Getypte brief/nota (pagina 2). Niet expliciet vermeld op deze pagina, maar de inhoud verwijst naar de mobilisatieperiode (ca. 1939-1940). 2

c) helpsters voor den huishoudelyken dienst in ziekenhui-
zen, e.d.;
d) chauffeuses-ziekendraagsters;
e) assistentie by Consultatiebureaux;
f) assistentie by Inrichtingen van Maatschappelyk Werk.

2) GEMEENTETRAM, die zoude kunnen beschikken over:
a) tram- en autobusbestuursters;
b) tram- en autobusconductrices.

3) MAATSCHAPPELYKE STEUN.

4) STADSREINIGING, die zoude kunnen beschikken over:
chauffeuses en assistentie by den ophaaldienst.

Bovendien ECONOMISCHE DIENST, die zoowel over chauf-
feuses als over administratief personeel zoude kunnen beschikken.

Burgemeester en Wethouders, die het streven der veree-
niging waardeeren, stellen er prys op Uw meening te vernemen omtrent
de practische uitvoerbaarheid van de geopperde denkbeelden. In het
byzonder worde daarby aandacht geschonken aan de noodzakelykheid
van vervanging van onder de wapenen geroepen ambtenaren en werklie-
den en aan de mogelykheid en de wenschelykheid dier vervanging door
leden van het Korps; een en ander met vermelding van de voornaamste
functies en van eenige globale aantallen.
Voor zoover U dit, gelet op de abnormale omstandighe-
den, die alsdan zullen bestaan, mogelyk is, zal gaarne tevens tege-
moet gezien worden een globaal cyfer van de kosten, verbonden aan
noodzakelyke vervanging door normaal betaalde krachten. De leden
van het Korps bieden haar werkkracht, naar door ons wordt begrepen,
zonder vergoeding aan. Dit document is een ambtelijk schrijven waarin wordt gecommuniceerd over de inzet van vrouwen in functies die traditioneel door mannen werden ingevuld. Er wordt een concrete lijst opgesteld van diensten waar vrouwen zouden kunnen bijspringen: de ziekenhuizen, de Gemeentetram (als bestuursters en conductrices), de Maatschappelijke Steun, de Stadsreiniging en de Economische Dienst.

Opvallend is de vraag van het college van Burgemeester en Wethouders naar de "practische uitvoerbaarheid" en de financiële consequenties. Hoewel de vrouwen van het betreffende "Korps" hun diensten gratis aanbieden ("zonder vergoeding"), wil het bestuur toch een raming van de kosten voor het geval er met betaalde krachten gewerkt zou moeten worden. De tekst moet geplaatst worden in de context van de Nederlandse mobilisatie vlak voor of aan het begin van de Tweede Wereldoorlog (1939-1940). Omdat veel mannen werden opgeroepen voor militaire dienst ("onder de wapenen geroepen"), ontstonden er tekorten in de civiele infrastructuur en overheidsdiensten.

Dit leidde tot de oprichting van diverse vrouwenkorpsen en vrijwilligersorganisaties (zoals het Vrouwen Hulpkorps of lokale initiatieven) die bereid waren deze taken over te nemen. Het document illustreert de verschuivende maatschappelijke verhoudingen waarbij vrouwen noodgedwongen rollen kregen toebedeeld in sectoren als het openbaar vervoer en de reinigingsdienst, die tot dan toe vrijwel uitsluitend voorbehouden waren aan mannen.