Zakelijke correspondentie / Dienstbrief. 7 september 1939. Ir. F. Timmers, Directeur van de Dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen, Amsterdam. De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. DIENST DER GEMEENTELIJKE WASCH- EN SCHOONMAAK-, BAD- EN ZWEMINRICHTINGEN.
Hoofdkantoor: Nieuwe Looiersdwarsstr. 9-17. Telefoon No. 40115 (5 lijnen).
\========================================================================

No. 2438 W.S.B.Z.1939. Amsterdam, 7 September 1939.

[Stempel: Nº 7/5/1] [Stempel: M. 1939 15/9]

Den Heer Directeur [handgeschreven: v. Marktwezen]
Aan het Hoofd [handgeschreven: ____]

[In de rechterkantlijn handgeschreven aantekening: zie dir. ms / In dossier]

Hierbij verzoek ik beleefd Uw aandacht voor het volgende:
In verband met de ingetreden buitengewone omstandigheden is het mij onmogelijk geworden, reeds gemaakte offerten voor de uitvoering van stoffeeringswerkzaamheden, voor wat de opgegeven prijzen aangaat, te handhaven en worden deze hierbij ingetrokken. Ook voor reeds in uitvoering zijnde werken kan mijn Dienst niet de hiervoor opgegeven prijzen gestand doen. Hoezeer ik er naar streef -waar mogelijk zelfs met behulp van wettelijke maatregelen tegen prijsopdrijving- de materialen tegen normale prijzen in te koopen, staat het nu reeds vast, dat dit mij voor vele niet lukken zal.
Het spreekt van zelf, dat ik al het mogelijke in het werk heb gesteld en blijf stellen om voor de opdrachten van gemeente-diensten en bedrijven de gunstigst mogelijke prijzen te calculeeren.
Totdat de huidige omstandigheden mochten ophouden te bestaan, moet ik echter alle offerten voortaan maken onder reserve, dat de te gebruiken materialen in te koopen zullen zijn tegen de in de calculatie opgenomen prijzen.

De Directeur van den Dienst
der Gem. Wasch- en Schoonm.-,
Bad- en Zweminrichtingen,

Ir. F. TIMMERS.

[Rechtsonder handgeschreven paginanummering:] 8/20 In deze brief stelt Ir. F. Timmers andere gemeentelijke afdelingen op de hoogte van een acute prijsstijging en leveringsonzekerheid. De kern van de boodschap is dat de Dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen zich niet langer kan houden aan eerder afgegeven offertes voor stoffeerwerk.

De brief bevat drie belangrijke beleidswijzigingen:
1. Intrekking van offertes: Alle bestaande prijsopgaven worden per direct ingetrokken.
2. Lopende projecten: Zelfs voor projecten die al zijn gestart, kunnen de prijzen tijdens de rit worden aangepast.
3. Toekomstig voorbehoud: Nieuwe offertes worden voortaan uitgebracht onder een expliciet voorbehoud wat betreft de materiaalkosten.

De schrijfstijl is uiterst formeel ("beleefd Uw aandacht", "gestand doen") en de spelling hanteert de destijds gebruikelijke dubbele klinkers in woorden als "koopen" en "calculeeren". De directeur benadrukt zijn loyaliteit aan de stad door te stellen dat hij alles in het werk stelt om prijsopdrijving tegen te gaan, maar dat hij machteloos staat tegenover de marktontwikkelingen. De datum van de brief, 7 september 1939, is cruciaal voor het begrip van het document. Dit is slechts zes dagen na de Duitse inval in Polen, hetgeen het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was en de feitelijke bezetting pas in mei 1940 zou plaatsvinden, was de economische impact direct merkbaar.

De "buitengewone omstandigheden" waar Timmers naar verwijst, duiden op de internationale paniek op de grondstoffenmarkt. Materialen voor stoffering (zoals textiel, leder en vulmaterialen) werden plotseling schaars of veel duurder door de algemene mobilisatie en de dreiging van een handelsblokkade.

Dit document is een treffend voorbeeld van hoe de wereldpolitiek onmiddellijk doorsijpelde naar het lokale niveau: een Amsterdamse gemeentelijke dienst moest zijn interne bedrijfsvoering in minder dan een week volledig aanpassen aan de nieuwe realiteit van een Europa in oorlog. De stempel "15/9" suggereert dat het document pas een week later definitief werd verwerkt in het dossier van het Marktwezen. F. Timmers Gemeente Amsterdam Marktwezen