Archief 745
Inventaris 745-294
Pagina 90
Dossier 4
Jaar 1939
Stadsarchief

Archiefdocument

Dinsdag 5 December 1939. Dossier: 191

Origineel

Dinsdag 5 December 1939. (Geselecteerde hoofdartikelen en secties)

Buitengewoon dienstplichtigen der jongste lichtingen zullen worden opgeroepen
In de Memorie van Antwoord inzake de Defensiebegrooting voor het komende jaar doet de minister mededeeling over de dienstplicht, die de vervulling van de dienstplicht, die wij hieronder puntsgewijze samenvatten:
1. Het ligt in het voornemen, eerlang een aantal buitengewone dienstplichtigen behoorende tot de jongste lichtingen, in werkelijken dienst te roepen.
2. De regeering acht het gewenscht, de oudste lichtingen zoo spoedig mogelijk door jonge mannen te doen aflossen. [...]

De verscherpte blokkade heden ingegaan
LONDEN, 4 Dec. — De schepen van de Britsche en Fransche marine hebben precies te middernacht draadloos de mededeeling ontvangen, dat de verscherpte blokkade tegen de nationaal-socialistische willekeur en meedoogenlooze mijnenoorlog is ingegaan. Van dit oogenblik af zullen alle schepen worden aangehouden en zullen alle Duitsche goederen of van Duitsche oorsprong in beslag worden genomen.

De Sovjet Unie niet in Staat van Oorlog met Finland, aldus Molotof
MOSKOU, 5 Dec. — Volgens een mededeeling van radio Moskou heeft Molotof in een telegrafisch antwoord aan Avenol, de secretaris van den Volkenbond medegedeeld, dat de Sovjet-regeering niet kan deelnemen aan de vergadering van den Volkenbondsraad en de assemblee. Er is aldus Molotof geen enkele reden den raad bijeen te roepen. De Sovjet Unie verkeert niet in oorlog met Finland en bedreigt het Finsche volk niet. Een beroep op artikel 11 van het Volkenbondsvest is niet op zijn plaats.

Thee wordt twee cent per ons duurder
AMSTERDAM, dec. — In verband o.a. met de hoogere molest-premie heeft de regeering toestemming gegeven dat de detailprijzen van thee verhoogd worden met 2 cent per ons.

Groote schade door mijnontploffing op Texel
Diep gat in den zeedijk geslagen
OUDE SCHILD, 4 Dec. — Omstreeks half zeven is vanavond een mijn, welke hier was aangespoeld, tot ontploffing gekomen, waardoor groote schade aan de dijk en aan de huizen werd aangericht. De mijn maakte deel uit van een drietal, dat hier was aangespoeld, doch eerst bij eb gedemonteerd zou kunnen worden. [...] De luchtdruk was zoo groot, dat de ruiten van huizen gerukt, deuren spleten in tweeën en stukken van de daken stortten omlaag.

--- * Toon: De krant hanteert een nuchtere, feitelijke journalistieke stijl, typerend voor de Nederlandse interbellum-pers. Er is een duidelijke scheiding tussen zakelijk wereldnieuws en lokale gebeurtenissen.
* Onderwerpen: De voorpagina wordt gedomineerd door de dreiging van de Tweede Wereldoorlog. Belangrijke thema's zijn de mobilisatie van Nederlandse soldaten, de economische gevolgen van de oorlog (stijgende prijzen), en de maritieme dreiging (zeemijnen op Texel).
* Geopolitiek: De krant bericht uitvoerig over de Sovjet-Russische inval in Finland (de Winteroorlog) en de diplomatieke reacties daarop. De uitspraken van Molotov worden direct geciteerd, wat duidt op een snelle informatievoorziening via de radio.
* Taalgebruik: Gebruik van de oude spelling (bijv. "hooge", "Duitsche", "oogenblik", "tusschen") en specifieke militaire terminologie ("Memorie van Antwoord", "lichtingen", "molest-premie").

--- Dit document is gedateerd op 5 december 1939, precies drie maanden na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal is, ademt de krant de sfeer van een land in staat van paraatheid.

  1. De Winteroorlog: Finland was op 30 november 1939 aangevallen door de Sovjet-Unie. Het artikel over Molotov weerspiegelt de officiële Sovjet-propaganda die ontkende dat er sprake was van oorlog.
  2. Neutraliteit en Dreiging: De mijnontploffing op Texel is een tastbaar bewijs dat de oorlog de Nederlandse kust al heeft bereikt, ondanks de neutraliteit. Zeemijnen vormden een groot gevaar voor de scheepvaart in de Noordzee.
  3. Dagelijks leven: De verhoging van de theeprijs en de voortdurende mobilisatie laten zien hoe de internationale spanningen direct ingrepen in het leven van de burgers in het "Noorderkwartier" (Noord-Holland).
  4. Regionaal karakter: Ondanks de grote wereldgebeurtenissen blijft er ruimte voor lokaal nieuws, zoals het hoge water bij Geldermalsen en advertenties voor "Mijnhardtjes". H. Keizer J. Keizer

Samenvatting

  • Toon: De krant hanteert een nuchtere, feitelijke journalistieke stijl, typerend voor de Nederlandse interbellum-pers. Er is een duidelijke scheiding tussen zakelijk wereldnieuws en lokale gebeurtenissen.
  • Onderwerpen: De voorpagina wordt gedomineerd door de dreiging van de Tweede Wereldoorlog. Belangrijke thema's zijn de mobilisatie van Nederlandse soldaten, de economische gevolgen van de oorlog (stijgende prijzen), en de maritieme dreiging (zeemijnen op Texel).
  • Geopolitiek: De krant bericht uitvoerig over de Sovjet-Russische inval in Finland (de Winteroorlog) en de diplomatieke reacties daarop. De uitspraken van Molotov worden direct geciteerd, wat duidt op een snelle informatievoorziening via de radio.
  • Taalgebruik: Gebruik van de oude spelling (bijv. "hooge", "Duitsche", "oogenblik", "tusschen") en specifieke militaire terminologie ("Memorie van Antwoord", "lichtingen", "molest-premie").

Historische Context

Dit document is gedateerd op 5 december 1939, precies drie maanden na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal is, ademt de krant de sfeer van een land in staat van paraatheid.

  1. De Winteroorlog: Finland was op 30 november 1939 aangevallen door de Sovjet-Unie. Het artikel over Molotov weerspiegelt de officiële Sovjet-propaganda die ontkende dat er sprake was van oorlog.
  2. Neutraliteit en Dreiging: De mijnontploffing op Texel is een tastbaar bewijs dat de oorlog de Nederlandse kust al heeft bereikt, ondanks de neutraliteit. Zeemijnen vormden een groot gevaar voor de scheepvaart in de Noordzee.
  3. Dagelijks leven: De verhoging van de theeprijs en de voortdurende mobilisatie laten zien hoe de internationale spanningen direct ingrepen in het leven van de burgers in het "Noorderkwartier" (Noord-Holland).
  4. Regionaal karakter: Ondanks de grote wereldgebeurtenissen blijft er ruimte voor lokaal nieuws, zoals het hoge water bij Geldermalsen en advertenties voor "Mijnhardtjes".

Genoemde Personen 2

Locaties

Uitgegeven te Noordscharwoude (Bureau: Noordscharwoude).

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Thee Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 39

A.C. de Graaf - 187 45
A.P. Tabak - 59 70
B. Groenewold - 0 96
B. Moffie - 117 85
Barend Polak - 0 02
Brusse Sippel - 1 68
C.H. Heerding - 54 68
C. Kooy - 0 20
C. Ouhof - 161 94
C. Tabak - 0 38
P. Albers - 4 20
F. Lindeman - 3 15
G. Bakker - 23 97
G. v.d. Brink - 2662 13
G Tershuis - 12 81
G. van Dijk - 5 88
G. Ruhi - 0 69
H. Kuipers - 3 82
J.B. Hakker - 1 58
J.D. Elings - 27 67
J. Posener 80 41
J. Stodel - 0 39
J. Telman - 0 35
A. Geboorte f [19,40]
Alle 39 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 4