Brief (doorslag of kopie van een officieel schrijven).
Origineel
Brief (doorslag of kopie van een officieel schrijven). 11 juli 1939. Onbekend (vermoedelijk een afdelingshoofd of directeur binnen de Gemeente Amsterdam). [Links boven:] 30/28/4 M
[Rechts boven handgeschreven in zwarte inkt:]
doen M. de Heer
ter kennisneming
en terugzending
VP/G.
[De tekst 'en terugzending' is met rode pen onderstreept, evenals de initialen 'VP/G.']
[Rechts boven getypt:] 11 Juli 1939
[Links midden getypt:]
Verplaatsing kantoortje
marktpersoneel Waterlooplein.
[Rechts midden getypt:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat van myn Ambtgenoot voor de Publieke Werken bericht is ontvangen, dat het houten gebouwtje van het marktpersoneel op het Waterlooplein moet verdwynen, in verband met de plannen tot voltooïing van den zoogenaamden binnenring. Dezerzyds is daarop nagegaan, waar het bedoelde kantoortje het beste kan worden gevestigd. Hierby kwamen drie mogelykheden ter sprake namelyk: a) vestiging in een voormalig schoolgebouw aan de Zwanenburgerstraat 27; b) verplaatsing van het huidige gebouwtje naar een ander punt van het Waterlooplein; c) stichting van een nieuw gebouwtje op een ander punt van het Waterlooplein.
By de beoordeeling van deze drie plannen dient te worden rekening gehouden met het feit, dat het bedoelde kantoortje in den regel bestemd is voor drie - en somtyds voor vier - ambtenaren, namelyk het personeel dienstdoende op de markten Waterlooplein, Zwanenburgwal, Nieuwmarkt en Dapperstraat; de volledige administratie van deze markten, benevens van de Zondagsmarkt Uilenburg, wordt in het kantoortje bewaard en daar door het marktpersoneel bygehouden op de tydstippen, waarop dit personeel niet voor contrôle op de markt behoeft te zyn. Bovendien wordt in dit kantoor dagelyks standplaatsgeld geïnd.
Het is op grond van het vorenstaande duidelyk, dat het bedoelde kantoortje by voorkeur op de markt Waterlooplein . . .
--- * Inhoud: Het document is een ambtelijk voorstel over de noodzakelijke verhuizing van het houten onderkomen van het marktpersoneel op het Waterlooplein. De reden voor de verhuizing is de stedelijke ontwikkeling (de aanleg van de 'binnenring').
* Opties: Er worden drie scenario's geschetst: intrek in een bestaand gebouw (Zwanenburgerstraat 27), verplaatsing van de huidige houten keet, of nieuwbouw op het plein zelf.
* Belang: De brief benadrukt de centrale functie van dit kantoortje. Het is niet alleen een werkplek voor 3 à 4 ambtenaren, maar ook het administratieve hart voor meerdere Amsterdamse markten (Waterlooplein, Zwanenburgwal, Nieuwmarkt, Dapperstraat en de Zondagsmarkt Uilenburg). Tevens dient het als loket voor de inning van standplaatsgelden.
* Taalgebruik: Typisch vooroorlogs ambtelijk Nederlands ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "dezerzijds"). Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (myn, mogelykheden, duidelyk), wat in die periode vaker voorkwam op schrijfmachines of als persoonlijke stijl.
--- Dit document stamt uit juli 1939, slechts enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken van de Amsterdamse marktwezen en de stedelijke vernieuwing in die tijd. De "binnenring" waarover gesproken wordt, was een groot infrastructureel project om het centrum van Amsterdam beter bereikbaar te maken.
Interessant is de vermelding van de Zondagsmarkt op Uilenburg. Uilenburg was van oudsher een arme Joodse buurt; de zondagsmarkt was daar essentieel omdat de Joodse marktkooplieden op zaterdag (sabbat) niet werkten. De locaties die genoemd worden (Waterlooplein, Nieuwmarkt, Uilenburg) vormden het hart van de Joodse buurt in Amsterdam, die enkele jaren na deze brief door de bezetting en deportaties nagenoeg volledig zou verdwijnen.