29 september 1938 [Bovenaan gecentreerd]
VERBREEDING LAZARUSSTEEG - MARKENSTEEG - FOELIESTRAAT. SCHAAL 1:1000

[In de plattegrond – Straat- en waternamen van links naar rechts]
* AMSTEL
* KORTE HOUTSTRAAT
* WATERLOO - PLEIN
* NIEUWE AMSTELSTRAAT
* NIEUWE HEERENGRACHT
* LAZARUSSTEEG
* MARKENSTEEG
* GEM. BAD- EN WASCHHUIS
* FOELIESTRAAT
* UILENBURGER GRACHT
* UILENBURGERSTRAAT
* MARKEN GRACHT
* VALKENBURGER SCHOOL
* RAPENBURGERSTRAAT
* RAPENBURGER PLEIN
* SCHIPPERSGRACHT
* RAPENBURGER SCHUT SLUIS

[Rechtsonder, technische gegevens]
P.W. BD. 29.9.38 N: 847.
VERBREEDING LAZARUSSTEEG - MARKENSTEEG - FOELIESTRAAT 1:1000 Dit document is een officiële bestemmings- en wegaanlegkaart van de Amsterdamse Dienst der Publieke Werken (P.W.). Het hoofddoel van de tekening is het in kaart brengen van de voorgenomen verbreding van de Lazarussteeg, Markensteeg en Foeliestraat.

De kaart biedt een uiterst gedetailleerd overzicht van de toenmalige bebouwing per perceel. Opvallend is de vermelding van publieke instellingen zoals het "Gem. Bad- en Waschhuis" en de "Valkenburger School". De datering van 29 september 1938 is historisch relevant; het toont de plannen voor stadsvernieuwing en verkeersdoorstroming aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De nauwkeurige schaal (1:1000) en de weergave van kadastrale grenzen duiden op een document dat gebruikt werd voor onteigening of feitelijke werkvoorbereiding. De gebieden Uilenburg, Marken en Valkenburg vormden de kern van de historische Amsterdamse Jodenbuurt. In de jaren '30 was dit gebied het onderwerp van grootschalige saneringsplannen door de gemeente Amsterdam. De buurt werd destijds als overbevolkt en bouwvallig beschouwd. De geplande "verbreding" van de smalle stegen was een eerste stap in het transformeren van de buurt naar een moderne verkeersader.

Veel van de op deze kaart getekende bebouwing is tijdens de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende wederopbouw verloren gegaan. Na de oorlog werd de verkeersas definitief gerealiseerd (onderdeel van de toegangswegen naar de latere IJ-tunnel), waarbij de Markensteeg en Lazarussteeg nagenoeg volledig van de kaart verdwenen en opgingen in de huidige, veel bredere Valkenburgerstraat. Deze kaart dient daarmee als een belangrijk visueel bewijs van de vooroorlogse stedenbouwkundige structuur van een nu nagenoeg onherkenbaar deel van Amsterdam. Gemeente Amsterdam Publieke Werken