G. Bakker

Getypte financiële staat (Debiteuren Saldi Staat).

* **Administratieve structuur:** Het betreft een klassieke debiteurenlijst waarbij per klant de debetstand (schuld), creditstand (betalingen/tegoed) en het uiteindelijke saldo worden weergegeven. * **Correcties:** Er zijn handmatige wijzigingen aangebracht. Bij de posten "A.J. de Graaf" en "P. van Hoeckel & Zn" is de aanduiding "NV" (Naamloze Vennootschap) doorgehaald, wat mogelijk wijst op een wijziging in de rechtsvorm of een eerdere typefout. * **Aandachtspunten:** Aan de rechterzijde van de saldikolom staan bij bepaalde regels horizontale potloodstreepjes (bijv. bij N.V. Jac.v.d. Berg, N.V.P.J.v.d. Brink en B. Moffie). Dit zijn vaak de posten met de hoogste openstaande saldi, wat suggereert dat deze extra gecontroleerd moesten worden. * **Typografische bijzonderheden:** Bij "Fa. Gebrs. S. Hagenaar" ontbreekt in de creditkolom een decimaalteken (er staat 292963 in plaats van 292.63), maar het saldo van 7.25 bevestigt de rekenkundige waarde. Bij "Fa C.H. Heerding" is een komma gebruikt in plaats van een punt (278,53).

Boekhoudkundig overzicht / Lijst van debiteuren.

* **Financiële status:** Het document is een saldilijst van een bedrijf. De grootste debiteur is G. J. v.d. Brink met een saldo van ruim 2662 gulden. Het totaalbedrag dat aan het einde van de pagina wordt overgedragen ("Transp" voor Transport) is 4018,29 gulden. * **Opvallende details:** Bij J. Posener is het creditbedrag doorgestreept, hoewel het saldo nog steeds is genoteerd. Bij C. Kooy overstijgt het credit het debet (een negatief saldo van 0,20), maar dit staat wel in de saldokolom genoteerd. * **Namen:** Er staan zowel individuen als firma’s ("Fa.") op de lijst. Veel namen (zoals Aysteribbe, Mok, Hakker, Moffie en Polak) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam en omstreken in die tijd.

Getypte opgave van salarissen met handgeschreven aantekeningen en parafen.

* **Administratieve context:** Dit document is een officiële betaallijst voor de afdeling Marktwezen van een gemeente. Het verwijst naar een circulaire van de Wethouder voor Pensioenen, wat aangeeft dat het hier gaat om personeel met een bijzondere status ('wachtgelders'). Dit zijn personen die (tijdelijk) buiten actieve dienst zijn gesteld maar wel recht behouden op een deel van hun salaris of ingezet worden voor vervangende werkzaamheden. * **Inhoud:** De lijst specificeert de bedragen voor oktober 1939. Opvallend is dat er naast het basissalaris ook vergoedingen worden uitgekeerd voor overwerk uit de voorgaande maand (september) en kindertoeslag. De handgeschreven toevoeging bij I.F. Fleurbaay toont een correctie of late toevoeging voor overwerk in oktober zelf. * **Personeel:** De genoemde functies (controleur, marktopzichter, schrijver) duiden op administratief en toezichthoudend personeel in de markthallen of op marktterreinen. * **Financiële details:** De bedragen zijn nauwkeurig tot op de cent gespecificeerd in guldens. Een maandsalaris van f 135,41 was voor die tijd een modaal inkomen voor een lagere ambtenaar.

Getypte ambtelijke nota op papier, voorzien van handgeschreven kanttekeningen, handtekeningen en een archiefstempel.

Dit document is een ambtelijk verslag over een geconstateerde onregelmatigheid in het kaartenregister van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de zaak is een discrepantie tussen de officiële registratie en de praktijk op de marktvloer: 1. **De aanleiding:** Mejuffrouw Tabak (werkzaam bij de firma J. Klein in de Markthallen) vraagt om het adres van N.A. de Haas om een schuld te innen. 2. **De bevinding:** Volgens de administratie is De Haas geregistreerd als personeelslid van de koper J.B. Bos. Echter, volgens Mej. Tabak koopt De Haas altijd op eigen naam. 3. **De conclusie:** De ambtenaar vermoedt dat De Haas onterecht in het bezit is van een "koopers-personeelkaart", wat hem waarschijnlijk bepaalde handelsvoordelen gaf waar hij strikt genomen geen recht op had. 4. **Vervolg:** De bedrijfschef heeft de nota geparafeerd en de opdracht gegeven aan "Hr. Veldhuis" om een "nader onderzoek" in te stellen op 23 november.

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.

Het document is een verslag van een opsporingsambtenaar (de marktopzichter) over de handelswijze van E. Romar. De kern van de overtreding is "beunhazerij" of illegale handel op het terrein van de Centrale Markt (C.M.). * **De klacht:** Romar heeft geen vaste standplaats of pakhuis op de markt, maar gebruikt zijn auto als mobiele winkel/opslagplaats om direct aan kleinhandelaren te verkopen. * **Het bewijs:** De opzichter observeert hoe Romar aardbeien en bloemkool verkoopt vanuit zijn "luxe wagen". Romar probeert dit te verhullen door te claimen dat hij de goederen slechts als gunst heeft meegebracht voor anderen, maar getuigenverklaringen (o.a. van Oudhof en Bakker) spreken dit tegen. * **De sanctie:** De handgeschreven notitie bovenin vermeldt een "schriftelijke waarschuwing". Indien hij doorgaat met deze illegale handel, zal hem de toegang tot de markt ontzegd worden.

Document

Deze brief is een administratieve kennisgeving van de Nederlandsche Visscherijcentrale betreffende de Crisis-Steunbeschikking 1936. De centrale verzoekt de directeur van de Amsterdamse visafslag om een lijst (No. 402) bij te werken. De kern van de wijziging betreft het vaartuig met registratie **HD.22** (Den Helder). De tenaamstelling wordt gewijzigd: de vermelding van "G. Bakker" moet worden afgevoerd en "Kl.F. Bakker" moet worden bijgeschreven, met terugwerkende kracht vanaf 10 november 1939. Het document bevat diverse archivistische sporen van verwerking: * Een groot blauw stempel met jaar en volgnummer duidt op de registratie in het inkomende postregister van de visafslag. * Diverse handgeschreven parafen en de datum "27/11-'39" tonen de datum van behandeling. * De vinkjes bij de namen en de grote diagonale streep door de tekst zijn typische administratieve tekens die aangeven dat de gevraagde actie (het bijwerken van de lijst) is uitgevoerd.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier met verticale kolomscheidingen.

* **Inhoud:** Het betreft een namenlijst van 19 personen, elk voorzien van een geboortedatum en een markering in de derde kolom (meestal een enkele schrap '/', bij één persoon drie schrappen '///'). * **Handschrift:** Een verzorgd, vlot lopend Nederlands currens-schrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Betekenis van de notitie:** De afkorting "verg." staat in deze context hoogstwaarschijnlijk voor "vergunning". De term "aangetroffen" suggereert een ambtelijke of politionele constatering. * **Interpretatie:** Gezien de namen en de datering (vlak voor de Tweede Wereldoorlog) zou dit een lijst kunnen zijn van personen die gecontroleerd zijn op het bezit van een bepaalde vergunning (bijv. een verblijfsvergunning, werkvergunning of een vergunning voor straathandel). De personen op de lijst varieerden in 1939 in leeftijd van ca. 16 tot 62 jaar.

Handgeschreven ambtelijke of politionele notitie op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het document is een registratie van personen die op een specifieke locatie ("aldaar") speldjes verkochten. Dit was een veelvoorkomende bezigheid voor liefdadigheidsinstellingen, maar ook voor politieke organisaties zoals de Winterhulp Nederland (WHN) tijdens de bezetting. * **Personen:** Er worden zes namen genoemd: Mevrouw Vogel-Beekvelt, G. Bakker, G.J. Akkerman, P. Vogel, Huizinga en H.J. Boogaard. De nummers vóór de namen (bijv. 21 - 279) verwijzen waarschijnlijk naar het aantal verkochte speldjes en de bijbehorende opbrengst in guldens (bijv. 2,79 gulden). * **Overtreding:** Bij H.J. Boogaard staat expliciet "(zonder verg)" vermeld, wat staat voor "zonder vergunning". Dit suggereert dat de controleurs specifiek zochten naar ongeautoriseerde verkoop. Van Boogaard is ook de geboortedatum genoteerd (10 november 1908), waarschijnlijk voor verdere identificatie of verbalisering. * **Controleurs:** Het document is ondertekend/afgetekend door twee personen: "v. Engelen" en "Vroming". Dit zijn vermoedelijk politieagenten of inspecteurs van een toezichthoudende instantie.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een debiteurenlijst van een koelhuis, gedateerd op 31 januari 1940. Het geeft een overzicht van openstaande saldi van zowel individuen als bedrijven. Het koelhuis faciliteerde waarschijnlijk de opslag van bederfelijke waren zoals vlees of fruit (gezien de vermelding van de "Wyksche fruitmy."). De bedragen variëren sterk, van enkele centen (F.J. Beugel, f. 0.05) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd (Wyksche fruitmy., f. 1412.82). De lijst is deels alfabetisch geordend. Onderaan de eerste kolom staat een subtotal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom wordt voortgezet ("Transport") om tot een eindtotaal van 5669,93 gulden te komen.

Getypte lijst van debiteuren (openstaande rekeningen) met bedragen in guldens (f.).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande saldi van een koelhuis. Opvallend is de datum: 30 april 1940, slechts tien dagen voor de Duitse inval in Nederland. De lijst bevat namen van individuen en bedrijven (zoals fruitdistributeurs) die gebruikmaakten van koude opslag. Enkele opmerkelijke punten: * **Hoge posten:** De grootste debiteuren zijn H.J.v. Nieuwkerk (f. 1073.36) en P. Versluis (f. 1187.01). Deze bedragen zijn met een rode streep gemarkeerd, wat kan duiden op een controle of een bijzonder risico. * **Creditposten (CR):** B. Polak en H.G. Ruhé hebben een negatief saldo (tegoed), wat in de boekhouding met rood is omkaderd. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel Joodse familienamen (bijv. Agsteribbe, Blik, Hakker, Mok, Moffie, Ossedrijver, Presser). Dit suggereert dat het koelhuis een belangrijke rol speelde in de (vaak Joodse) handel in groenten, fruit of vleeswaren, vermoedelijk in de regio Amsterdam.

Administratieve opgave van salarissen/vergoedingen.

Dit document is een interne administratieve lijst van een gemeentelijke instelling (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie en structuur). Het betreft een overzicht van de salarissen en toeslagen voor vier specifieke personeelsleden die op dat moment de status van 'wachtgelder' hadden bij het 'Marktwezen'. **Sleutelgegevens:** * **Personeel:** Er worden vier personen genoemd met hun functie: G. Bakker (controleur-marktopzichter), S. Dijkema (controleur), I.F. Fleurbaay (schrijver) en P. Plakké (controleur). * **Financieel:** De bedragen zijn in guldens (f). Naast het bruto-salaris wordt er bij twee personen 'Kindertoeslag' vermeld. Eén persoon (Fleurbaay) ontvangt een extra vergoeding van 9 gulden voor overwerk in februari. * **Status:** De term 'wachtgelder' duidt op ambtenaren die buiten actieve dienst waren gesteld (bijvoorbeeld door reorganisatie), maar nog wel een deel van hun loon doorbetaald kregen.

Handgeschreven brief (correspondentie)

In deze korte, zakelijke brief reageert vishandelaar G. Bakker op eerdere correspondentie van een officiële instantie (mogelijk een Rijksbureau of de gemeente). Hij bevestigt de ontvangst van de instructies of inlichtingen van december 1940. De kern van de brief is tweeledig: 1. Bakker meldt dat er op dat moment ("tot heden toe") geen vangst mogelijk is in de kustwateren bij Callantsoog. 2. Hij bevestigt zijn bereidheid om, zodra er weer gevist kan worden, de gevangen vis (met name bot) af te leveren conform de afspraken in de eerder genoemde brief. De afsluiting "uw. Dw. Dnr" staat voor "Uw Dienstwillige Dienaar", een destijds gebruikelijke formele afsluiting in correspondentie met de overheid.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Doel van de brief:** De vereniging verzoekt de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om steun bij een verzoek dat zij hebben ingediend bij het College van B. en W. * **Kernproblematiek:** De vereniging klaagt over "onreëele handel" op de markten. Hiermee doelen zij op ondeskundige handelaren die de markt bederven en de reputatie van de sector schaden. De brief is een poging tot lobbyen voor strengere controle of regelgeving op de markten voor bomen en planten. * **Toon:** De brief is geschreven in de formele en beleefde stijl die gebruikelijk was in het zakelijke verkeer van die tijd ("Weledele Heer", "welwillende medewerking").

Getypte opgave van salarissen (doorslag of stencil).

Dit document is een officiële loonlijst of 'opgave' van salarissen die over de maand augustus 1940 moesten worden uitgekeerd aan vier specifieke personen die op dat moment als 'wachtgelder' bij het Marktwezen stonden ingeschreven. Wachtgeld was een uitkering voor ambtenaren die buiten hun schuld om (bijvoorbeeld door reorganisatie) hun actieve functie hadden verloren maar nog wel in dienst van de gemeente bleven. Er worden vier ambtenaren genoemd: * **G. Bakker:** Contrôleur-marktopzichter. Ontving een basissalaris van f 143,74 en een kindertoeslag van f 4,33. * **S. Rykema:** Contrôleur. Ontving f 141,66 bruto. * **L.P. Fleurbaay:** Schryver (oude spelling voor schrijver/administratief medewerker). Ontving f 126,25 bruto en f 4,33 kindertoeslag. * **P. Plokké:** Contrôleur. Ontving f 141,66 bruto. De bedragen zijn genoteerd in guldens (f). Onderaan staat een archiefkenmerk en een datum (6 september 1940), wat waarschijnlijk de datum van verwerking of archivering aanduidt.

Administratieve registerpagina / lijst van neringdoenden.

Het document is een gedetailleerde inventarisatie van de lokale middenstand. De meest voorkomende sectoren zijn: * **Energie:** Veel vermeldingen van brandstoffen en petroleum (huis-aan-huis levering van kolen en olie). * **Voeding:** Handel in aardappelen, groenten en fruit (a. gr. fruit), zuivel (boter, kaas, eieren - b. k. ei.), en vis. * **Huishoudelijk:** Manufacturen, schoenwerk, en schoonmaakartikelen (mopgoed). De kolommen met de aanduiding **"v.v."** zijn essentieel voor de interpretatie. Dit staat zeer waarschijnlijk voor **"Vervoersvergunning"**. De getallen in de kolom "met v.v." verwijzen naar specifieke vergunningsnummers. De vinkjes of "idem" vermeldingen in de kolommen "v.v. gehad" en "zonder v.v." duiden op een verandering of gebrek aan een dergelijke officiële toestemming voor het transporteren van handelswaar. De kolom "in handel sinds" toont een grote spreiding tussen gevestigde familiebedrijven (eind 19e eeuw) en nieuwe ondernemers die in de crisisjaren van de jaren '30 zijn gestart.

Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig overzicht).

* **Inhoud:** Het document is een financiële momentopname van openstaande posten bij een koelhuis. Het overgrote deel van de posten betreft kleine bedragen, wat duidt op kleinschalige opslag of restposten. * **Boekhoudkundige termen:** De afkorting "CR." staat voor Credit. Deze klanten hadden een tegoed bij het koelhuis (bijvoorbeeld door overbetaling of retourzendingen), wat in mindering wordt gebracht op het totaal van de debiteuren (debetstand). * **Sleutelposten:** Twee bedrijven domineren de lijst qua omvang: N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (f 3437,23) en N.V. A.J. de Graaf (f 1388,66). Samen zijn zij verantwoordelijk voor meer dan 80% van het totale uitstaande bedrag. * **Opvallende namen:** Er staan diverse namen op de lijst die veelvoorkomend waren binnen de Joodse gemeenschap in de handel (zoals Agsteribbe, Hakker, Mok, Ossedrijver, Posner en Stodel). Ook bekende bedrijven zoals Polak & Schwarz (essencefabriek) en landgoed De Olmenhorst worden vermeld.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).

Dit document is een administratief overzicht van de saldi van een Amsterdamse veilingorganisatie op 30 november 1941. Het betreft waarschijnlijk debiteuren- en crediteurenposities. De afkorting "CR." bij sommige bedragen duidt op een credit-saldo (een te goed voor de genoemde partij). De lijst bevat namen van diverse aard: individuele handelaren, familiebedrijven (Gebr., & Co.), grotere ondernemingen (N.V.) en gemeentelijke instellingen (Binnengasthuis, Westergashuis). De handgeschreven doorhalingen en correcties wijzen op een actieve controle van de boekhouding. Het document is officieel ondertekend en gestempeld door de directie van de veiling, die gevestigd was op de Centrale Markt in Amsterdam.

Financiële staat / Lijst van debiteuren (openstaande posten).

* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Groenten- en Fruitveiling. Het toont bedragen die derden nog verschuldigd waren voor het koelen van producten. * **Annotaties:** De toevoeging "C." bij diverse kleine bedragen (die bovendien handmatig zijn omcirkeld) duidt zeer waarschijnlijk op een 'Credit'-saldo (vooruitbetalingen of te verrekenen bedragen). * **Opvallende posten:** * **Wehrmacht:** De Duitse bezettingsmacht staat op de lijst voor een substantieel bedrag van ƒ 519,54. * **Cr. Contr. Dienst:** De Crisis Controle Dienst, belast met de handhaving van prijs- en distributievoorschriften tijdens de oorlog. * **Grote debiteuren:** A.J. de Graaf is met ƒ 1350,33 de grootste schuldenaar. * **Correcties:** De naam "M. Tabak" is handmatig doorgehaald en vervangen door "P.G. Tabak" in de regel eronder.

Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).

Dit document is een financiële administratie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam, gedateerd bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het overzicht toont de openstaande saldi van diverse handelaren en instanties. Enkele opvallende zaken: 1. **Grootte van de schulden:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (ƒ 3437.23) en N.V. A.J. de Graaf (ƒ 1383.39), wat wijst op grote groothandelsactiviteiten. 2. **Creditposten (CR.):** Verschillende namen hebben een klein creditsaldo (teveel betaald of retour), wat met blauwe inkt is geaccentueerd. 3. **Aanwezigheid Wehrmacht:** De Duitse Wehrmacht staat genoteerd als debiteur voor een aanzienlijk bedrag van ƒ 595.57, wat aantoont dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt voor de opslag en levering van levensmiddelen. 4. **Joodse namen:** In de lijst komen veel namen voor die historisch geassocieerd worden met de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak, Stodel, Velmans). In maart 1941 waren veel van deze handelaren nog actief, hoewel de anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds in volle gang waren.

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

* **Inhoud:** De brief is een dringend verzoek van twee mannen, G. Bakker en M. Bambergen, om een "kruiers kaart". Zij geven aan dat zij hun oorspronkelijke beroep in de groentenhandel niet langer kunnen uitoefenen en daardoor geen inkomen ("hun brood") meer hebben. De kaart is noodzakelijk om legaal als kruier te mogen werken en zo in hun levensonderhoud te voorzien. * **Handschrift:** Het betreft een geoefend maar eenvoudig handschrift, typerend voor de werkende klasse uit die periode. * **Taalgebruik:** Formeel en eerbiedig ("Wel Edele Heer", "ondergetekende"). Er wordt gebruikgemaakt van de toen gangbare spelling (bijv. "zoo"). * **Administratieve sporen:** De stempel "M. 1941 12/12" onderaan duidt erop dat de brief op 12 december 1941 is binnengekomen of verwerkt door de betreffende instantie (mogelijk de afdeling Marktwezen).

Getypt rapport van een opsporingsambtenaar of marktmeester.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft de diefstal van 1000 kg groene kool op de Centrale Markt in Amsterdam. De kool was eigendom van een koper genaamd Looyen. * **Bewijs:** Getuigen (Cornelis Dykstra en de pas 14-jarige Hermanus Holla) zagen een man de kool inladen op een wagen met de naam "G. Bekker, Zaandam". * **Verweer:** G. Bekker ontkent betrokkenheid. Hij claimt dat hij zijn wagen al in 1940 heeft verkocht aan een zekere "Albert" (vermoedelijk een bewoner van een woonwagenkamp), maar dat zijn naam nog steeds op de wagen staat. Bekker geeft aan de lokale politie in Zaandam te hebben geraadpleegd, die hem adviseerde niet op de beschuldigingen van Looyen te reageren. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk jargon uit die tijd ("rapporteur", "medegedeeld", "j.l.", "eensluidend"). Er zijn enkele typefouten zichtbaar ("voo middags", "respectoevelyk", "hunnen", "da dan").

Financieel overzicht (debiteurenlijst).

Dit document is een boekhoudkundige lijst van openstaande schulden (debiteuren) aan het koelhuis van de Centrale Markthallen in Amsterdam, midden in de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in guldens. De afkorting **"CR."** achter diverse namen duidt waarschijnlijk op een credit-saldo (vooruitbetalingen of verrekeningen), wat gebruikelijk is in dergelijke grootboekoverzichten. Opvallend aan de lijst zijn de diverse soorten debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "C. Dienst v. Levensmiddelen" en "C. Voedselvoorz." (Centrale Voedselvoorziening). * **Zorginstellingen:** Binnengasthuis en Westergasthuis. * **Commerciële bedrijven:** Bekende namen zoals **Coca Cola** (slechts 27 cent schuld) en fruitteeltbedrijf "Olmenhorst". * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer significant zijn de posten **"Lufthanza Laz."** (Lufthansa Lazarett, een Duits militair hospitaal) en **"Wehrm. Verpfl. Hauptamt"** (Wehrmacht Verpflegungshauptamt, het hoofdkantoor voor de bevoorrading van het Duitse leger). De Wehrmacht is met 307,08 gulden een van de grotere debiteuren op de lijst.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis verbonden aan de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f.). De afkorting "Cr." achter bepaalde bedragen duidt op een creditsaldo, wat betekent dat deze partijen nog geld tegoed hadden of vooruitbetaald hadden. De lijst bevat een diverse groep debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "Centr. Dienst v. Levensm." (Centrale Dienst voor Levensmiddelen) en "Centr. Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening) waren instanties belast met de distributie en rantsoenering tijdens de bezetting. * **Zorginstellingen:** "Binnengasthuis" en "W. Gasthuis" (Wilhelmina Gasthuis). * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer opvallend zijn de posten "Lufthansa Lazaret" (een militair hospitaal van de Duitse luchtmacht) en "Wehrm. Verpfl. Haupt." (Wehrmacht Verpflegung Hauptamt), het hoofdkantoor voor de voedselvoorziening van het Duitse leger. De Wehrmacht is met f. 308,52 een van de grootste debiteuren op de lijst. * **Bedrijven en particulieren:** Bekende namen zoals Coca Cola staan naast lokale handelaren en firma's (bijv. Meyer Mok & Co, Gebr. Kooy).

Boekhoudkundig document (Debiteuren saldi-staat).

* **Valuta:** Bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f.). * **Creditposten:** De afkorting "Cr." bij Fromme en Heemskerk duidt op een creditsaldo (het bedrijf is hen geld verschuldigd). * **Handgeschreven annotaties:** Er zijn diverse rode onderstrepingen en handgeschreven cijfers (zoals de '2' voor diverse bedragen) die duiden op controle of correcties door een accountant of boekhouder. * **Opvallende namen:** De lijst bevat zowel commerciële bedrijven (Coca Cola, N.V. P.v. Hoeckel) als zorginstellingen (Binnengasthuis, Wester Gasthuis) en een militaire entiteit (Lufthansa Lazaret).

Administratieve lijst van marktkooplieden (waarschijnlijk een register van de Centrale Markt Amsterdam).

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de handel in de Amsterdamse open lucht markten in de eerste helft van de 20e eeuw. De lijst bevat diverse interessante administratieve kenmerken: * **Identificatie:** Personen worden geïdentificeerd met hun naam, geboortedatum en woonadres. De Romeinse cijfers (I, II, III) en 'hs' (huis) bij de adressen duiden op de verdieping van de woning. * **Geografie:** De marktkooplieden kwamen niet alleen uit Amsterdam zelf, maar ook uit omliggende plaatsen zoals Aalsmeer, Volendam en zelfs Utrecht. De locaties van de markten beslaan de hele stad, van de bekende Albert Cuypmarkt tot markten op het Minervaplein en de Jan Evertsenstraat. * **Handelswaar:** De producten zijn zeer divers: vis (voornamelijk mosselen), bloeiende planten, groenten, fruit (waaronder 'grapefruit'), koek, en 'galanterie-waren' (kledingaccessoires of snuisterijen). Opvallend is de vermelding 'ongeregeld' (allerlei goederen/tweedehands) en 'surrogaten', wat mogelijk wijst op de schaarste in of kort na de oorlogsjaren. * **Administratieve Opmaak:** De kolom met herhalingstekens (de 'dito' streepjes of krulletjes) laat zien dat handelaren vaak gegroepeerd werden op basis van de markt waar ze stonden of het product dat ze verkochten.

Handgeschreven lijst op geruit papier (folio-formaat).

* **Structuur:** De lijst is systematisch opgezet met een volgnummer (1-25), de naam van de persoon en het woonadres. * **Afkortingen:** De schrijver gebruikt veelvuldig afkortingen voor straatnamen (str., dwstr., Haarl. dijk) en etages. De 'h' staat voor 'huis' (begane grond), de 'b' voor 'boven' en de Romeinse cijfers (I, II, III) geven de specifieke verdieping aan. * **Handschrift:** Een vlot, geoefend cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. De 'h' en 'b' zijn als superscript genoteerd. * **Geografie:** De lijst bevat een dwarsdoorsnede van Amsterdamse wijken: de Jordaan (Lindengracht, Goudsbloemdwarsstraat), West (Bentinckstraat, Bellamy), Noord (Distelweg, Aldebaranstraat) en het Centrum (Nieuwmarkt, Groenburgwal).

Document

* **Inhoud:** De schrijver, H. Hobijk, beklaagt zich over de distributie van fruit tijdens de bezetting. Hij is al 25 jaar werkzaam in de fruithandel maar ondervindt nu problemen omdat hij vroeger altijd contant ("a contant") en bij wisselende grossiers kocht. Hierdoor staat hij bij hen niet officieel in de boeken als vaste klant, wat in de oorlogstijd cruciaal was voor het verkrijgen van toewijzingen (rantsoenen). * **Kernpunt:** Hij noemt specifiek dat de meeste grossiers weigeren hem handel te gunnen. Hij noemt de naam "Beugel", die "Jodenzaken" heeft overgenomen (een verwijzing naar de onteigening en 'arisering' van Joodse bedrijven), en hem desondanks niets wil leveren. * **Argumentatie:** Hobijk voert aan dat hij een grote afnemer was ("altijd een heele stapel") en verzoekt de geadresseerde om informatie in te winnen bij grossier W. Bleyderveen om zijn status als serieuze handelaar te bevestigen. * **Toon:** De brief is dringend en getuigt van frustratie over de bureaucratische of willekeurige uitsluiting van de markt.

Handgeschreven bericht / Correspondentiekaart.

Dit korte, zakelijke schrijven is een afmelding van een marktkoopman of -vrouw genaamd G. Bakker uit Utrecht. De toon is formeel, getuige de afsluiting "Uw Dw dn" (Uw dwinstwillige dienaar), een standaard beleefdheidsvorm in die tijd. De administratieve verwerking is op het document zichtbaar: * **M. 1942:** Verwijst waarschijnlijk naar het archiefblok of register voor het 'Marktwezen' in het jaar 1942. * **Kenmerken:** De diverse data (16/11, 20/11, 1/12) tonen het proces van binnenkomst, afhandeling en uiteindelijke archivering aan. * **n. i. admin. dagv.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor "niet in administratief dagverslag", wat duidt op een interne administratieve instructie over hoe deze mutatie verwerkt moest worden.

Dienstverslag van uitgevoerde controles bij groentewinkels.

Dit document is een ambtelijk rapport dat inzicht geeft in de economische handhaving in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De controleur, J.H. de Grebber, inspecteert groentewinkels op het naleven van prijsvoorschriften. Uit de tabel blijkt dat er in die week vier overtredingen zijn geconstateerd: * **Prijsopdrijving:** Het vragen van te hoge prijzen voor schaarse goederen. * **Prijsaand. besluit (Prijsaanduidingsbesluit):** Het niet correct vermelden of aanplakken van de officieel vastgestelde prijzen. De sancties variëren van een formele waarschuwing tot een **P.V. (Proces-Verbaal)**, wat leidde tot een strafrechtelijke vervolging of een boete. De gecontroleerde winkels bevinden zich door de gehele stad, van de Jordaan (Elandsgracht, Hazenstraat) tot Amsterdam-Oost (Oosterparkstraat) en West (Ten Katestraat, Spaarndammerbuurt).

Financieel weekoverzicht / Specificatie van marktgelden.

* **Inhoud:** Het document betreft de inning van staangelden over drie marktdagen in november 1937. * **Rekenkundige opbouw:** De dagspecificatie rechtsonder (f 3,45 + f 3,00 + f 2,25) sommeert exact tot f 8,70. De namenlijst bovenaan bevat echter 10 posten die samen f 7,95 bedragen. Het verschil (f 0,75) wordt verklaard door de persoon 'G. Slappendel' in de schuldenlijst. Dit suggereert dat de f 8,70 het totaalbedrag is aan *verschuldigde* gelden voor die week. * **Tarieven:** De middelste kolom (met waarden als 30, 10, 8, 6) geeft vermoedelijk de grootte van de marktkraam in meters aan. Het standaardtarief voor de meeste kooplui is f 0,75 per dag/markt, terwijl Brandvliet f 1,20 betaalt (mogelijk vanwege een grotere plek of een andere productcategorie). * **Personen:** Namen zoals Saksioni zijn historisch gezien sterk verbonden met de Amsterdamse (Joodse) markthandel van voor de Tweede Wereldoorlog.

Handgeschreven concept-aanmaning of administratief register van openstaande posten.

Dit document betreft een officiële aanzegging tot betaling (aanmaning) vanwege een achterstand in de huur van pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De tekst is waarschijnlijk een standaardtekst die door de administratie werd gebruikt. Onderaan is een lijst met specifieke debiteuren toegevoegd. Het feit dat de meeste namen (Wed. Eijkel, G. Bakker, Brouwer, J.G. Spiering) zijn doorgehaald, wijst erop dat dit document werd gebruikt als controlelijst: zodra de betaling binnenkwam, werd de post afgevinkt of doorstreept. C.J. Helmig uit Naarden staat op dit moment nog open voor een bedrag van f 91,67.

Getypte brief (doorslag op doorslagpapier).

Dit document is een ambtelijke brief waarin financiering wordt gevraagd voor de fysieke aanpassing van de Vismarkt in Amsterdam (gelegen aan de De Ruyterkade). De kern van de brief is de aanvraag van een krediet van 625 gulden voor het aanbrengen van "afscheidingen". De terminologie in de brief is zakelijk en bureaucratisch, wat in schril contrast staat met de morele lading van het onderwerp. Er wordt verwezen naar een bijbehorende tekening en een eerder verzonden plan aan de Gemeentelijk Adviseur, de heer Van Meurs. Het document illustreert hoe de Amsterdamse bureaucratie tijdens de bezetting meewerkte aan de uitvoering van discriminerende maatregelen.

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer H. Bakker, Wormerveerstraat 28 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 16. 53/100/2 M. 1 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 November jl. verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormiddags tusschen 10 en 11 uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] Verzonden 9/12 [Helemaal rechtsboven:] HG. [Adresseringsblok, rechts van het midden:] den Heer H. Bakker, Wormerveerstraat 28 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 16. [Links:] 53/100/3 M. [Rechts:] 9 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 November jl. deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> kan worden voldaan. [Re...

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** A. P. Bakker, Vischhandelaar. * **Locatie afzender:** Koogerstraat 42, Den Burg (Texel). * **Geadresseerde:** Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14 (West). * **Datum:** 10 juli 1941. * **Kenmerk (in paars):** № 46A / 29/3 M. 1941. * **Onderwerp:** Reclamatie over niet-geretourneerde viskistjes.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (handgeschreven) * **Datum:** 1 februari 1939 (genoteerd als 1-2. 39.) * **Afzender:** J.F. Bakker, 2e Jan Steenstraat 81 II, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Directeur (vermoedelijk van een marktwezen of gemeentelijke instantie). * **Taal:** Nederlands. * **Onderwerp:** Beklag over financiële schade en reputatieschade naar aanleiding van een i...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood:] *verzonden 17/12* [Rechtsboven getypt:] HG. den Heeren J. Bakker en M. v. Bambergen, Goudsbloemstraat 127 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. 53/110/2 M. 17 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 dezer verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn diens...