Typoscript (doorslag) met handgeschreven aantekeningen in potlood en rood potlood. 10 oktober 1940. De Directeur van het Marktwezen (vermoedelijk Amsterdam, gezien de referentie naar 'Raadhuis, Alhier'). Den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken. [Rechtsboven, handgeschreven in potlood:] [onleesbaar]
[Rechtsboven, handgeschreven in rood potlood:] 8
[Rechtsboven, typoscript:] HG.

[Adressering, typoscript:]
den Heer Wethouder voor de
Arbeidszaken,
Raadhuis,
A l h i e r .

[Kenmerk en datum, typoscript:]
SA/113/1 M. [ruimte] 10 October 1940.

[Body tekst, typoscript:]
Ter voldoening aan Uw circulaires d.d. 31 December 1931
No. 721 Arb. en 18 Februari 1939 No. 95g Arb. 1939 heb ik de eer U
te berichten, dat op 30 September 1940 in dienst waren bij het
Marktwezen:

[Linkerkant naast opsomming, handgeschreven in potlood:] Punt van b. / Reglement

71 vaste ambtenaren;
1 reservist (in ambtenaarsfunctie);
7 vaste werklieden.

Deze aantallen waren op 1 October 1940 niet gewijzigd.

De Directeur,

[Onderste helft, handgeschreven aantekeningen in potlood:]

x
70 vaste ambtenaren } 31/12-'40
7 vaste werkl. } 1/1 '41 ongewijzigd

niet-ontslagen
x 2 Joodsche ambtenaren ontslagen

71 (waaronder 2 Joodsche ambtenaren, die
m.i.v. 26 November j.l. van hun functie
zijn ontheven)

[Onderaan, omcirkeld in rood potlood:] 8^A / 6 / 17 Het document is oorspronkelijk een routineverslag van de personeelssterkte van de afdeling Marktwezen op 1 oktober 1940. De historische waarde schuilt echter in de handgeschreven toevoegingen die later zijn aangebracht, vermoedelijk eind 1940 of begin 1941.

Deze aantekeningen tonen de directe gevolgen van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter. Terwijl de getypte tekst nog spreekt over 71 vaste ambtenaren, wordt er in potlood een correctie aangebracht: twee van hen worden geïdentificeerd als "Joodsche ambtenaren" die met ingang van 26 november 1940 uit hun functie zijn ontheven. Het totaal aantal ambtenaren wordt voor de datum 31 december 1940 bijgesteld naar 70. De bureaucratische taal ("van hun functie zijn ontheven") maskeert de tragische realiteit van de uitsluiting van Joodse burgers uit de samenleving. Dit document markeert het begin van de Jodenvervolging in Nederland via administratieve weg. In oktober 1940 moesten alle ambtenaren de zogenaamde 'Ariërverklaring' tekenen. Kort daarna, op 23 november 1940, verordende de Rijkscommissaris dat alle Joodse ambtenaren per 26 november 1940 moesten worden geschorst (en later ontslagen).

De datum 26 november, die expliciet in de potloodaantekeningen wordt genoemd, is de officiële datum waarop Joodse ambtenaren in heel Nederland uit hun functie werden gezet. Dit archiefstuk is een lokaal bewijs van hoe deze landelijke maatregel werd verwerkt in de personeelsadministratie van een gemeentelijke dienst.