Officiële brief/kennisgeving. 25 juli 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst Amsterdam). Den Heer J. Witzenhausen, Jodenbreestraat 52 I, Amsterdam-Centrum. [Linksboven, getypt:]
HG.
90/50/2 M.

[Middenboven, handgeschreven in inkt:]
Verzonden 25/7

[Rechtsboven, handgeschreven in inkt:]
In de Kaart

[Rechtsonder de kop, getypt:]
25 Juli 1940.

den Heer J.Witzenhausen,
Jodenbreestraat 52 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 Juli jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door Uw zoon Ies, geboren 12 Juni 1922.

De Directeur, * Inhoud: De brief is een officiële reactie op een verzoek van de heer J. Witzenhausen van 2 juli 1940. De directeur van de betreffende dienst verleent toestemming aan de heer Witzenhausen om zich op zijn marktplaats op de markt Mosplein te laten bijstaan door zijn zoon Ies (Isaac).
* Beperkingen: Er wordt nadrukkelijk vermeld dat het gaat om "bystaan" en expliciet "niet vervangen". Dit duidt op de strikte regelgeving rondom marktvergunningen; de vergunninghouder moest persoonlijk aanwezig zijn. De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de autoriteiten het recht behielden de toestemming op elk moment in te trekken.
* Taalgebruik: Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke formele ambtelijke spelling (bijv. "hierby", "bystaan", "juli jl.").
* Administratieve sporen: De aantekening "In de Kaart" suggereert dat deze mutatie is verwerkt in het administratieve kaartsysteem van de marktdienst. * Historische periode: De brief dateert van juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. Hoewel de bezetting nog in de beginfase was, gingen de reguliere gemeentelijke administratieve processen door.
* Locatie en Identiteit: De ontvanger woonde in de Jodenbreestraat, het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam. De achternaam Witzenhausen en de roepnaam van de zoon (Ies) zijn typerend voor de Joodse gemeenschap.
* Jodenvervolging: Op het moment van schrijven waren de meest ingrijpende anti-Joodse maatregelen nog niet volledig van kracht. In de loop van de oorlog zouden Joodse marktkooplieden echter steeds verder worden beperkt, om uiteindelijk geheel van de reguliere markten (zoals de markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord) te worden geweerd en naar specifieke 'Joodse markten' te worden verbannen.
* Personen: De zoon, Ies (Isaac) Witzenhausen, was op dat moment 18 jaar oud. Gezien de datum en de achtergrond van de familie, vormt dit document een klein maar tastbaar spoor van een gezin dat kort daarna te maken zou krijgen met de verschrikkingen van de Holocaust. Uit archieven (zoals het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland) blijkt vaak dat gezinnen uit deze buurt massaal zijn weggevoerd. J. Witzenhausen