 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Onderwerp:** Onderzoek naar het arbeidsverleden van G.J. Hendriks in het kader van een steunaanvraag/erkenning. * **Instelling:** Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. * **Betrokkene:** G.J. Hendriks (45 jaar).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht / Rapport * **Referentienummer:** No. 46ᶜ/40/1 M. 1943 ²/₇ * **Datum:** 29 juni 1943 (met aantekening van 30 juni 1943) * **Locatie:** Amsterdam * **Afzender:** De Haer, Inspecteur van het Marktwezen * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen * **Betrokkene:** G.J. Hendriks Sr. (kleinhandelaar, geb. 22-12-1866)

# TRANSCRIPTIE Hiermede verklaart ondergetekende Geb. Klonten van Elden Aan G.J. Hendriks Sr. G.J. Hendriks Jr. J.J. Hendriks. Te Gameren geleverd heeft Wikkels 600 pond dat over de jaren 1938-1939-40 Geb. Klonten Elden