F. de Vries
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Een personeelslijst of presentielijst van "vaste ambtenaren" (vast aangesteld personeel).
* **Type document:** Een personeelslijst of presentielijst van "vaste ambtenaren" (vast aangesteld personeel). * **Structuur:** De lijst is genummerd van 1 tot 66, verdeeld over drie kolommen. * **Correcties:** * Nummer 13 ("Haads") is doorgestreept. * De oorspronkelijke nummer 55 is onderaan de tweede kolom doorgestreept en vervangen door "Hooft" bovenaan de derde kolom. * Rechtsonder staat een rekensom die de correctie verklaart: er waren 66 namen genoteerd, maar na aftrek van 1 persoon (Haads) blijven er 65 over. * **Inhoud:** De namen zijn typisch Nederlandse achternamen (Vries, Bakker, Huisman, etc.), met enkele initialen ter onderscheiding (bijv. bij nummer 21 en 56/57).
Administratief formulier (copie), specifiek een ziektemelding voor een ambtenaar.
* **Persoonsgegevens:** Het document betreft de heer F. de Vries, 46 jaar oud, woonachtig aan de Hasebroekstraat 23-II in Amsterdam. * **Functie:** Hij is werkzaam als "Contrôleur A" (personeelsnummer 97) bij de Dienst van het Marktwezen (code no. 57). * **Inhoud:** Dit is de registratie van zijn eerste ziektemelding van het jaar 1939. De melding is ter controle verzonden naar de gemeente-arts, Dr. J.P. Hofs, op 20 januari. * **Kenmerken:** Het formulier bevat een prominent paars archief- of dossierstempel (PA/13/2 M. 1339). De tekst is deels getypt en deels voorgedrukt, met handmatige doorhalingen om de juiste categorieën (man, ambtenaar, vaste dienst) aan te geven.
Kennisgeving van ziektegeval (Afschrift/COPIE).
Dit document is een administratieve kopie van een ziektemelding van een Amsterdamse ambtenaar in november 1939. * **Persoon:** De heer F. de Vries, een 46-jarige controleur (rang A, nummer 97) werkzaam bij het Marktwezen. Hij woonde in de Hasebroekstraat 23-hoog (II) in Amsterdam Oud-West. * **Medische context:** Het betreft zijn derde ziekteverzuim in het kalenderjaar 1939. De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controleerend gemeente-arts. De handgeschreven datum "20/11" bij het stempel suggereert dat de feitelijke ziektedatum mogelijk een week voor de administratieve verwerking (27 nov) lag. * **Status:** De doorgehaalde termen onderaan geven aan dat De Vries een mannelijke ambtenaar was in "vasten en vollen" (vaste en volledige) dienst, vallend onder salarisgroep II.
Getypte lijst op papier.
Het document is een korte, ambtelijke lijst met namen van personeelsleden van de Centrale Markthallen die geschikt zijn bevonden voor de functie van "gasverkenner". De tekst is sober en functioneel. Het gebruik van een typemachine en de specifieke archiefcode linksboven wijzen op een officiële, interne administratie. De onderstreping van de titel dient om de kern van het document direct duidelijk te maken voor de lezer. Er worden drie specifieke individuen genoemd: F. de Vries, J.Ph. ten Broek en J.C.N. Helsloot. De term "gasverkenner" is cruciaal voor de duiding: dit was een gespecialiseerde rol binnen de Luchtbeschermingsdienst (LBD). Een gasverkenner had de taak om na een bombardement vast te stellen of er strijdgassen waren gebruikt, welk type gas het betrof en welk gebied besmet was.
Document
* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document is een formeel instrument voor personeelsadministratie. Het betreft het tweede ziektegeval van de heer De Vries in het lopende jaar 1939. De vermelding van "Controleerend gemeente-arts" duidt op een streng toezicht op ziekteverzuim bij de overheid. * **Functieprofiel:** F. de Vries bekleedt de functie van "contrôleur (A)". Dit was een toezichthoudende rol binnen de dienst Marktwezen, verantwoordelijk voor de orde en inning van gelden op de stadsmarkten. Zijn salarisgroep (II) bevestigt een zekere mate van senioriteit. * **Vormgeving:** Het formulier maakt gebruik van uitsluitingsmethode (doorhalen wat niet van toepassing is), wat standaard was voor vooroorlogse bureaucratie om tijd te besparen bij het invullen. * **Geografische indicatie:** De Hasebroekstraat bevindt zich in Amsterdam Oud-West, wat bevestigt dat dit document afkomstig is uit de archieven van de Gemeente Amsterdam. ---
Handgeschreven rapport op gelinieerd papier.
Het document is een korte, zakelijke rapportage van een controleur aan zijn leidinggevende (de bedrijfschef). De kern van de melding is een tekortkoming in de beveiliging of opslag van goederen. De controleur heeft geconstateerd dat een aanzienlijke hoeveelheid handelswaar — naar schatting 400 kisten peren — onbeheerd en onbeschermd buiten bij het koelhuis staat. De opmerking "Ieder kon daar zoo bij komen" duidt op een risico voor diefstal of beschadiging, wat de reden is voor dit schriftelijke rapport. De formele opmaak met referentienummers en functietitels wijst op een gestructureerde bedrijfsvoering, waarschijnlijk bij een veiling, exportbedrijf of groot koelhuis.
Doorslag/kopie van een officieel formulier betreffende "Lichte Dienst" (L.D.).
Dit document dient als een administratieve correctie binnen de personeelsadministratie van de Amsterdamse dienst Marktwezen. De kern van de zaak is een menselijke fout: de heer F. de Vries (een controleur, waarschijnlijk werkzaam op een van de Amsterdamse markten) was op 17 januari 1940 per abuis als "hersteld" gemeld. Uit de tekst blijkt dat hij op 15 januari ziek was geworden. In plaats van volledig herstel, was er sprake van een overgang naar "Lichte Dienst" (L.D.) voor de periode van 15 en 16 januari. Lichte dienst hield in dat een ambtenaar wel kon werken, maar fysiek ontlast moest worden. De brief is gericht aan de controlerend gemeente-arts om het medisch dossier van de ambtenaar te corrigeren. De handgeschreven notitie "Verzonden 2/2 - '40" wijst erop dat de feitelijke verzending van deze correctie pas ruim twee weken na de datum op het formulier plaatsvond.
Administratief register / loonlijst.
Dit document betreft een personeelsoverzicht van de marktmeesters/controleurs van de Centrale Markt (zeer waarschijnlijk die van Amsterdam). Het document dient om de toekomstige loonkosten en bevorderingen in kaart te brengen na een wijziging in de arbeidsvoorwaarden rond 1938. **Belangrijke observaties:** * **Salarisstructuur:** Het standaard topsalaris voor deze functie lijkt f 1800,- per jaar te zijn. * **Vervallen Toelage:** Een cruciale aantekening rechtsonder vermeldt dat de 5% toelage (zichtbaar in de derde kolom) komt te vervallen in 1938. Deze besparing wordt gebruikt om de automatische periodieke verhogingen (meestal f 100,-) te bekostigen. * **Periodieken:** De kolom "Maximum periodieken tegoed" geeft aan hoeveel stappen een werknemer nog kan maken in salaris. "Maximum" betekent dat de werknemer al op zijn hoogste schaal zit. * **Tijdsspanne:** De lijst bevat indiensttredingsdata vanaf 1930 en kijkt vooruit naar loonstappen tot 1945.
Formulier voor ziektemelding van een gemeenteambtenaar (doorslag/copie).
* **Administratieve procedure:** Dit document is een officiële melding van ziekteverzuim binnen het Amsterdamse ambtenarenapparaat. Het betreft een 'Copie' (waarschijnlijk voor het eigen dossier van de dienst), terwijl het origineel naar de controlerend arts werd gestuurd. * **Persoonsgegevens:** De ambtenaar, F. de Vries, is een man, geboren in 1893 (op dat moment 46 of 47 jaar oud). Hij woont in de Hasebroekstraat 23-II, een straat in de Kinkerbuurt (Oud-West). * **Functie:** Hij bekleedt de rang van 'contrôleur (A)' bij de Dienst van het Marktwezen onder personeelsnummer 97. De toevoeging "b2" en salarisgroep "II" duiden op zijn specifieke rechtspositie en loonschaal. * **Ziekteverloop:** Het is zijn tweede ziektemelding van het kalenderjaar 1940. De melding is opgesteld op 19 maart en officieel verzonden naar de arts op 20 maart.
Administratieve kaart/bijblad betreffende een marktplaatsvergunning.
Dit document legt de administratieve afhandeling vast van een geschil over een marktplaats op de Amsterdamse Lindengracht. * **Casus:** De koopman J. Biet had de beschikking over plaats 92, maar deze vergunning werd op 5 augustus 1940 ingetrokken omdat hij de plek niet regelmatig bezette ("niet geregeld komen"). * **Besluitvorming:** Biet heeft naar aanleiding van deze intrekking blijkbaar een verzoek ingediend (mogelijk een verweer of verzoek tot herstel). De behandelend ambtenaar adviseert dit verzoek af te wijzen. Dit advies is gebaseerd op een rapport van de controleur-marktopzichter H.F. de Vries, dat als "sterk" (overtuigend bewijs bevattend) wordt gekwalificeerd. * **Coulance:** Ondanks de afwijzing wordt de weg naar een nieuwe vergunning opengehouden: Biet mag zich opnieuw op de sollicitantenlijst voor de markt laten plaatsen om in de toekomst weer voor een vaste plek in aanmerking te komen. * **Afkortingen:** "o/a" (over de/omtrent), "cfr. Rapp. advies" (conform rapport advies), "contr.-marktops." (controleur-marktopzichter).
Ambtelijk verslag/notitie betreffende een onderzoek naar een vaartuig.
Dit document is een vervolgverslag (pagina 2) van een onderzoek naar het gebruik van het vaartuig 'Catharina'. De kern van de zaak is het vaststellen of het schip nog als "marktschip" in de vaart was, aangezien dit gevolgen heeft voor de verschuldigde marktgeld-heffingen. De hoofdtekst, geschreven door contrôleur F. de Vries, meldt dat hij de heer Schulp (vermoedelijk de eigenaar of schipper) niet persoonlijk heeft kunnen spreken. Hij baseert zich op de verklaring van diens echtgenote. De Vries sluit zijn onderzoek af in de veronderstelling dat de 'Catharina' sinds mei 1940 niet meer als marktschip functioneert. In de marges en onderaan zijn twee belangrijke toevoegingen gedaan: 1. **Restitutieverzoek:** Een zekere heer Kruyshaar heeft telefonisch verzocht om teruggave (restitutie) van betaald marktgeld. 2. **Correctie op datum:** Een latere notitie van 13 december meldt dat de heer Schulp telefonisch heeft doorgegeven dat het schip pas vanaf 1 juli 1940 een andere functie kreeg (hier gelezen als "nachtschip", hoewel dit mogelijk een verschrijving of specifieke term is voor een vaartuig dat niet meer overdag op de markt ligt). De exacte datum van de functiewijziging blijkt echter moeilijk te achterhalen.
Administratief formulier voor ziektemelding ("COPIE").
Dit document is een doorslag of kopie van een officieel meldingsformulier voor ziekteverzuim binnen de Amsterdamse gemeentedienst 'Marktwezen'. Het betreft de heer F. de Vries, een controleur geboren in 1893. Opvallend is dat dit zijn derde ziektemelding van het kalenderjaar 1940 is. Het formulier is met de typmachine ingevuld op een voorgedrukte kaart, waarbij niet-relevante categorieën (zoals 'vrouw', 'werkman' of 'tijdelijken dienst') handmatig zijn doorgehaald om de status van de werknemer te preciseren: een mannelijke ambtenaar in vaste dienst.
Ziekteverzuimformulier (kopie) van de Gemeente Amsterdam.
* **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer F. de Vries, geboren in 1893. Hij woonde ten tijde van de melding in de Hasebroekstraat 23, twee hoog, in Amsterdam Oud-West. * **Dienstverband:** De Vries was werkzaam als 'contrôleur' (controleur) bij de Dienst der Marktwezen onder personeelsnummer 97. Hij had een vaste aanstelling ('vasten en vollen dienst') en viel in salarisgroep II. * **Ziekteverloop:** Dit was zijn eerste verzuim in het jaar 1941, beginnend op 5 februari. Het document is een kopie bestemd voor de administratie, terwijl het origineel naar de controlerend gemeentearts (Dr. Hofstee) werd gezonden.
Document
Het document betreft een financiële verantwoording van personeelsuitgaven, vermoedelijk van een overheidsinstelling. De bedragen achter de namen lijken jaarsalarissen of pensioengrondslagen te zijn, uitgedrukt in guldens (ƒ). Belangrijke administratieve details: * **Mutaties**: Het document registreert het overlijden van C. Paats op 10 december 1940. * **Inhoudingen**: De voetnoot bij het symbool **┌** (Plakké en P. Smit) verklaart dat er bedragen zijn ingehouden voor de inkoop van pensioen over tijdelijke dienstjaren. * **Toelages**: H.M.A. de Wolf ontving een specifieke toelage van ƒ 3,- voor het gebruik van een eigen fiets (rijwiel). * **Verschillen**: Er is een aantekening over een ontbrekend bedrag op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan, die zelf niet op deze pagina vermeld staat.
Getypte financiële lijst (bladzijde 2 van een groter document).
* **Administratieve structuur:** De lijst is een vervolgpagina, wat blijkt uit de kop "Transport" (overdracht van het saldo van de vorige pagina: ƒ 76.978,77) en het paginanummer "-2-". Het eindtotaal onderaan de pagina bedraagt ƒ 136.815,09. * **Inhoudelijke details:** * De lijst bevat namen van ambtenaren. Er is specifiek sprake van een "contrôleur" (P. Smit). * Eén persoon, C. Paats, wordt vermeld als overleden op 10 december 1940. * Er zijn correcties en specificaties aangebracht via symbolen: * Een schuine streep (/) duidt op een inhouding voor pensioeninkoop over tijdelijke dienstjaren. * Een hoeksymbool (∟) bij H.M.A. de Wolf geeft aan dat er een rijwieltoelage (fietstoelage) van 3 gulden in het bedrag is verwerkt. * Een plus-symbool (+) verwijst naar een ontbrekende boeking op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan voor de periode eind 1940. * **Valuta:** De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (ƒ).
Document
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het is een vervolgblad, aangegeven door het paginanummer "-2-" en de post "Transport" (het saldo van de vorige pagina). * **Financieel:** Bedragen worden genoteerd in guldens (ƒ), waarbij dubbele aanhalingstekens (") worden gebruikt als 'ditto'-teken voor het valutasymbool. * **Aantekeningen:** Er zijn specifieke handgeschreven symbolen gebruikt om uitzonderingen of details te duiden: * **⟋ (Schuine streep met haak):** Verwijst naar pensioeninhoudingen voor P. Plakké en P. Smit. * **⌞ (Hoek):** Verwijst naar een ontbrekende boeking voor een Dr. v.d. Laan (niet op deze lijst vermeld, waarschijnlijk op pagina 1). * **Ł (Gekruiste L):** Verwijst naar een rijwieltoelage (fietsvergoeding) voor H.M.A. de Wolf. * **Bijzonderheden:** Bij C. Paats staat vermeld dat deze op 10-12-1940 is overleden, wat de nauwkeurigheid van de administratie onderstreept. ---
Administratief formulier (kopie) betreffende een ziekmelding.
Het document is een officiële ziekmelding van een Amsterdamse ambtenaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer F. de Vries, een controleur bij de Dienst van het Marktwezen, geboren in 1893 (hij was dus ca. 48 jaar oud). * **Woonsituatie:** Hij woonde in de Hasebroekstraat 23-II, een straat in de wijk Oud-West in Amsterdam. * **Dienstverband:** Hij was een ambtenaar in "vasten en vollen dienst", vallend onder salarisgroep II. * **Medisch:** Dit was zijn tweede ziektemelding van het jaar 1941. De controle werd uitgevoerd door de controlerend gemeente-arts, Dr. J.P. Hofstee.
Verklaring / Proces-verbaal van bevindingen.
Dit document is een ambtelijke verklaring van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. Het beschrijft een incident van openbare ordeverstoring tijdens de visafslag. De kern van het conflict ligt bij de rantsoenering of de toewijzingsregels van vis (stockvis versus andere soorten). Opvallend is de getuigenis van de Marechaussee waarin de verdachte, mevrouw Botter-Jansen, expliciet toegeeft dat het rumoer een bewuste tactiek was ("een relletje") om een betere toewijzing af te dwingen. Dit duidt op de grote spanningen en de schaarste die destijds heersten, waarbij kooplieden zich genoodzaakt voelden tot verzet om hun handel veilig te stellen. De tussenkomst van zowel de reguliere politie als de Marechaussee onderstreept de ernst waarmee dergelijke opstootjes door de autoriteiten werden behandeld.
Dienstverslag / Rapport van een controleur.
Dit document is een ambtelijk rapport opgesteld door een controleur van de gemeente Amsterdam. De kern van de zaak is een conflict tussen de controleur (F. de Vries) en een bloemenverkoper (Jacob Boot). Boot beschikte over een ventvergunning voor stadsdeel Zuid, maar probeerde zijn waar te slijten in het Centrum (nabij de Spiegelgracht), wat formeel een overtreding was. De tekst biedt een zeldzaam inkijkje in de dagelijkse spanningen op straat tijdens de bezetting. De controleur stelt zich op als iemand die "redelijk" is (hij waarschuwt eerst), maar voelt zich persoonlijk aangevallen en zelfs bedreigd door de emotionele uitvallen van de venter. De uitspraak "Je kan ons bloed wel drinken!" wijst op een diepe afkeer van de bevolking jegens handhavers in die periode, waarbij de grens tussen gewone ordehandhaving en collaboratie voor de burger vaak vaag was. De controleur vraagt specifiek om een confrontatie in het bijzijn van de inspecteur om de "dreigementen" uit te praten, wat duidt op een behoefte aan rugdekking en erkenning van zijn autoriteit.
Document
* **Doel van het document:** Het is een administratief overzicht voor het doorvoeren van salarisverhogingen en bijbehorende aanpassingen in pensioengrondslagen. * **Salarisontwikkeling:** Voor de meeste ambtenaren in salarisgroep II stijgt het basissalaris van $f$ 1800,- naar $f$ 1900,-. Bij de 'schrijvers' (groep I) is er een stapsgewijze verhoging per 1 augustus en 1 oktober 1941 te zien. * **Toelagen:** Naast het basissalaris zijn er twee soorten toelagen: een "Toelage unif. kl." (mogelijk uniformklasse) en een "Toelage 5%". Deze laatste stijgt vaak mee met het basissalaris (van $f$ 90,- naar $f$ 95,-). * **Pensioengrondslag:** De pensioengrondslag is het bedrag waarover pensioen wordt opgebouwd. Opvallend is dat voor personen als J. Hykamp, J.H. Nieuwenhuys en P. Plekké de pensioengrondslag aanzienlijk hoger ligt dan de optelsom van salaris en toelagen, wat duidt op specifieke historische regelingen. * **Wetgeving:** Er wordt herhaaldelijk verwezen naar "art. 150 P.W.1922". Dit staat voor de Pensioenwet 1922, die de pensioenvoorziening voor ambtenaren in die periode reguleerde.
Document
De lijst toont een collectieve salarisherziening voor ambtenaren in twee categorieën: "Contrôleur" (Salarisgroep II) en "Schryver" (Salarisgroep I). * **Contrôleurs:** Voor de meeste functionarissen in groep II stijgt het basissalaris van ƒ 1800,- naar ƒ 1900,-. Er is sprake van een "Toelage unif. kl." (waarschijnlijk uniformkleding) van ƒ 75,- of ƒ 85,- en een "Toelage 5%", die stijgt van ƒ 90,- naar ƒ 95,-. * **Uitzonderingen:** Enkele personen (zoals Bekkering, Hykamp, Nieuwenhuys en Plakké) hebben een afwijkende pensioensgrondslag. De opmerking over "art. 150 P.W. 1922" wijst op een specifieke juridische bepaling uit de Pensioenwet van 1922 die op hen van toepassing is, wat vaak een bevriezing of speciale berekening van de pensioengrondslag inhield. * **Tijdsfasering:** Onderaan de lijst (bij Plakké, Fleurbaay en Gottmer) is te zien dat de verhoging in twee stappen plaatsvindt: een tussentijds tarief voor de periode augustus-september 1941, gevolgd door een definitief nieuw tarief vanaf 1 oktober 1941.
Administratief overzicht (salarislijst/mutatiestaat).
Dit document is een overzichtsstaat van salarisherzieningen voor ambtenaren werkzaam bij "MW", zeer waarschijnlijk de gemeentelijke **Dienst Marktwezen**. De tabel vergelijkt de oude loonsituatie met een nieuwe situatie, die ingaat per **1 september 1941**. Opvallende elementen: * **Salarisverhoging:** Bij vrijwel alle medewerkers is een stijging van het basissalaris te zien. * **Toelagen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen een "Toelage onafh. h." (vermoedelijk onafhankelijkheidstoelage of een standplaatstoelage) en een percentage-toelage (5%). * **Pensioengrondslag:** De laatste kolom per sectie berekent de grondslag voor het pensioen, waarin toelagen vaak zijn verwerkt. * **Wettelijk kader:** Er wordt veelvuldig verwezen naar **"art. 150 P.W. 1922"**. Dit betreft de Pensioenwet van 1922, die regelde hoe eerdere dienstjaren of specifieke verhogingen meetelden voor de pensioenopbouw. * **Functies:** De lijst bevat zowel technisch personeel (machinisten) als toezichthoudend personeel (marktopzichters, controleurs), wat past bij de exploitatie van een markt of markthallen.
Personeelsregister / Salarisadministratie (handgeschreven grootboek).
* **Structuur:** Het document is opgedeeld in functionele groepen. Bovenaan staan de administratieve en toezichthoudende functies (Contrôleurs, Schrijvers), ingedeeld in Salarisgroep I en II. Onderaan is een aparte sectie voor "WERKLIEDEN" (Groep II en IV), bestaande uit technische en facilitaire rollen. * **Financiële verandering:** Er is sprake van een algemene loonsverhoging. Voor de contrôleurs stijgt het basissalaris bijna uniform van 1800 naar 1900 gulden. Bij de werklieden wordt het loon per week of per uur (bijv. 31,20 naar 32,88) omgerekend naar een jaargrondslag. * **Pensioenen:** Verschillende opmerkingen verwijzen naar de "P.W. 1922" (Pensioenwet 1922), specifiek artikel 150, wat duidt op een regeling voor ambtenarenpensioenen. * **Inhoudelijke details:** * **Ongehuwdenkorting:** Bij de schrijvers (Groeneveld en Lobbes) wordt melding gemaakt van een "3% Ongehuwdenkorting", een fiscale maatregel uit die tijd waarbij vrijgezellen minder netto overhielden. * **Overdiensturen:** Bij de werklieden wordt het jaarsalaris inclusief een vast bedrag aan overuren berekend.
Administratieve notitie of lijst op een gelinieerd (doch hier egaal ogend) kaartje of papier.
Dit document is een ambtelijke voordracht uit maart 1942 om bepaalde vergunningen, aanstellingen of legitimatiebewijzen van vijf genoemde personen "in te trekken". De lijst bevat de volgende gegevens per persoon: 1. **Naam en geboortedatum.** 2. **Referentienummer:** De nummers (zoals 5/467 '40) gevolgd door "L.M." verwijzen waarschijnlijk naar een specifiek register. "L.M." zou in de context van Amsterdamse gemeentelijke diensten kunnen staan voor de **Luchtbeschermingsdienst (LBD)**. 3. **Adres:** Alle genoemde straten bevinden zich in Amsterdam (o.a. Bellamystraat, Noorderstraat, Govert Flinckstraat). De notitie bovenin ("S.v.p. voorstellen om in te trekken") geeft aan dat dit een instructie is aan een ondergeschikte of een andere afdeling om de formele procedure voor intrekking in gang te zetten.
Getypte personeels- en salarislijst met handgeschreven aantekeningen.
* **Salarisstructuur:** Er is een duidelijke verhoging zichtbaar in de "Jaar-wedde" voor bijna alle personeelsleden (veelal van f 1800.- naar f 1900.-). Ook de "Vaste toelage 5%" stijgt proportioneel (van f 90.- naar f 95.-). * **Pensioengrondslag:** Deze kolom fungeert als de som van de wedde en toelagen. Bij sommige personen (Hooft, Nieuwenhuys) zijn er specifieke pensioenafspraken aangeduid met een "a)". * **Differentiatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen administratieve functies (Contrôleur, Schrijver) die per jaar worden betaald, en "Werklieden" (handarbeiders) die een weekloon ontvangen. * **Inhoudingen:** Bij Groeneveld en Lobbes (Schrijvers in Sal. groep I) staat een handgeschreven opmerking over "3% ongeh. aftrek". Dit verwijst naar een inhouding voor ongehuwden, wat destijds een gebruikelijke fiscale of sociale maatregel was. * **Oververdiensten:** Bij de werklieden wordt melding gemaakt van "oververdiensten" (bonussen of overuren) die in de pensioengrondslag zijn verwerkt.
Handgeschreven proces-verbaal of rapportagebriefje.
Dit document is een verslag van een incident waarbij een controleur (waarschijnlijk van de prijsbeheersing, distributie of een gemeentelijke dienst) een persoon wilde staande houden die doorreed. De kern van het document ligt in de waarschuwing die de controleur krijgt van omstanders of collega's (Bottel en Kwaan). Kwaan merkt op dat de controleur "geen beste getroffen" heeft aan deze Johannes Jacobus Looyen, wat impliceert dat Looyen een lastig of invloedrijk persoon was. De controleur heeft vervolgens in het "kaartsysteem" de personalia van de man opgezocht. Het is opvallend dat de datum van het rapport (6 mei 1942) exact samenvalt met de 34e verjaardag van de genoemde heer Looyen.
Administratieve lijst (salarislijst).
* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.
Handgeschreven personeelslijst met adressen en functies.
* **Structuur:** Het document is hiërarchisch opgebouwd per afdeling: Hoofdkantoor, Koelhuis, Centrale Markt en Vischmarkt. * **Inhoud:** De lijst bevat namen van personeelsleden, hun woonadres (inclusief verdieping in Romeinse cijfers) en hun specifieke functie binnen de organisatie. * **Functies:** De functies variëren van administratief (secretaris, bureauchef) en technisch (machinist, technische dienst) tot operationeel marktpersoneel (marktopzichters, kassiers, controleurs en afslagers). * **Mutaties:** De rode vinkjes bij het hoofdkantoor en de doorgehaalde namen bij de Centrale Markt wijzen op een actieve administratieve verwerking, mogelijk voor een herziening van de loonlijst of een adresboek. * **Uniformen:** De expliciete notitie dat controleurs "uniformkleeding" dragen, getuigt van de formele, representatieve status van deze ambtenaren op de markt.
Handgeschreven ambtelijke notities of verslag (concept).
* **Personeelsbezetting:** De punten 13 en 15 betreffen de indeling van personeel (vast en tijdelijk). Er wordt een expliciet onderscheid gemaakt tussen de "9 man" en de "5 man" voor de tijdelijke verdeling. * **Marktreglementering:** Punt 17 is cruciaal voor de bedrijfsvoering; het verbiedt blijkbaar vrije verkoop op het buitenterrein voor bepaalde zaken, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan de "onoverdekte markt" of verkoop via de "veiling". * **Magazijnbeheer:** Punt 18 suggereert een discussie over voorraad ("stokstukken") en de verkoopbaarheid daarvan op de markt, waarbij uiteindelijk wordt besloten dat een bepaalde vraag niet beantwoord hoeft te worden. * **Correcties:** Het grote aantal doorhalingen wijst op een dynamisch overleg of een kladversie waarin standpunten tijdens het gesprek werden herzien (zoals bij punt 16 en 18).
Administratief doorzendblad of geleidebiljet (Alg. Zaken-Model No. 14).
Dit document dient als een intern administratief spoor ("paper trail") voor de behandeling van een dossier of brief. Het toont de routing van een zaak betreffende "H.F. de Vries" aan de "Vischmarkt" in de periode juli-augustus 1942. De verschillende handschriften en kleuren (blauw en rood potlood/inkt) duiden op behandeling door verschillende ambtenaren of afdelingen: 1. **27 juli:** Start van de registratie. 2. **7 augustus:** Notitie over het "noteren van de controle" en doorzending naar de heer Vrij ter kennisneming. 3. **14 augustus:** De zaak wordt als "genoteerd" beschouwd en mag worden opgeborgen (gearchiveerd). De term "Vischmarkt" suggereert een locatie in een stad als Groningen, Utrecht of Leiden. De term "contrôle" in 1942 duidt vaak op inspecties in het kader van distributie, prijsbeheersing of andere oorlogsmaatregelen.
Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie
* **Incident:** Een aanvaring door het stoomschip "Sophia" tegen de walbeschoeiing van de Vismarkt in Amsterdam. * **Schade:** Oorspronkelijk werd vermeld dat een balk in het water was doorgesneden, maar dit is handmatig gecorrigeerd naar de algemenere melding dat de walbeschoeiing "ernstig is beschadigd". * **Actie:** De Dienst Publieke Werken (Afdeling Havenwerken, Sectie Havens) is reeds ingeschakeld voor het herstel. * **Doel van de brief:** De directeur van het Marktwezen verzoekt de afdeling Assurantiezaken van de gemeente om de verdere (financiële/verzekeringstechnische) afhandeling van het schadegeval op zich te nemen.
Getypt afschrift van een rapport.
Het document is een zakelijk verslag van een aanvaring in de haven van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het schip de S.S. "Sophia" ramde de walbeschoeiing bij de Vischmarkt, waarbij een houten balk in het water werd vernield. Opvallend is dat de kapitein de schuld direct bij de machinist legt wegens een misverstand over de orders (waarbij het woord "orders" in de getypte tekst abusievelijk is herhaald). Het rapport bevat gedetailleerde persoonsgegevens van kapitein Hochse, wat gebruikelijk was voor officiële verslaglegging en mogelijke aansprakelijkheidsstelling. Het document dient als bewijsstuk voor de afdeling verzekeringen (Assurantiezaken) van de gemeente, waarschijnlijk om de kosten van het herstel van de walbeschoeiing te verhalen of te administreren.
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en instructies.
* **Kern van de zaak:** Het document is een interne melding van schade aan gemeentelijke eigendommen. Een stoomschip heeft een kade (walbeschoeiing) geramd bij de Vischmarkt. De directeur van de betreffende dienst vraagt de afdeling Verzekeringszaken om de schade te verhalen op de kapitein/eigenaar van het schip. * **Opmerkelijke kanttekening:** De rode aantekening in de marge is cruciaal voor de afloop van de zaak. Er staat dat er via een telefonische mededeling is vernomen dat er "geen kosten" verhaald kunnen worden, omdat de betreffende paal van de walbeschoeiing "reeds verrot" was op het moment van de aanvaring. * **Datering:** Er is een discrepantie tussen de datum van de brief (maart 1943) en de datum in de rode kantlijn (december 1942). Dit suggereert dat de administratieve afhandeling enige tijd na het incident en de eerste telefonische conclusies plaatsvond. * **Bedrag:** In blauw krijt is het schadebedrag genoteerd als "f 40.-" (veertig gulden), destijds een substantieel bedrag voor een eenvoudige reparatie, maar klein genoeg om de discussie over de staat van het hout relevant te maken.
Handgeschreven namenlijst op een los blad papier.
* **Structuur:** Het document is een werklijst of presentielijst. De linkerlijst bevat 17 namen, de rechterlijst bovenaan bevat 4 namen. Dit verklaart de genoteerde som van "21 man". * **Tekens:** De 'x' achter de namen in de linkerlijst duidt waarschijnlijk op aanwezigheid of selectie. De aanhalingstekens (") worden gebruikt als herhalingstekens voor functies. * **Functies/Termen:** * *werkm.*: Afkorting voor 'werkman'. * *landknecht*: Een landarbeider of knecht. * *Comm.*: Waarschijnlijk een afkorting voor 'Commissie' of 'Commissaris'. * *Opgave Stam*: Dit suggereert dat de persoon genaamd 'Stam' (nummer 6 in de linkerlijst) deze namen heeft doorgegeven of verantwoordelijk is voor deze groep. * **Handschrift:** Een vlot, enigszins informeel cursief handschrift, typisch voor administratieve krabbels uit de betreffende periode.
Getypte tabel (doorslag of origineel op briefpapier).
* **Administratieve Opzet:** De tabel is een nauwkeurig overzicht van salarisgegevens. Opvallend is dat bij de 'Nieuwe toestand' de kolom 'oververdiensten' structureel wordt ingevuld, wat leidt tot een aanzienlijke verhoging van de 'pensioens-grondslag'. * **Terminologie:** * **D.N.Z. dienst:** Waarschijnlijk de 'Dienst Niet-Zondagse arbeid' of een specifieke markt-gerelateerde toelage voor diensten op afwijkende tijden. * **Salarisgroepen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen de klassen I tot en met IV. * **Uniform-kleeding:** Voor controleurs en opzichters was een kledingtoelage gebruikelijk. * **Correcties:** Er zijn handgeschreven aantekeningen ("bevestigde grondslag") en vinkjes gezet, wat duidt op een controleproces door een accountant of de personeelsadministratie.
Getypte personeels- en salarislijst (doorslag of origineel op dun papier).
* **Structuur:** Het document is een vervolgblad (gezien de term "Transport") van een groter financieel overzicht. Het is onderverdeeld in drie hoofdgroepen: algemeen personeel (onder de transportpost), "Werklieden" en "Reservisten". * **Financiële details:** Bedragen zijn in Nederlandse guldens (f.). De "transport"-post van ruim 145.000 gulden suggereert een aanzienlijk personeelsbestand voor de gehele organisatie. * **Annotaties:** De voetnoten geven inzicht in de administratieve complexiteit: * **Detachering:** Personeel werd uitgewisseld tussen de dienst "Sociale Zaken" en "Marktwezen". * **Inkoop Pensioen:** Er werden bedragen ingehouden voor de opbouw van pensioen over eerdere tijdelijke dienstverbanden. * **Rijwieltoelage:** Een vergoeding van 12 gulden voor het gebruik van een eigen fiets, wat in die tijd een gebruikelijk vervoermiddel voor werk was. * **Namen:** De lijst bevat voornamelijk namen die beginnen met de letter V en W, wat bevestigt dat dit een alfabetisch gesorteerd deel van een grotere lijst is.
Financiële loonlijst of afrekening.
* **Administratieve Structuur:** Het document is onderverdeeld in categorieën: regulier personeel (onder Transport), "Werklieden" en "Reservisten dienstdoende als ambtenaar". Dit duidt op een hiërarchische of functionele indeling van het personeelsbestand. * **Financiële Details:** De bedragen zijn in Nederlandse guldens (f.). De post "Transport" geeft aan dat dit een vervolgpagina is van een langere lijst. * **Specifieke Vergoedingen en Inhoudingen:** * Er wordt melding gemaakt van een fietstoelage (f. 12,--), wat in die tijd een gebruikelijke vergoeding was voor ambtenaren die hun eigen vervoermiddel gebruikten voor het werk. * De "inkoop pensioen" verwijst naar de regeling waarbij tijdelijke diensttijd wordt meegeteld voor de pensioenopbouw, waarvoor een eenmalige of periodieke inhouding nodig was. * **Detacheringen:** De namen Viëtor en Cobussen worden genoemd in de voetnoot als zijnde gedetacheerd vanuit Sociale Zaken, wat inzicht geeft in de interdepartementale samenwerking of personeelsverschuivingen tijdens de oorlogsjaren.
Kasboek- of salarisblad uit een administratief register.
* **Administratieve Structuur:** Het document is onderverdeeld in drie categorieën. De eerste groep (niet expliciet benoemd, maar waarschijnlijk vast personeel of beambten), gevolgd door 'Werklieden' en 'Reservisten'. * **Financiële details:** Bedragen zijn genoteerd in guldens (f). Er zijn specifieke aantekeningen over toelages (rijwielvergoeding van 12 gulden) en inhoudingen (pensioen vanwege tijdelijke dienst, gemarkeerd met een 'F'). * **Correcties:** Het grote totaalbedrag bovenaan (162.570,49) is meermaals gecorrigeerd, wat wijst op een lopende boekhouding waarbij bedragen van eerdere pagina's zijn overgedragen. * **Opmerkelijke termen:** "Rijwiel" voor fiets en "Stamkaarten" (persoonskaarten voor militairen) plaatsen het document in een specifieke overheids- of institutionele context.
Administratieve salarislijst.
Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.
Handgeschreven register/staat van binnenschepen.
Het document is een administratieve lijst van binnenschepen, gesorteerd op datum van registratie of binnenkomst. Het handschrift is een cursief kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw, goed leesbaar maar met karakteristieke afkortingen (zoals "d/d" voor "van de" en "v.d." voor "van der"). Opvallend is het grote aantal schepen met de naam "Rival" en "Onderneming", wat duidt op de populariteit van deze namen in de Nederlandse binnenvaart. Bij een aantal schepen is de tonnage handmatig voorzien van een accolade en de term "geschat", wat impliceert dat de exacte waterverplaatsing op dat moment niet officieel kon worden vastgesteld. De aantekening "P.M." (Pro Memorie) met de datum 19 juni 1943 en de ondertekening door ene "Blom" wijst op een latere controle of archivering van deze gegevens.
Administratief kasboek / Personeelslijst.
* **Administratieve opzet:** Het document fungeert als een sluitende loonlijst. De totalen worden onderaan berekend en gecorrigeerd. De verdeling tussen 'Ambtenaren', 'Werklieden' en 'Reservisten' is typerend voor de toenmalige overheidsstructuur. * **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend kantoorschrift. De toevoegingen en correcties (zoals de rijwiellijst linksonder) lijken van dezelfde hand, maar op een later moment toegevoegd. * **Opvallende details:** De voetnoten onthullen persoonlijke drama's en politieke keuzes: ontslag wegens een 'gemengd huwelijk' (antisemitische maatregel), aanmelding bij de 'Waffen S.S.' (collaboratie), en arrestatie door de 'Sicherheitsdienst' (verzet of vervolging). Dit maakt het document van louter boekhoudkundig naar historisch zeer relevant.
Document
De lijst vertoont een systematische boekhouding van binnenvaartactiviteiten. * **Numerieke waarden:** De getallen in de rechterkolom variëren van 50 tot 240. Gezien de schaal en de genoemde scheepsnamen gaat het zeer waarschijnlijk om het laadvermogen van de schepen in tonnen. * **Berekening:** Het document is rekenkundig correct. De som van de individuele posten op deze pagina bedraagt 4856. Opgeteld bij de overdracht van 6693 (TRANSPORT) geeft dit exact het vermelde TOTAAL van 11549. * **Nomenclatuur:** De scheepsnamen zijn typerend voor de Nederlandse binnenvaart (vroomheid, hoop, familieverbanden), zoals *Familietrouw*, *Goede Verwachting* en *Nieuwe Zorg*. De namen van de schippers (bijv. Sieseling, Minkema, Terwal) duiden op een sterke vertegenwoordiging van schippers uit Noord-Nederland.
Administratief formulier (Doorslag/Copie van een ziektemelding).
Dit document is een officiële melding van ziekteverzuim van een Amsterdamse gemeenteambtenaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft F. de Vries, een 50-jarige controleur bij de Dienst van het Marktwezen, woonachtig aan de Hasebroekstraat 23-II. Uit de administratieve details blijkt dat De Vries een vaste aanstelling had (Ambtenaar IA) in salarisgroep II. Dit was zijn eerste ziektemelding van het jaar 1943. De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend arts van de gemeente, wiens taak het was om te verifiëren of de ambtenaar daadwerkelijk wegens ziekte verhinderd was. Het document is een doorslag ("COPIE") die door de betreffende dienst zelf bewaard diende te worden tot de ambtenaar weer hersteld was.
Handgeschreven dienstrapport van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een ambtelijk verslag van marktinspecteurs die toezien op de naleving van de prijsvoorschriften in oorlogstijd. * **Handhaving:** De inspecteurs treden op tegen handelaren die producten (koek, appels, uien, groenten) verkopen buiten de officiële prijsafspraken. De sanctie die zij direct toepassen is het "uit laten verkoopen": de handelaar wordt gedwongen zijn voorraad direct aan het aanwezige publiek te verkopen tegen de officieel vastgestelde (lagere) prijs. * **Incident Javaplein:** Een zeer opmerkelijk detail is de passage over 17 november op het Javaplein. Terwijl de ambtenaren een uitverkoop van fruit afdwingen, grijpen Duitse soldaten in. Zij onttrekken de goederen aan de controle van de ambtenaren en delen deze gratis uit aan de omstanders. Dit illustreert de willekeur en de verstoorde gezagsverhoudingen op straat tijdens de bezetting. * **Administratie:** De stempels en kantlijnaantekeningen ("Inschrijven Dir", "Inr. bespr.") tonen het bureaucratische proces van verwerking binnen de gemeentelijke diensten.
Document
* **Schrift:** Het betreft een Nederlands zakelijk curshiefschrift. De schrijfstijl is vlot maar nauwkeurig, typisch voor kantoor- of ledenadministratie. * **Locatie:** Alle genoemde locaties zijn Amsterdamse straten en grachten, gelegen in het Centrum, de Jordaan en Amsterdam-West. * **Notatie:** De toevoegingen achter de huisnummers (h., I, II, III) duiden op de verdiepingen: 'h' staat voor 'huis' (begane grond), de Romeinse cijfers voor de eerste, tweede of derde etage. * **Nummering:** De rode cijfers in de linkermarge (4, 5, 8, 9, 6, 7, 10, 11) lijken een herziene telling of een routevolgorde aan te geven, nadat diverse namen waren doorgehaald. Dit verklaart waarom er "Aantal: 11" boven staat, terwijl er op deze pagina na de doorhalingen slechts 8 namen overblijven; de overige 3 stonden waarschijnlijk op het in de kop genoemde "blad div." (diverse/diversen).
Dienstbrief betreffende verlofverlening.
Dit document is een officiële kennisgeving van de Dienst voor de Gemeentelijke Personeelsvoorziening te Amsterdam aan de directeur van het Marktwezen. Het betreft de vakantieplanning van een zekere J.F. de Vries, die als 'reserve-arbeider' (onderdeel van de Gemeentelijke Arbeidersreserve, G.A.R.) gedetacheerd is bij het Marktwezen. Opvallend zijn de administratieve wijzigingen op het briefpapier: de naam 'Gemeente Arbeidsbeurs' is doorgestreept en vervangen door 'Dienst voor de Gem. Personeelsvoorziening'. De brief bevat handgeschreven correcties op de vakantiedata (verschoven van 23 juli naar 27 juli 1944), wat duidt op de praktische afstemming tussen de verschillende gemeentelijke diensten.
Rapport / Proces-verbaal van de Economische Controledienst (CCD).
* **Inhoud:** Het rapport beschrijft de aanhouding van een schip (de "Willem") op de Keizersgracht in Amsterdam met 30.000 kg aardappelen aan boord. De eigenaar/vervoerder, de heer Thijssen uit Arnhem, claimt dat de aardappelen legaal zijn ingekocht bij een firma in Opperdoes en bedoeld zijn als voedselvoorziening ("St. Nicolaas surprise" en warme maaltijden) voor het personeel van diverse Amsterdamse bedrijven. * **Tijdskader:** Het document is opgesteld in december 1944. Dit is midden in de **Hongerwinter**. Voedseltransporten waren op dat moment uiterst schaars en streng gereguleerd. * **Juridische actie:** Hoewel Thijssen papieren kon overleggen, vertrouwden de controleurs de zaak niet volledig (mogelijk vanwege de grote hoeveelheid of de prijs). Er is "voorloopig beslag" gelegd op zowel de vracht als de papieren. De zaak werd overgedragen aan de Economische Controledienst (CCD) voor verder onderzoek naar mogelijke zwarte handel.
Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.
* **Administratieve wijzigingen:** De vele doorhalingen bij de adressen wijzen op een actieve administratie waarbij verhuizingen nauwgezet werden bijgehouden. * **Talen:** Het document illustreert de invloed van de bezetter op de Nederlandse bureaucratie. Nederlandse functietitels zijn handmatig voorzien van hun Duitse equivalenten (bijv. "controleur" wordt "Kontrolleur", "klerk" wordt "Assistent"). * **Symboliek:** Naast veel namen staan tekens zoals kruisjes (+) of vinkjes (/). Ook zijn er handgeschreven cijfers (1 t/m 5) toegevoegd bij een aantal namen. Deze tekens hebben waarschijnlijk te maken met de status van de betreffende persoon in het kader van de arbeidsinzet of vrijstellingen. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar de registratienummers (A35-...) volgen geen strikte numerieke volgorde, wat suggereert dat dit een uittreksel is uit een groter register.
Dienstverslag / Rapportage van controleurs.
Het document is een kort zakelijk rapport van twee controleurs aan hun inspecteur. De kern van het verslag is tweeledig: 1. **Controle van tuinderijen:** De controleurs hebben vier specifieke percelen in de Sloterpolder bezocht om te controleren op illegale directe verkoop (zwarte handel). Ze stellen vast dat er geen verkoop plaatsvond, simpelweg omdat de oogstperiode voorbij was en de velden vrijwel leeg waren ("niets meer opstond"). 2. **Transportcontrole:** Er zijn onderweg karren met groenten staande gehouden. De controleurs stelden vast dat deze reglementair onderweg waren naar de Centrale Markt. De bijbehorende administratieve bewijzen ("duplo strooken") zijn afgedragen aan een functionaris genaamd Steenbeek. Het handschrift is een vlot lopend kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw, goed leesbaar met uitzondering van enkele eigennamen die ambigu kunnen zijn.
Inspectierapport / proces-verbaal van controle op visverkoop.
Dit document is een ambtelijk verslag van een controle op de vismarkt in de Ten Katestraat te Amsterdam, gedateerd in de late oorlogsjaren (augustus 1944). In deze periode was de voedselvoorziening streng gereguleerd door de Duitse bezetter en de Nederlandse distributie-instanties. Het verslag stelt vast dat vier specifieke kooplieden hun toegewezen hoeveelheid snoekbaars (en in één geval brasem) hebben ontvangen en verkocht volgens de regels. Opvallend is het gebruik van geboortejaren ('07, '04, '14) achter de namen van de familie Ossendorp om de verschillende handelaren met dezelfde initialen uit elkaar te houden—een gebruikelijke praktijk in Amsterdamse handelsfamilies. De controleur, F. de Vries, rapporteert hier aan zijn superieur (waarschijnlijk de heer Duinhoven) dat de administratie en de fysieke aanvoer van de vis "accoord" waren.
Handgeschreven lijst van rijwielbezitters.
Het document is een administratieve lijst van negen personen die een fiets in hun bezit hebben. De lijst is ingedeeld in drie kolommen: de achternaam van de persoon, de status van het rijwiel ("eigen fiets" of "dienst fiets") en de leeftijd van de eigenaar. Voor de meeste personen wordt "id" (idem) gebruikt om aan te geven dat zij ook een eigen fiets bezitten. Opvallend is de laatste vermelding, M.F. de Vries, die over een dienstfiets beschikt, wat kan duiden op een officiële functie (zoals bij de politie, distributiedienst of posterijen). Het handschrift is duidelijk en de lijst is formeel afgesloten met een paraaf en datum.
Handgeschreven ambtelijk rapport op gelinieerd papier.
* **Inhoud:** Het rapport betreft de inbeslagname van levensmiddelen (193 kg aardappelen en een partij uien) bij een transportbedrijf genaamd 'Besteldienst Stabiel' van Jacobus Focke aan de Singel 114. * **Logistiek:** De goederen zijn tijdelijk opgeslagen bij de Gemeentelijke Visafslag en vervolgens overgedragen aan de V.B.N.A. * **Actoren:** De ambtenaren Scholtes en De Vries treden hier op als controlerende instantie. De V.B.N.A. (Voedselvoorziening voor de Burgerbevolking van Noord-Holland en Amsterdam) fungeert als de ontvangende partij voor de distributie. * **Toestand:** Het handschrift is duidelijk leesbaar en de administratieve verwerking (stempels en dossiernummers) wijst op een strak gereguleerd proces van voedselcontrole.
Verlofverzoek (aanvraag voor vrijstelling van dienst).
Het document betreft een kort, formeel verzoek van een niet bij naam genoemde medewerker ("ondergetekende") voor verlof in de eerste week van januari 1945. De aanvrager vraagt drie dagen vrij: donderdag 4 januari ("vrij van dienst") en vrijdag 5 en zaterdag 6 januari ("verlof"). De opgegeven reden is een verhuizing. Het verzoek is op 2 januari 1945 gezien en goedgekeurd, blijkens de aantekening "Gezien" en de handtekeningen (waaronder die van F. de Vries). Linksonder is door een administratieve kracht de instructie "nieuwe adres opnemen!" genoteerd, wat duidt op een noodzaak om de personeelsadministratie bij te werken naar aanleiding van de verhuizing.
Dienstverslag / Rapport van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam.
Dit rapport biedt een inkijk in de dagelijkse werkzaamheden van de Amsterdamse marktinspecteurs in november 1944. De kern van de rapportage draait om de **prijsbeheersing**. De genoemde prijzen (bijv. f 2,50 voor een kilo appelen) waren voor die tijd extreem hoog (zwarte handelsprijzen). De sanctie die de ambtenaren direct ter plaatse toepasten, was het "uit laten verkoopen". Dit hield in dat de koopman gedwongen werd zijn voorraad direct aan het aanwezige publiek te verkopen tegen de officieel vastgestelde (veel lagere) prijs. Dit was een effectieve manier om woekerprijzen tegen te gaan en de bevolking direct aan voedsel te helpen, maar leidde vaak tot grote volkstoeloop en onrust. Opvallend is de vermelding van een "schuit met appelen" voor de firma Gerzon. Gerzon was een chique moderesidentie, maar in de Hongerwinter hielden veel grote bedrijven zich bezig met de voedselvoorziening voor hun eigen personeel om hen op de been te houden.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte financiële lijst/grootboekblad.
| F.de Vries | ƒ | 1.698,15 |
Administratief register / loonlijst.
| F. de Vries | 1800.- | 90.- | id. | 19 - 2 - 1935 | " " 100.- ; id ; " " 100.- |
Personeelsregister / Salarisadministratie (handgeschreven grootboek).
| 97 | F. de Vries | id. | II | 1800.- / 85.- / - / 1885.- | 1900.- / 85.- / - / 1985.- | |
Getypte administratieve lijst/tabel betreffende salarisherziening.
| 97 | F. de Vries | Idem | II | *f* 1800,- | *f* 85,- | | *f* 1885,- | *f* 1900,- | *f* 85,- | | *f* 1985,- | |
Nominatieve lijst van salarissen (administratief overzicht).
| T.Jonkman | " 3.083,38 | | F.de Vries | " 1.757,86 |
Getypte nominatieve lijst van salarisbetalingen.
| T. Jonkman | " 3.083,38 | F. de Vries | " 1.757,86 |
Administratieve salarislijst.
| A.H. Klaassens | 1.944,92 | F. de Vries | 2046,82 |
Salarisoverzicht/Personeelslijst.
| A.H.Klaassens | 1.944,92 | F.de Vries | 2046,82 |
Administratieve lijst
| 97 | F. de Vries | idem | II | 1900.- | 85.- | - | - | 1985.- | 1900.- | 85.- | - | 75.- | 190.- √ | 2175.- |
Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.
| F. de Vries — | 26-11-1901 | ~~Amstel 308~~ | controleur-marktopz. -> **Kontrolleur** | A35-001609 |
Koopliedenlijsten
Onbekend — standplaats " 0
Uilenburg — standplaats id
Waterlooplein
Waterlooplein
Onbekend — standplaats controleur-marktopz
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE H. de Vries, geb. 29.3.15 adres: Liniestraat 45 bis in tijd. dienst sinds 10.8.'42 _________ geen straf.
# TRANSCRIPTIE f. 1000.- Th. de Vries Adm. afd. Fin. met de zaak dan Moet worden gefinancierd. Diversen - bevoorrading C.M. op verzoek -- J. Braem -
Vries | 1972,19 | | | | L. de Vries | 2698,99 8) | | | | H. Vrij | 2013,28 | | | | T.A. Wieberdink | 1890.-- | | | | H.M.A. de Wolff | 2110,25 10) | **Totaal F. 167.575,80**
1006.15 | 749.44 - | T. de Vries | 1698.15 | 1616.65 - | S. T. de Vries | 1598.81 | 1611.50 - | L. de Vries | 1800.20 | 1807.40 x | H. Vrij. | 1799.15 $\checkmark$ | 1799.15 [Onderaan totalen:] 133315.47 / ~~133311.92~~ | 133252.46
[Middenveld] **COPIE** **Naam en voorletters: de Vries F.** **Functie en No.: controleur No. 97** **Adres: Hasebroekstraat 23 II**