Getypte brief (afschrift). 14 augustus 1939. BLAAUWHOEDENVEEM-VRIESSEVEEM (ook wel "Blaufries" genoemd). No.48/17/1 M.1939. Afschrift.
No. 434 H. 1939.

BLAAUWHOEDENVEEM-VRIESSEVEEM

Den Edelachtbaren Heer
G.Baas Kzn.,
waarnemend Wethouder voor de
Handelsinrichtingen.
AMSTERDAM. Amsterdam-C., 14 Augustus 1939.

Edelachtbare Heer,

              Onder referte aan de bespreking, die onze Heer Veenhoff he-

denmorgen met U mocht hebben, stellen wij er prijs op, U hiermede een résumé
te geven van de feiten, zooals wij U die ook mondeling hebben medegedeeld, t.w.

De N.V.Blaauwhoedenveem-Vriesseveem te Rotterdam bezit aldaar sedert 1911 groo-
te graansilo's, bekend onder de naam "St.Job". Deze zijn voorzien van graan-
elevatoren, waarmede het graan uit de schepen in de silo's wordt gepompt.
Herhaaldelijk komt het voor, dat slechts een gedeelte van de lading voor op-
slag in de silo's is bestemd, terwijl tegelijkertijd het andere deel van de
lading in lichters moet worden overgeladen. Daarop was Blaufries nog niet inge-
richt en moest zij gebruik maken van ~~xxx-xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx~~ de drijvende
elevatoren van de Graan Elevator Mij. Deze heeft weliswaar nimmer geweigerd
een of meer van haar 28 elevatoren ter beschikking te stellen, maar dit ge-
schiedde tegen een prijs, die aan Blaufries hoegenaamd geen marge liet.

Om nu het eigen werk ook met eigen materiaal goed te kunnen uitvoeren, is
Blaufries ertoe overgegaan, om zelf drijvende elevatoren aan te schaffen.
Daarbij is zij zoo fortuinlijk geweest om de hand te kunnen leggen op een
geheel nieuwe wijze van graan overpompen. Deze nieuwe methode heeft het
voordeel, dat zij gelegenheid zal geven, om ook grondnoten en soyaboonen
machinaal te lossen. Tot nu toe moest dit met de hand geschieden, daar deze
zaden in pneumatische inrichtingen stuk slaan. De elevatoren van de G.E.M.
waarvan de jongste tien jaar oud is, zijn alle pneumatisch. Verder is het
met de drijvende elevatoren als met de schepen. De steenkoolstokers zijn
ouderwetsch geworden. De nieuwe drijvende elevatoren, die Blaufries in be-
drijf gaat stellen, zijn diesel-electrisch, werken dus zuiniger en geven aan
de te lossen schepen geen overlast van vuile rook. Bovendien zal de capaci-
teit grooter zijn dan waarover men thans op eenige drijvende elevator in de
Rotterdamsche haven beschikt. Zoo zullen dus naar alle waarschijnlijkheid
deze nieuwe elevatoren een zeer welkomen aanwinst zijn voor de Rotterdamsche
haven.

Dat dit niet welkom is aan den monopolist, die voor de overlading van granen
gedurende 25 jaar den scepter heeft gezwaaid in de Rotterdamsche haven, is
duidelijk.

De G.E.M. heeft, toen haar de plannen van Blaufries bekend werden, gemeend
den weg te moeten inslaan van intimidatie. Zij is daarin zelfs zoo ver gegaan,
dat een harer directeuren, de Heer C. Gips, zich heeft laten aandienen bij
de directie van Blaufries te Amsterdam en haar onmiddellijk is gaan vertellen,
dat de G.E.M. niet Blaufries te Rotterdam, maar Blaufries te Amsterdam zou
"aanpakken" en wel door het oprichten van een nieuw koel- en vrieshuis te
Amsterdam. Dat zij daarmede in Amsterdam iets nieuws, iets beters of ook maar
in de verte iets "noodigs" zou brengen, wordt in vakkringen nauwelijks met
een schouderophalen beantwoord. Op dat gebied is er immers nog een teveel
aan prima koel- en vriesruimte te Amsterdam, zoowel in de stad als aan diep
water in de haven. Blaufries te Amsterdam beschikt over ca. 32000 m3 koel- en
vriesruimte, die hoogstens enkele maanden van het jaar moeizaam emplooi vin_
den. Bovendien kan Blaufries op zeer korten termijn nog met 3800 m3 uit-
breiden, evenwel is daar niet de minste aanleiding toe.

Door het feit, dat een nieuw te stichten koel- en vrieshuis te Amsterdam dus
niet alleen hoegenaamd niet in een behoefte voorziet en de verwachting gewet- In deze brief doet de directie van Blaauwhoedenveem-Vriesseveem ("Blaufries") verslag van een zakelijk conflict met de Graan Elevator Maatschappij (G.E.M.) in Rotterdam. Blaufries heeft besloten eigen drijvende graanelevatoren aan te schaffen om onafhankelijk te worden van de G.E.M., die een monopolistisch prijsbeleid voerde.

De nieuwe technologie die Blaufries introduceert (diesel-elektrisch in plaats van stoom en pneumatiek) is superieur omdat deze zuiniger is, geen rookoverlast veroorzaakt en kwetsbare zaden zoals sojabonen kan verwerken zonder ze te beschadigen. Als reactie hierop zou de G.E.M. gedreigd hebben de markt in Amsterdam te verstoren door daar een overbodig koel- en vrieshuis te bouwen om Blaufries direct te beconcurreren. De brief is bedoeld om de Amsterdamse wethouder te informeren over deze "intimidatie". De brief dateert van augustus 1939, vlak voor de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog. Het schetst een beeld van de felle concurrentiestrijd en technologische innovatie in de Nederlandse havens (Rotterdam en Amsterdam). De G.E.M. had decennialang een monopolie op het lossen van graan in Rotterdam. Blaauwhoedenveem en Vriesseveem waren twee van de oudste veembedrijven van Nederland, die later zouden fuseren tot Pakhoed (nu onderdeel van Vopak). Het "St. Job" complex in Rotterdam is tegenwoordig een bekend monumentaal pand. De brief toont aan hoe commerciële belangen in de havensteden nauw verweven waren met de lokale politiek.