Getypte brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam. 11 september 1939. De Burgemeester van Amsterdam (Willem de Vlugt). GEMEENTE AMSTERDAM

No.1140/201 Fin.1939.
Amsterdam, 11 September 1939.

[Handgeschreven in de bovenmarge:] In vingerst. k. Marktw.
[Handgeschreven:] 703 Am. 1939.
[Stempel links:] Nº 7/6/1
[Stempel midden:] M. 1939 15/9
[Handgeschreven blauwe paraaf/notitie over de stempels heen, deels onleesbaar]

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

Blijkens in de dagbladen gepubliceerde mededeelingen, wordt van Regeeringswege er de aandacht op gevestigd, dat het in de tegenwoordige bijzondere omstandigheden noodzakelijk is, het benzineverbruik zooveel mogelijk te beperken, ten einde ingrijpende maatregelen te voorkomen.

In verband hiermede doe ik hierbij een dringend beroep op U om elk niet noodzakelijk gebruik van gemeentelijke dienstauto's of -motorrijwielen achterwege te laten. Met name dient elk gebruik van deze auto's of motorrijwielen voor particuliere doeleinden te worden vermeden, terwijl een algeheel buiten gebruik stellen zooveel mogelijk door U dient te worden bevorderd.

Hetzelfde geldt mutatis mutandis voor eigen auto's of motorrijwielen van gemeentepersoneel, voor welker gebruik van gemeentewege een vergoeding wordt gegeven. Indien het gebruik daarvan voor dienst-doeleinden wordt gestaakt, verzoek ik U mij daarvan mededeeling te doen.

EL

De Burgemeester,
[Handtekening: W. de Vlugt]

A a n
Heeren Hoofden van diensten en bedrijven.

[Handgeschreven rechtsonder:] f * Kernboodschap: De brief is een dringende oproep van de burgemeester aan alle gemeentelijke afdelingen om het gebruik van benzine tot een absoluut minimum te beperken.
* Maatregelen:
1. Stopzetten van niet-noodzakelijke ritten met dienstvoertuigen.
2. Strikt verbod op privégebruik van dienstauto's en -motoren.
3. Aanmoediging om voertuigen geheel buiten gebruik te stellen.
4. Soortgelijke beperkingen voor privévoertuigen van personeel die tegen vergoeding voor werk worden gebruikt.
* Toon: De toon is zakelijk, formeel en dringend, wat past bij de crisissfeer van die periode. De burgemeester spreekt van "bijzondere omstandigheden" om de ernst van de situatie te duiden zonder direct paniek te zaaien. * Historisch kader: De brief is gedateerd op 11 september 1939, slechts tien dagen na de Duitse inval in Polen en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Hoewel Nederland op dat moment neutraal was, was de algemene mobilisatie al uitgeroepen en bereidde het land zich voor op grote tekorten.
* Brandstofschaarste: Benzine was een cruciaal strategisch product. De Nederlandse regering begon onmiddellijk met het rantsoeneren en beperken van brandstof om voorraden te sparen voor de defensie en vitale sectoren. Dit schrijven toont hoe deze nationale noodzaak vertaald werd naar het lokale niveau in Amsterdam.
* Burgemeester: De ondertekenaar, Willem de Vlugt, was burgemeester van Amsterdam van 1921 tot aan zijn ontslag door de Duitse bezetter in 1941. Hij probeerde in deze vroege fase de stedelijke diensten draaiende te houden onder de toenemende druk van de naderende oorlogsdreiging. W. de Vlugt Gemeente Amsterdam