Handgeschreven brief 9 oktober 1939 S. de Hond (Rapenburgerstraat, Amsterdam) Nº 53/76/1 M. 1939 11/10
A'dam 9 October '39 m.i. Mr. Broun?

Aan den Wel Ed: Heer Directeur van Het Marktwezen

Wel Ed Heer

Langs dezen weg vraag ik u beleefd om een
compagnons kaart voor den Heer B. Groenteman Weesperstraat
B. Groenteman is mobilisatie slachtoffer voorheen werkzaam
bij zijn vader in de zaak Groenteman en Bolle
daar deze zaak gesloten moest worden wegens geen
aanvoer van Bananen en hij mijn zwager is
zoodoende help ik hem er doorheen. hopend dat
u mij deze kaart niet zal weigeren
teeken ik
S. de Hond
Rapenburgerstr ?
Alhier * Onderwerp: Een verzoek om een 'compagnonskaart' voor B. Groenteman.
* Kern van het betoog: De afzender, S. de Hond, wil zijn zwager helpen aan werk. Deze zwager, B. Groenteman, werkte voorheen in de zaak van zijn vader (Groenteman en Bolle), maar die zaak is moeten sluiten. De Hond noemt hem een "mobilisatieslachtoffer".
* Bijzonderheid: De reden voor de sluiting van de zaak van de vader is specifiek: het gebrek aan aanvoer van bananen. Dit duidt op de directe economische gevolgen van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en de mobilisatie in september 1939, waardoor de overzeese handel direct werd verstoord.
* Taalgebruik: Formeel en beleefd ("Wel Ed Heer", "vraag ik u beleefd"), kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit die tijd. Deze brief is geschreven kort na de Duitse inval in Polen en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de mobilisatie in volle gang. De internationale handel in 'koloniale waren' zoals bananen viel nagenoeg stil door de maritieme blokkades en de oorlogsdreiging op zee.

De genoemde locaties (Rapenburgerstraat en Weesperstraat) bevinden zich in de Joodse buurt van Amsterdam. De namen 'De Hond' en 'Groenteman' zijn veelvoorkomende namen binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam in die periode. De firma 'Groenteman en Bolle' was inderdaad een bekende vruchthandel in Amsterdam. Het document illustreert hoe kleine zelfstandigen en familiebedrijven direct werden getroffen door de oorlogsomstandigheden en probeerden via officiële wegen (het Marktwezen) hun inkomen veilig te stellen.