AI-Synthese 45

J. Baars was een marktkoopman gevestigd aan de Albert Cuypstraat (standplaats 182-hoog). Hij werd in 1939 voorwaardelijk gestraft wegens het overschrijden van de 'rode streep' bij het uitstallen van goederen. In 1941 kreeg hij meerdere berispingen en een dag schorsing voor ruimteoverschrijding. In 1942 werd een vergunningsaanvraag voor zijn zoon H. Baars negatief beoordeeld vanwege de handelwijze van J. Baars. In 1944 werd zijn bedrijf gesloten voor twee jaar wegens overtreding van maximumprijzenregels.

Lotgevallen

1939 voorwaardelijke straf Overschrijden van de 'rode streep' bij uitstallen van goederen op Albert Cuypstraat
1941 berisping/schorsing Meerdere malen berispt en geschorst voor overschrijding van toegestane kraamruimte en markttijden op Albert Cuypstraat
1942 negatief advies Vergunningsaanvraag voor zoon H. Baars negatief beoordeeld vanwege handelwijze van J. Baars
1944 bedrijfsdichting Tweejarige sluiting van bedrijf wegens overtreding van maximumprijzenregels

Relaties

H. Baars (zoon)

Handel

goederengroenten (context) Albert CuypstraatWaterlooplein
Albert Cuypstraatrode streepruimteoverschrijdingmaximumprijzenbedrijfsdichting
Gebaseerd op 14 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-276 | Pagina 328 | 1939

Officiële brief (doorslag/archiefkopie).

De brief is een formele kennisgeving van een voorwaardelijke straf aan een marktkoopman. De overtreding is specifiek: het overschrijden van de "roode streep" bij het uitstallen van goederen op de Albert Cuypmarkt. Dit duidt op een strikte handhaving van de marktverordening in die tijd. Opvallend is de handgeschreven correctie in de getypte tekst, waarbij het woord "diep" is doorgehaald en vervangen door "ver", wat de aard van de overtreding (het te ver naar voren staan) verduidelijkt. De strafmaat — één dag ontzegging van de markttoegang — is voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar.

Archief 745 | 745-276 | Pagina 329 | 1939

Document

Dit document is een officiële berisping en voorwaardelijke strafoplegging aan een marktkoopman, J. Baars, werkzaam op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De overtreding betreft het overschrijden van de zogenaamde "rode streep" met handelsgoederen op 22 juli 1939. Deze streep markeert de grens waarbinnen de koopwaar moet blijven om de doorgang voor het publiek en hulpdiensten vrij te houden. De straf is een voorwaardelijke ontzegging van het recht om één dag een standplaats in te nemen op de Amsterdamse markten, met een proeftijd van één jaar. Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("laakbare handeling", "na dato dezes"). Opvallend is de handgeschreven correctie in de tekst waarbij het getypte woord "diep" is doorgehaald en vervangen door "ver".

Archief 745 | 745-318 | Pagina 118 | 1940

Doorslag van een officiële waarschuwingsbrief / circulair.

Dit document is een formele berisping aan zes marktkooplieden die werkzaam waren op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de klacht is een overtreding van de markttijden: op woensdag 13 november 1940 waren zij na het officiële sluitingsuur nog aanwezig met hun goederen. De toon is kort, zakelijk en dwingend ("Ik maan U hierbij aan"). Het gebruik van een verzamellijst onderaan duidt op een efficiënte administratieve afhandeling van gelijktijdige overtredingen. De dossiernummers (bijv. 25/233/2) suggereren een systematische archivering van dergelijke disciplinaire maatregelen. Alle genoemde adressen bevinden zich in Amsterdam, voornamelijk in of nabij de wijk De Pijp waar de markt gesitueerd is.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 143 | 1941

Doorslag van een officiële waarschuwingsbrief/dienstmededeling.

Dit document is een formele, collectieve waarschuwing gericht aan vier marktkooplieden die op de Albert Cuypmarkt werkzaam waren. De overtreding was het innemen van te veel "plaatsruimte" op de marktdag van 19 augustus 1941. De toon van de brief is streng ("Ik waarschuw U hierbij ernstig"), wat duidt op een strikte handhaving van de marktreglementen door de Amsterdamse autoriteiten. De administratieve nummers voor de namen (bijv. "No.25/100/6 M.") verwijzen zeer waarschijnlijk naar de specifieke vergunningsnummers of dossiernummers van de betrokkenen in de administratie van de Marktdienst. De handgeschreven notities bovenin zijn routeringsinstructies of parafen voor het archief.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 144 | 1941

Getypte officiële waarschuwingsbrief (doorslag).

* **Inhoud:** Het document is een formele berisping aan het adres van vier marktkooplieden die op de Albert Cuypmarkt de regels met betrekking tot de toegestane kraamruimte hebben overtreden. De toon is streng en gezaghebbend ("ernstig waarschuwen"). * **Administratieve context:** Het betreft een circulair schrijven; één tekst die naar meerdere personen is gestuurd. De nummers in de linkermarge (bijv. No.25/100/6 M.) zijn waarschijnlijk dossier- of vergunningsnummers van de betreffende kooplieden. * **Locatie:** De geadresseerden woonden allen in de directe nabijheid van de Albert Cuypmarkt in de Amsterdamse wijk "De Pijp".

Archief 745 | 745-350 | Pagina 253 | 1941

Getypte doorslagen van officiële kennisgevingen (afschriften).

Het document bevat drie verschillende correspondenties van de Amsterdamse marktautoriteiten. De teksten zijn gestandaardiseerd en verwijzen expliciet naar **artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten**. Er worden twee typen overtredingen genoemd: 1. **Ruimteoverschrijding:** Vier kooplieden op de Albert Cuypmarkt worden gestraft omdat zij meer ruimte innamen dan vergund (straf: 1 dag schorsing). 2. **Vervuiling:** Eén koopman op de Lindengrachtmarkt wordt gestraft voor het vervuild achterlaten van zijn staanplaats (straf: 2 dagen schorsing). De afkorting "HG" rechtsboven bij de eerste twee brieven is waarschijnlijk een administratieve paraaf of een aanduiding van de betreffende afdeling binnen de gemeentelijke marktorganisatie. Opvallend is de efficiënte administratie: voor de Albert Cuypstraat-overtredingen op 23 oktober wordt de straf al op 24 en 25 oktober schriftelijk medegedeeld, met uitvoering op 28 oktober.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 254 | 1941

Doorslag van een officiële strafbeschikking/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief betreft een disciplinaire maatregel tegen drie marktkooplieden. De overtreding betreft het overschrijden van de toegestane kraamruimte op de Albert Cuypmarkt op 23 oktober 1941. * **Sanctie:** Als straf wordt de betrokkenen het recht ontzegd om op dinsdag 28 oktober 1941 op een Amsterdamse markt te staan. Dit is een direct ingrijpende maatregel voor het inkomen van de kooplieden. * **Administratieve details:** Het document is een verzamel-doorslag: één tekst die aan meerdere personen is verzonden, waarbij de specifieke dossiernummers (25/138/2 t/m 4) en adressen bovenaan zijn toegevoegd. De adressen (Albert Cuypstraat en Govert Flinckstraat) liggen in de directe nabijheid van de markt waar de overtreding plaatsvond.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 256 | 1941

Officieel bericht/strafbeschikking van de marktautoriteit.

Dit document betreft een disciplinaire maatregel tegen drie marktkooplieden in Amsterdam. * **Overtreding:** Op 23 oktober 1941 hebben de genoemde personen op de Albert Cuypmarkt meer ruimte ingenomen dan hun standplaatsvergunning toeliet. * **Sanctie:** Een schorsing van één dag. Op dinsdag 28 oktober 1941 mogen zij op geen enkele Amsterdamse markt hun handel drijven. * **Juridische grondslag:** De straf is gebaseerd op artikel 39, lid 1 van het destijds geldende 'Reglement op de Markten'. * **Administratieve details:** De documentnummers (25/138/2 t/m 4) suggereren dat dit een collectieve kennisgeving is die naar de verschillende betrokkenen is gestuurd. De adressen bevinden zich in de wijk 'De Pijp', direct grenzend aan de markt.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 337 | 1941

Officieel rapport van de gemeente Amsterdam.

Het document is een ambtelijk verslag van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de zaak is de illegale handel in groenten buiten de officiële kanalen om. De verdachte, Jan van Bennekom, werd op heterdaad betrapt bij het afleveren van twee zakken wortelen bij een winkelier in de Valeriusstraat. De controleur stelt vast dat Van Bennekom aanvankelijk loog over de herkomst van de wortelen. Na dreiging met arrestatie gaf hij de werkelijke bron prijs: een tuinder aan de Noorder Akerweg. Er is sprake van prijsopdrijving en het omzeilen van distributieregels: 1. **De inkoop:** De tuinder verkocht 85 bos wortelen voor 9 cent per bos, in de veronderstelling dat het "beestenvoer" was. 2. **De verkoop:** Van Bennekom verkocht deze door aan de winkelier voor 11 à 12 cent per bos voor menselijke consumptie. De controleur heeft de partij in beslag genomen en de zaak overgedragen aan de Crisis Controle Dienst (C.C.C.D.). De spelling in het document (gebruik van 'y' in plaats van 'ij') is kenmerkend voor de schrijfmachines en de ambtelijke spelling van die tijd.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 68 | 1942

Handgeschreven administratieve notitie op een klein strookje papier.

* **Persoon/Locatie:** Het document betreft J. Baars, woonachtig of gevestigd aan de Albert Cuypstraat 182-hoog (II) in Amsterdam. * **Instantie:** De maatregel is uitgevoerd of gerapporteerd door de "hulp Rijksrecherche". Dit was een opsporingsinstantie die tijdens de bezetting nauw samenwerkte met de Duitse autoriteiten, vaak op het gebied van economische delicten. * **Maatregel:** De betreffende persoon is "gestraft met sluiting [van de] zaak". Dit wijst erop dat er onder het woonadres (of op dat adres zelf) een nering werd gedreven. * **Periode:** De sluiting duurde exact drie maanden: van 16 maart 1942 tot en met 15 juni 1942. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift in inkt, kenmerkend voor ambtelijke notities uit die periode.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 69 | 1942

Ambtsbericht / Rapport

Dit rapport betreft een negatief advies voor de aanvraag van een marktvergunning (erkenning als kleinhandelaar) door een zekere H. Baars. De reden voor dit negatieve advies is gelegen in de handelwijze van zijn vader, de koopman J. Baars. Vader J. Baars was door de Inspecteur voor de Prijzen gestraft met een winkel- of marktkraamsluiting van drie maanden (van 26 maart tot 26 juni 1942). De overtreding betrof het overschrijden van de vastgestelde maximumprijzen. De controleur vreest dat als de zoon, H. Baars (die voorheen bij zijn vader in dienst was), nu een eigen vergunning krijgt, hij feitelijk de handel van zijn gestrafte vader op de Albert Cuypmarkt zou voortzetten. Dit zou de opgelegde straf van de vader omzeilen. Daarom adviseert de controleur om de aanvraag van de zoon aan te houden tot de strafperiode van de vader is verstreken.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 70 | 1942

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

Dit document betreft een negatief of opschortend advies met betrekking tot de erkenning van een nieuwe handelaar in de groente- en fruitsector. De aanvrager, de 25-jarige H. Baars uit Amsterdam, wil toegelaten worden tot de "Groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen) van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. De reden voor het negatieve advies is gelegen in de familieomstandigheden en de zakelijke voorgeschiedenis. De vader van de aanvrager, J. Baars, bij wie de aanvrager tot voor kort werkte, is gestraft door de Inspecteur voor de Prijsbeheersching. Zijn zaak is tijdelijk gesloten (tot 26 juni 1942) vanwege overtredingen. De directeur die deze brief schrijft, suggereert dat het verlenen van een erkenning aan de zoon op dit moment ongewenst is, waarschijnlijk om te voorkomen dat de zoon de handel voortzet terwijl de vader officieel gesloten is (een veelvoorkomende manier om sancties te ontduiken).

Archief 745 | 745-421 | Pagina 174 | 1944

Dagboeknotitie of dagrapportage van een inspecteur (vermoedelijk van de Dienst Prijsbeheersing of de Economische Controledienst).

* **Routine onder oorlogstijd:** Het document geeft een zakelijk en bijna laconiek beeld van het dagelijks werk tijdens de Hongerwinter. Ondanks de extreme omstandigheden in december 1944 gaat de administratieve controle op de markt en in winkels gewoon door. * **Luchtalarm:** De melding "4x luchtalarm" op één middag (6 december) illustreert de constante dreiging en verstoring van het openbare leven door geallieerde overvluchten of dreigingen. * **Prijsbeheersing:** Er wordt expliciet verwezen naar "Prijsbeheersing". Dit was een overheidsorgaan dat toezag op de maximumprijzen om woekerhandel en zwarte markt tegen te gaan, wat cruciaal was in een tijd van extreme schaarste. * **Locaties:** De genoemde straten (Mesdagstraat, Jekerstraat, Reggestraat) liggen alle in Amsterdam-Zuid. De Albert Cuypmarkt was (en is) het centrale punt van de wijk De Pijp. De inspecteur noteert bij de gecontroleerde winkels "accoord", wat betekent dat de prijzen of de voorraad op dat moment voldeden aan de voorschriften.

Archief 745 | 745-433 | Pagina 408 | 1944

Getypte brief (doorslag).

In deze zakelijke correspondentie wordt de heer J. Baars op de hoogte gesteld van een zware sanctie. Wegens het overtreden van de regels omtrent maximumprijzen (prijsopdrijving) is zijn bedrijf een sluiting opgelegd van twee jaar, ingaande op 5 juni 1944. De brief specificeert dat de bewuste ondernemer gedurende deze periode tevens de toegang tot de Centrale Markt wordt ontzegd, gebaseerd op het vigerende marktreglement. De straf is opgelegd naar aanleiding van een rapportage door de Inspecteur voor de Prijsbeheersing. De twee genoemde adressen in de Amsterdamse wijk 'De Pijp' suggereren dat Baars daar zowel woonde als mogelijk zijn nering dreef.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-358 | Pagina 173 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-312 | Pagina 52 | 1940

# TRANSCRIPTIE C. J. Tounis. Lindengracht 211 II J. van Velzen Weesperstraat 125 II M. v. Wijk Bellamystr. 22 III J. S. v. d. Zwaan Burg. Tellegenstr. 70 h

Relevantie: 82% met hun bijbehorende adressen en huisnummers in amsterdam, inclusief etage-aanduidingen.
Archief 745 | 745-307 | Pagina 177 | 1940

# TRANSCRIPTIE J.J. Koentjes. Bloemstraat 62 alhier. R A P P O R T -----------------

Relevantie: 82% ** j.j. koentjes (bloemstraat 62), t. knegje (borgestraat 6).
Archief 745 | 745-378 | Pagina 282 | 1942

# TRANSCRIPTIE *Joh. van Beers* (handtekening/naam) Hiermede heb ik de eer U te ber. —

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-339 | Pagina 239 | 1940

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven, rechtsboven:) Lee. Mr. de Raes. (Handgeschreven, midden:) extra DV. 90/25/3 M. 29 April 1940. den Heer J.J. Brandenburgh, Bentinckstreat 40 hs., Amsterdam- W. Wijk 19a. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 20 April jl. op de markt Mosplein heeft laten vervangen zonder daarvoor mijn toestemming te hebben gekregen. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na t...

Relevantie: 82% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen, amsterdam).