Dienstbrief / Circulaire 27 december 1940 De Wethouder voor de Arbeidszaken (N.J. Kropman) № 8A/139/2 M. 1940 28/12
GEMEENTE AMSTERDAM

No. 1930 e Arb. 1940 AMSTERDAM, 27 December 1940.

In verband met de uitvoering der Loonbelastingverordening breng ik te Uwer kennis, dat Burgemeester en Wethouders van oordeel zijn, dat, ter voorkoming van dubbele administratie, er naar gestreefd moet worden, dat de Inspectie der Rijksbelastingen de gemeentelijke diensttakken ontheffing verleent van het aanleggen van den voorgeschreven loonstaat. Het model is U door de Belastinginspectie reeds toegezonden.

Voor het verkrijgen van deze ontheffing zal de Directeur der Gemeentebelastingen het noodige verrichten.

Het zal echter noodig zijn, dat Uw loon- en salarisstaten zoo noodig worden aangevuld met een of meer gegevens, welke de Belastinginspectie noodig acht.

Ik moge U verzoeken, zoo spoedig mogelijk, het model van Uw loon- en salarisstaten bij den Directeur der Gemeentebelastingen in te zenden.

De Wethouder voor de Arbeidszaken,

(w.g. Kropman)
Kropman.

Aan Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën. Dit document is een ambtelijke mededeling van de gemeente Amsterdam betreffende de administratieve afhandeling van de nieuwe loonbelasting. De kern van de brief is de wens van het college van Burgemeester en Wethouders om "dubbele administratie" te voorkomen.

De gemeente wil dat haar eigen diensten vrijgesteld worden van het bijhouden van de standaard door het Rijk voorgeschreven loonstaten, mits de eigen gemeentelijke loon- en salarisstaten voldoende informatie bevatten voor de Rijksbelastinginspectie. De wethouder verzoekt de hoofden van de verschillende diensten daarom hun eigen modellen van loonstaten in te leveren bij de Directeur der Gemeentebelastingen, zodat deze de ontheffing centraal kan regelen.

De ondertekenaar, N.J. Kropman, was destijds wethouder voor de Arbeidszaken. Zijn handtekening staat rechtsonder met een typische pennenstreek onder de naam. De datum van het document, 27 december 1940, is historisch significant. Nederland was op dat moment reeds enkele maanden bezet door nazi-Duitsland. De genoemde "Loonbelastingverordening" werd door de bezetter ingevoerd en trad in werking op 1 januari 1941. Deze verordening verving de eerdere inkomstenbelasting door een directe inhouding op het loon, een systeem dat nauw aansloot bij het Duitse model.

Het document illustreert hoe de gemeentelijke bureaucratie zich in de eerste winter van de bezetting aanpaste aan de nieuwe regelgeving van de centrale overheid (onder toezicht van de bezetter). Er is sprake van een pragmatische houding: men voert de nieuwe regels uit, maar probeert de administratieve lastendruk voor de gemeentelijke diensten te minimaliseren door bestaande systemen aan te passen in plaats van nieuwe formulieren van de Rijksbelastingen over te nemen. N.J. Kropman Gemeente Amsterdam