Handgeschreven ambtelijk memo met een daaropvolgend concept voor een antwoordbrief. 30 juli 1940 (memo) en 2 augustus 1940 (concept). [Inkt - Memo:]
In verband met het feit, dat vele Nederlanders,
als gevolg van de bijzondere tijdsomstandig-
heden, niet aan plaatsen op de markten
kunnen worden geholpen, geef ik U
in overweging de verzoeken van buiten-
landers om voor vaste plaatsen op de
markten in aanmerking te mogen komen,
af te wijzen.
Aan Adressanten ware m.i. te berichten,
dat zij wanneer de tijden weer normaal
zijn, hun verzoek opnieuw kunnen
indienen.

30 - 7 - '40
de Boer [ondertekening]

[Potlood - Concept-antwoord:]
N. aanl. v. een door U ingediend desbetreff[end]
verzoek bericht ik U, dat ~~vaste plaats~~ ^voor het verkrijgen van een^
op een der markten hier ter stede, krachtens
Reglement, de Nederlandsche nationaliteit
wordt vereischt. Op dit voorschrift ~~kunnen thans~~
geen uitzondering worden
gemaakt. Aangezien U niet aan dit bovenbedoelde
vereischte voldoet, moet Uw verzoek van de hand gewez[en].

2/8 '40
[initialen] Het document betreft een beleidswijziging aangaande het toewijzen van marktplaatsen tijdens de vroege fase van de Tweede Wereldoorlog. In het eerste deel adviseert "de Boer" om aanvragen van buitenlanders voor vaste staanplaatsen op markten af te wijzen. De rechtvaardiging hiervoor is dat er door de oorlogsomstandigheden al te weinig plekken zijn voor Nederlandse burgers.

Het tweede deel is een direct gevolg hiervan: een concept-tekst voor een afwijzingsbrief aan een buitenlandse aanvrager. Hierin wordt expliciet vermeld dat de Nederlandse nationaliteit een vereiste is volgens het reglement en dat er onder de huidige omstandigheden geen uitzonderingen worden gemaakt. De datum (juli/augustus 1940) is cruciaal; Nederland was op dat moment net enkele maanden bezet door nazi-Duitsland. De term "bijzondere tijdsomstandigheden" is een veelgebruikt eufemisme voor de oorlogssituatie en de economische schaarste die daaruit voortvloeide.

Dit document illustreert hoe de lokale overheid (waarschijnlijk de gemeente Amsterdam, gezien de naam "de Boer") in een tijd van crisis prioriteit gaf aan de eigen bevolking en bureaucratische regels aanscherpte om de schaarse economische middelen (zoals een plek op de markt) te beschermen voor Nederlanders. Het toont ook de overgang naar een meer exclusief, nationalistisch georiënteerd beleid onder de druk van de bezetting. Gemeente Amsterdam