Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 7 september 1939. J. L. Welsenbagh, wonende aan de Van Oldenbarneveldtstraat 72, Amsterdam West. [Stempel/kenmerk:] № 53/68/ M. 1939 8/9
[Rechtsboven, handgeschreven:] mitrBourse
Amsterdam 7/9 — 39
Directeur
Daar ik in 1938 invalide ben verklaard en ongeveer
een 40 jaar aan de aardappel markt gewerkt
heeft, en de laatste 18 jaar bij den heer bosboom
en daar ik werkelijk wel eens behoefte heb
om op de markt te komen dat ik met deze
en geene nog wel eens wil praten, zoo zag
ik graag dat ik van uw een toegans kaart kreeg
bij voorbeeld een personeels Kaart ik zoo hem
ook willen betalen maar het liefst heb ik hem
gratis het is heele maal niet voor zaken of, [doorgehaald: tat]
nog anders, maar het is hoof zakelijk als ik nog
eens de Markt op Wil, dan kan ik [doorgehaald: kan] mij nog eens
[doorgehaald: mijn] verzetten.
Hoopende op een goed
antwoord zoo teken ik Hoogachtend
J L Welsenbagh I
v Oldebarneveldstr 72
Amsterdam West * Inhoud: De schrijver, J.L. Welsenbagh, verzoekt om een toegangskaart (mogelijk een personeelspas) voor de aardappelmarkt. Hij is na 40 jaar werken in de aardappelhandel (waarvan de laatste 18 jaar bij een zekere heer Bosboom) in 1938 invalide verklaard. Hij mist het sociale contact met oud-collega's en bekenden op de markt.
* Toon: De brief is nederig maar dringend. De afzender benadrukt dat het hem niet om handel te doen is, maar om ontspanning ("mij nog eens verzetten"). Hij biedt aan voor de kaart te betalen, maar geeft eerlijk toe dat hij hem liever gratis ontvangt, wat duidt op een beperkt budget als gevolg van zijn invaliditeit.
* Taalgebruik: Het document bevat diverse spelfouten en archaïsche zinsconstructies die typerend zijn voor iemand met een praktische achtergrond in die periode (bijv. "toegans kaart", "hoof zakelijk", "gewerkt heeft" in plaats van "gewerkt heb"). * Historische periode: De brief is gedateerd op 7 september 1939, slechts enkele dagen na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal en niet bezet was, heerste er grote onzekerheid. In dit licht is het opvallend dat een burger zich bezighoudt met zulke persoonlijke, alledaagse sociale behoeften.
* Sociaal-economisch: De brief geeft een inkijkje in de sociale structuur van de Amsterdamse markthandel. De markt was niet alleen een plek van economische activiteit, maar ook een essentieel sociaal netwerk voor de arbeiders. De "invaliditeitsverklaring" uit 1938 suggereert dat de schrijver mogelijk gebruikmaakte van de vroege sociale zekerheidswetten (zoals de Invaliditeitswet van 1913), maar dat dit gepaard ging met een verlies van toegang tot zijn vertrouwde werkomgeving.
* Locatie: De Van Oldenbarneveldtstraat ligt in de Frederik Hendrikbuurt (Amsterdam West), een buurt die destijds veel arbeiders huisvestte die werkzaam waren in de nabijgelegen markten en industrieën. J.L. Welsenbagh L. Welsenbagh